Posts tonen met het label boekhouder. Alle posts tonen
Posts tonen met het label boekhouder. Alle posts tonen

maandag 23 februari 2015

Jeroen van den Tol (1714-1781) en Huibertje Visser (1713- )

Ouders
Jeroen van den Tol is een zoon van Leendert Ariens Tol en Maatje Ariens Sturm (Pas). Hij is op 30 december 1714 in Middelharnis gedoopt.
Huibertje Visser is een dochter van Dirk Stoffels Visscher en Magteld Huberts Koningh. Ze is op 7 mei 1713 in Middelharnis gedoopt.

Huwelijk en kinderen
Het huwelijk vond plaats op 11 april 1735 in Middelharnis, Jeroen was 20 en Huibertje 21 jaar. Maatje is op 8 juli 1736 gedoopt. Van Alida is doopdatum niet bekend. De kinderen die daarna geboren werden (Leendert, Magtelina, Leendert, Magteld) zijn jong overleden. Op 19 september 1745 is Magtelina gedoopt, op 23 januari 1752 Leendert. Daarna is nog twee keer een dochtertje met de naam Dirkje gedoopt.

Huwelijken van de kinderen
Alida van den Tol (overleden in 1811), trouwde op 1 januari 1776 met David van der Vlugt (1747- 1835), touwslager, reder en boekhouder van visschuiten in Middelharnis. De vader van David was Cornelis van der Vlugt, exploitant van het Prikgat en enige tijd pachter van de visafslag.
Magtelina is op 7 oktober 1773 met Pieter Meijer getrouwd. Pieter was belastinggaarder, een ambt namens het dorpsbestuur. Hij is op 30 december 1780 overleden waarna Magtelina met twee jonge kinderen achterbleef : Johannes gedoopt in 1776 en Huijbertje (1780-1849), gedoopt op 5 maart 1780. Magtelina is op 29 december 1787 met schepen Jacob Vermeer getrouwd.

Huijbertje Meijer trouwde met Willem Leonard Veerman, zij is de moeder van de latere reder Johannis Meijer Veerman (zie bericht van 19 december 2012).

Leendert is op 8 december 1779 getrouwd met Elizabeth Oosterling (1759-1815), dochter van Marinus Oosterling en Jannetje Cijsje.

Grossier, pachter visafslag, reder
Jeroen van den Tol was 'gebeneficeerd' als grossier van het ruwe zout, grossier van zeep en als biersteker (groothandelaar in bier). Ook Marinus Oosterling, de schoonvader van Leendert, had deze drie functies. Jeroen van den Tol is een aantal jaren pachter van de visafslag geweest , hij was schepen en een van de grotere reders van visschuiten.(1)

De opvolging van Jeroen van den Tol
Jeroen is op 4 augustus 1781 overleden. De Staten van Holland moesten beslissen wie de grossierderij in ongeraffineerd zout en zeep voort mocht zetten. Er waren twee gegadigden: schoonzoon David van der Vlugt en dochter Magteld van den Tol. Schout en schepenen van Middelharnis hebben een aanbevelingsbrief voor Magteld geschreven. De ongelukkige weduwe met twee nog zeer jonge kinderen heeft de inkomsten harder nodig dan David van der Vlugt, aldus het dorpsbestuur. David heeft weliswaar vier kinderen maar is 'van een van de beste kostwinningen voorzien'. Bovendien heeft hij nog een kapitaal van zijn oude moeder in het vooruitzicht. Het werd David kwalijk genomen dat hij op clandestiene wijze de aanstelling van zijn ongelukkige zuster probeerde te voorkomen. En Magtelina werd 'overvloedig bekwaem en in staet' geacht voor deze functie (2).

Leendert van den Tol (1752-1808)

Leendert trad in de voetsporen van zijn vader als reder van visschuiten en als dorpsbestuurder. Hij was in 1783 de grootste reder van het dorp en boekhouder van een aantal schepen (1). In de Bataafs Franse tijd was Leendert boekhouder van de palingrederij. van Middelharnis. Op 19 december 1807 heeft hij zijn aandeel in een bezaanpalingschuit verkocht (3).
De opvolger van Leendert was de oudste zoon Jeroen van den Tol (1791-1827). Hij was in 1813 boekhouder van gaffelschuiten.

