Gijsbert Visser (1713-1781) en Adriana Buitenmichiel (1722-1807)

Ouders
Gijsbert Jacobsz Visser is een zoon van Jacob Visser en Ariaantje Gijsberts Jonker. Zijn grootvader van moederskant was Gijsbert Jansz Jonker, wiens naam ook wel als Jonckheer werd gespeld. Zijn grootmoeder van moederskant heette Adriaantje Pietersdr Flore. Gijsbert Visser is op 31 juli 1713 in Sommelsdijk gedoopt.
Adriana of Ariaantje Jansdr Buitenmichiel is een dochter van Jan Michielsz Buitenmichiel en Anna Michiels Koning. Haar ouders zijn op 24 mei 1716 getrouwd. Adriana is op 21 september 1722 in Middelharnis gedoopt.

Huwelijk en kinderen
Gijsbert en Adriana zijn op 18 december 1740 in Middelharnis getrouwd, 27 en 18 jaar oud. Op 29 oktober 1741 is Jacob gedoopt, op 28 april 1743 Jannetje, op 27 juni 1745 Adriana en op 28 april 1748 Annetje. Jacob en Adriana zijn niet oud geworden want op 16 augustus 1750 is weer een zoon met de naam Jacob gedoopt en op 22 juni 1760 een dochter Adriana. Jan, gedoopt 16 juli 1752, heeft eveneens maar kort geleefd; op 15 oktober 1757 is weer een Jan gedoopt. Pieter is gedoopt op 18 januari 1755.

Huwelijken van de kinderen
Jan Gijsbertsz Visser (1757-1805) trouwde op 15 oktober 1790 met Dirkje Schenk (1759-1799), dochter van zeilmaker Jan Schenk. Ze hadden een zoon Gijsbert Jansz Visser die op 19 oktober 1792 geboren is.
Adriana Gijsbertsdr Visser (1760-1817) trouwde op 5 juni 1806, bijna 46 jaar oud, met de vijftien jaar jongere timmerman Jan Peeman (overleden 6 augustus 1848, 73 jaar). Na het overlijden van Adriana is Jan Peeman in 1818 met Jannetje van de Rovaart getrouwd. Zij kregen op 14 mei 1820 een zoon: Jeroen van de Rovaart Peeman (1820- ca.1887).
Van Jacob Gijsbertsz Visser (1750-1794) is geen huwelijk bekend, evenals van Pieter (1755-1795).

Scheepswerf
Aan de oostkant van de haven is in 1675 een scheepswerf aangelegd door Claes Pieterse. Dijkgraaf en gezworenen verleenden hiervoor vergunning (5). 
In 1749 plaatste het dorpsbestuur de volgende advertentie:

's Gravenhaegsche Courant, 5 september 1749

"Iemand geneegen zynde, om een nieuwgemaekte en zeer wel ter Neering leggende Scheeps-Timmerwerf, binnen den Dorpe van Middelharnis te koopen, adresseeren zig aen Schout en Geregte aldaer, uyterlyk voor den 15 October naestkomende."

Naast de bestaande werf is dus ca. 1749 deze nieuwe scheepsmakerij aangelegd. De eigenaren van de nieuwe werf werden Gijsbert Jacobsz Visser en zijn neef Leendert Jonker. Mogelijk waren zij (of hun ouders) op dat moment ook al eigenaren van de bestaande werf. 
In 1788 stonden Gerrit Jonker en de weduwe van Gijsbert Jacobsz Visser te boek als eigenaren van de beide scheepswerven. Het werfterrein werd in 1788 in oostelijke en noordelijke richting uitgebreid, waarbij het werfterrein rondom afgesloten werd. Passage over de werf was niet meer mogelijk (1).

Leendert Jonker en Gijsbert Visser en hun erfgenamen hebben een groot aandeel in onderhoud, reparatie en exploitatie van visschuiten gehad gedurende de bloeiperiode van de visserij vanaf 1750 tot ca. 1795.