Een aantal visschuiten is genoemd naar leden van de familie Van den Tol, zoals de Alida en Lydia en de Jonge Huijbertje.



Genealogische gegevens afkomstig van Joke van Rumpt, bewerkt voor Arjaentje



1. Zie o.a. Rechterlijk archief, inv. nr 17. voor de scheepsparten van de erven Jeroen van den Tol in 1783.
2. Gemeentearchief Middelharnis, inv. nr.7. Resolutieboek,18 augustus 1781. Missive ondertekend door Lambertus Kolff, Andries Vink, Marinus Oosterling, M. Koomen en Dirk van der Slik.

3. RAM 18, via klapper. 19 december 1807.

zondag 22 februari 2015

Leendert Jonker (1706- ) en Lideweij van den Hoek (1704- )

Ouders
Leendert Gerritsz Jonker is een zoon van Gerrit Gijsbertsz Jonker of Jonckheer en Johanna Vliegvis. Hij is op 11 april 1706 in Sommelsdijk gedoopt.
Lideweij Wouters van den Hoek is een dochter van Wouter Laurensz van den Hoek en Emmigje Pieterdr Vinck. Ze is op 14 december 1704 in Sommelsdijk gedoopt.

Huwelijk en kinderen
Leendert en Lideweij trouwden op 1 mei 1730 in Sommelsdijk, ze waren 24 en 26 jaar oud. Op 15 april 1731 werd Gerrit gedoopt en op 23 oktober 1735 Emmetje.


Scheepswerf
Naast een al bestaande werf aan de oostkant van de haven werd in 1750 een nieuwe scheepsmakerij aangelegd. De eigenaren van de nieuwe werf waren Leendert Jonker en zijn neef Gijsbert Jacobsz Visser. Mogelijk waren zij (of hun ouders) op dat moment ook al eigenaren van de bestaande werf. 
In 1788 waren de families Jonker en Visser eigenaren van de beide scheepswerven. Aan de westkant van de haven is in 1787 een werf aangelegd waar Gerrit de Bon eigenaar van was (1).
Leendert Jonker en Gijsbert Visser en hun erfgenamen hebben een groot aandeel in de financiering, reparatie, onderhoud en exploitatie van visschuiten gehad gedurende de bloeiperiode van de visserij vanaf 1750.

Overlijden van Leendert Jonker
Leendert Jonker is waarschijnlijk voor 1771 overleden. Op 12 juni 1771 kocht zijn zoon samen met Gijsbert Visser een part in de gaffelvisschuit de Witte Swaen, stuurman Adrianus van de Roovaart (2).
In transportakten van schepen uit begin 1783 staat de naam van zoon Gerrit Jonker, samen met de weduwe van Gijsbert Visser, Ariaantje Buitenmichiel . Zij hadden porties in vrijwel alle visschuiten van Middelharnis. Gerrit Jonker voerde als boekhouder de administratie over een aantal schuiten namens de gezamenlijke reders (3).

Gerrit Jonker (1731-  )
Gerrit Jonker is drie keer getrouwd geweest. Uit zijn eerste huwelijk in 1751 met Koba de Bruijn zijn de dochters Aaltje en Lydia geboren. In 1768 trouwde hij met Geertruij Rijendam, de kinderen uit dit huwelijk heten Leendert en Margaretha. In 1786 is hij met Pieternella van Hulle getrouwd. De namen van Lydia, Margaretha en Leendert vinden we terug in de namen van visschuiten.
Gerrit was schepen van Sommelsdijk. 

Leendert Jonker (1770-1840)
Leendert Jonker trouwde in 1799 met Johanna van der Waal. Hij was scheepmaker woonde te Sommelsdijk en kocht op 11 april 1818 de scheepmakerij De Goede Hoop in Middelharnis van de erven Adrianus van der Staal echtgenoot van Anna Knape (4).
Johanna van der Waal overleed in 1849.

Gerrit Jonker (1801-1866)
Gerrit trouwde op 23 april 1828 in Middelharnis met Magdalena van Beek (overleden in 1889).
In 1834 werd zoon Leendert in Sommelsdijk geboren. Leendert overleed in 1885.



Genealogische gegevens afkomstig van Joke van Rumpt, bewerkt voor Arjaentje

1. Marco Kuiper. Vissers en ventjagers. p.12-14
2. Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. 52 
3. idem, inv.nr.17.
4. Notariëel archief Middelharnis, inv.nr. 5821, akte 54 van 11 april 1818.

vrijdag 20 februari 2015

Gijsbert Visser (1713-1781) en Adriana Buitenmichiel (1722-1807)

Ouders
Gijsbert Jacobsz Visser is een zoon van Jacob Visser en Ariaantje Gijsberts Jonker. Zijn grootvader van moederskant was Gijsbert Jansz Jonker, wiens naam ook wel als Jonckheer werd gespeld. Zijn grootmoeder van moederskant heette Adriaantje Pietersdr Flore. Gijsbert Visser is op 31 juli 1713 in Sommelsdijk gedoopt.
Adriana of Ariaantje Jansdr Buitenmichiel is een dochter van Jan Michielsz Buitenmichiel en Anna Michiels Koning. Haar ouders zijn op 24 mei 1716 getrouwd. Adriana is op 21 september 1722 in Middelharnis gedoopt.

Huwelijk en kinderen
Gijsbert en Adriana zijn op 18 december 1740 in Middelharnis getrouwd, 27 en 18 jaar oud. Op 29 oktober 1741 is Jacob gedoopt, op 28 april 1743 Jannetje, op 27 juni 1745 Adriana en op 28 april 1748 Annetje. Jacob en Adriana zijn niet oud geworden want op 16 augustus 1750 is weer een zoon met de naam Jacob gedoopt en op 22 juni 1760 een dochter Adriana. Jan, gedoopt 16 juli 1752, heeft eveneens maar kort geleefd; op 15 oktober 1757 is weer een Jan gedoopt. Pieter is gedoopt op 18 januari 1755.

Huwelijken van de kinderen
Jan Gijsbertsz Visser (1757-1805) trouwde op 15 oktober 1790 met Dirkje Schenk (1759-1799), dochter van zeilmaker Jan Schenk. Ze hadden een zoon Gijsbert Jansz Visser die op 19 oktober 1792 geboren is.
Adriana Gijsbertsdr Visser (1760-1817) trouwde op 5 juni 1806, bijna 46 jaar oud, met de vijftien jaar jongere timmerman Jan Peeman (overleden 6 augustus 1848, 73 jaar). Na het overlijden van Adriana is Jan Peeman in 1818 met Jannetje van de Rovaart getrouwd. Zij kregen op 14 mei 1820 een zoon: Jeroen van de Rovaart Peeman (1820- ca.1887).
Van Jacob Gijsbertsz Visser (1750-1794) is geen huwelijk bekend, evenals van Pieter (1755-1795).

Scheepswerf
Aan de oostkant van de haven is in 1675 een scheepswerf aangelegd door Claes Pieterse. Dijkgraaf en gezworenen verleenden hiervoor vergunning (5). 
In 1749 plaatste het dorpsbestuur de volgende advertentie:



's Gravenhaegsche Courant, 5 september 1749
"Iemand geneegen zynde, om een nieuwgemaekte en zeer wel ter Neering leggende Scheeps-Timmerwerf, binnen den Dorpe van Middelharnis te koopen, adresseeren zig aen Schout en Geregte aldaer, uyterlyk voor den 15 October naestkomende."
Naast de bestaande werf is dus ca. 1749 deze nieuwe scheepsmakerij aangelegd. De eigenaren van de nieuwe werf werden Gijsbert Jacobsz Visser en zijn neef Leendert Jonker. Mogelijk waren zij (of hun ouders) op dat moment ook al eigenaren van de bestaande werf. 
In 1788 stonden Gerrit Jonker en de weduwe van Gijsbert Jacobsz Visser te boek als eigenaren van de beide scheepswerven. Het werfterrein werd in 1788 in oostelijke en noordelijke richting uitgebreid, waarbij het werfterrein rondom afgesloten werd. Passage over de werf was niet meer mogelijk 
(1).
Leendert Jonker en Gijsbert Visser en hun erfgenamen hebben een groot aandeel in onderhoud, reparatie en exploitatie van visschuiten gehad gedurende de bloeiperiode van de visserij vanaf 1750 tot ca. 1795.

Overlijden van Gijsbert Jacobsz Visser
Gijsbert Visser is op 13 oktober 1781 overleden, 68 jaar oud. Hij was al geruime tijd ziek want het testament van 17 april 1753 maakt er al melding van dat hij ziekelijk was (6).
Op 12 juni 1771 kocht hij samen met Gerrit  Jonker, zoon van Leendert, een part in de gaffelvisschuit de Witte Swaen, stuurman Adrianus van de Roovaart (2).
In transportakten van schepen uit begin 1783 staat de naam van de weduwe Ariaantje Buitenmichiel samen met Gerrit Jonker. Zij hadden porties in vrijwel alle visschuiten van Middelharnis. De zaken werden in de praktijk behartigd door zoon Jacob Gijsbertsz Visser als gemachtigde van zijn moeder. Jacob Visser voerde als boekhouder de administratie over een aantal schuiten namens de gezamenlijke reders (3).
Jacob is in 1794 overleden, Pieter in 1795. Jan overleed in 1805.



inv. nr. 201, archief Gemeente Middelharnis
machtiging van Arjaantje Buitenmagiels aan
haar zoon Jacob Gijsberts Visser, 1788

Overlijden van Adriana Buitenmichiel, scheepswerf geërfd door Jan Peeman
Na het overlijden van zoon Jan heeft Adriana op 3 juli 1805 geregeld dat Bastiaan Schenk voogd werd over Gijsbert Jansz Visser met Pieter Leendertsz van der Slik en Pieter Dirksz van der Slik als toeziend voogden. Bastiaan Schenk is een halfbroer van Dirkje, een oom van Gijsbert dus.

Adriana Buitenmichiel was tot haar dood eigenaar van de scheepswerf. Ze is overleden op 23 juli 1807, 85 jaar oud. Haar enige erfgenamen waren dochter Adriana met haar echtgenoot Jan Peeman en de minderjarige kleinzoon Gijsbert Jansz Visser.
De voogden van de veertienjarige Gijsbert hebben een inventaris van de boedel opgemaakt en ze kwamen tot de conclusie dat er meer schulden en lasten dan effecten en baten waren. Ze hebben de nalatenschap namens hun pupil dan ook niet aanvaard. Jan Peeman heeft de erfenis wel aanvaard. De scheepswerf was nog steeds mede eigendom van de familie Jonker uit Sommelsdijk. Op 8 maart 1808 legden Jan Peeman en Leendert Jonker als eigenaren van de scheepswerf een verklaring af waaruit blijkt dat er een schuld was van 3.734 gulden en 9 stuivers aan Jan Schouten, houtkoper even buiten Dordrecht, wegens geleverd hout tot en met 1807. (4).


Genealogische gegevens van Joke van Rumpt, bewerkt voor Arjaentje


1. Archief Gemeente Middelharnis, inv. nr. AGM 432.
2. Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. 52 
3. idem, inv.nr.17.
4. idem inv. nr. 45, stukken van 3 juli 1805, 3 februari 1808 en 8 maart 1808.
5. U.J. Mijs. De vischafslag van Middelharnis. p. 112.
6. Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. nr. 41, 1753-04-27 testament Gijsbert Visser en Arjaantje Buitenmichiel