Overlijden van Gijsbert Jacobsz Visser
Gijsbert Visser is op 13 oktober 1781 overleden, 68 jaar oud. Hij was al geruime tijd ziek want het testament van 17 april 1753 maakt er al melding van dat hij ziekelijk was (6).
Op 12 juni 1771 kocht hij samen met Gerrit  Jonker, zoon van Leendert, een part in de gaffelvisschuit de Witte Swaen, stuurman Adrianus van de Roovaart (2).
In transportakten van schepen uit begin 1783 staat de naam van de weduwe Ariaantje Buitenmichiel samen met Gerrit Jonker. Zij hadden porties in vrijwel alle visschuiten van Middelharnis. De zaken werden in de praktijk behartigd door zoon Jacob Gijsbertsz Visser als gemachtigde van zijn moeder. Jacob Visser voerde als boekhouder de administratie over een aantal schuiten namens de gezamenlijke reders (3).
Jacob is in 1794 overleden, Pieter in 1795. Jan overleed in 1805.

inv. nr. 201, archief Gemeente Middelharnis
machtiging van Arjaantje Buitenmagiels aan
haar zoon Jacob Gijsberts Visser, 1788

Overlijden van Adriana Buitenmichiel, scheepswerf geërfd door Jan Peeman
Na het overlijden van zoon Jan heeft Adriana op 3 juli 1805 geregeld dat Bastiaan Schenk voogd werd over Gijsbert Jansz Visser met Pieter Leendertsz van der Slik en Pieter Dirksz van der Slik als toeziend voogden. Bastiaan Schenk is een halfbroer van Dirkje, een oom van Gijsbert dus.

Adriana Buitenmichiel was tot haar dood eigenaar van de scheepswerf. Ze is overleden op 23 juli 1807, 85 jaar oud. Haar enige erfgenamen waren dochter Adriana met haar echtgenoot Jan Peeman en de minderjarige kleinzoon Gijsbert Jansz Visser.
De voogden van de veertienjarige Gijsbert hebben een inventaris van de boedel opgemaakt en ze kwamen tot de conclusie dat er meer schulden en lasten dan effecten en baten waren. Ze hebben de nalatenschap namens hun pupil dan ook niet aanvaard. Jan Peeman heeft de erfenis wel aanvaard. De scheepswerf was nog steeds mede eigendom van de familie Jonker uit Sommelsdijk. Op 8 maart 1808 legden Jan Peeman en Leendert Jonker als eigenaren van de scheepswerf een verklaring af waaruit blijkt dat er een schuld was van 3.734 gulden en 9 stuivers aan Jan Schouten, houtkoper even buiten Dordrecht, wegens geleverd hout tot en met 1807. (4).


Genealogische gegevens van Joke van Rumpt, bewerkt voor Arjaentje


1. Archief Gemeente Middelharnis, inv. nr. AGM 432.
2. Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. 52 
3. idem, inv.nr.17.
4. idem inv. nr. 45, stukken van 3 juli 1805, 3 februari 1808 en 8 maart 1808.
5. U.J. Mijs. De vischafslag van Middelharnis. p. 112.
6. Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. nr. 41, 1753-04-27 testament Gijsbert Visser en Arjaantje Buitenmichiel

Jan Hendrik Vermaas (1849-1912) en Neeltje Schoolenberg (1847-1925)

Jan Hendrik Vermaas en Neeltje Schoolenberg zijn op 25 september 1867 in Dordrecht getrouwd. Hij was toen achttien en zij twintig jaar oud. Jan Hendrik was zeilmaker.
Twee maanden na het huwelijk werd zoon Jan Hendrik in Dordrecht geboren. Daarna volgden Herbert Jan, Elizabeth en Pieternella. 

Zeilmaker in Middelharnis
Op 19 juni 1871 kwamen Jan Hendrik en Neeltje met vier kinderen naar Middelharnis waar Jan Hendrik als zeilmaker ging werken. Pieternella was toen net twee maanden oud. Het gezin ging in de Vissersstraat wonen. Omdat deze huizen eigendom waren van reder Kolff neem ik aan dat Jan Hendrik voor Kolff ging werken. 

De visserij in Middelharnis stond aan het begin van een nieuwe bloeiperiode, de perspectieven om hier een goede boterham te verdienen waren gunstig.
In Middelharnis kreeg het echtpaar nog zeven kinderen:  Leendert, Christina, Neeltje, Nicolaas, Christiaan, Jannetje Hendrika en Cornelia Catherina Wilhelmina (1).

Zonen werden visser
Jan Hendrik, Nicolaas en Christiaan werden visser. Een logische stap: de kinderen groeiden op in de vissersbuurt en waren dus van jongs af aan vertrouwd met de visserij. En er was genoeg werk, ook voor jongens die niet uit de traditionele vissersfamilies kwamen.
Zoals zoveel gezinnen in Middelharnis werd ook dit gezin zwaar getroffen : twee zonen zijn bij de uitoefening van dit beroep omgekomen.

Ongeluk in de haven van Middelharnis

Jan Hendrik Vermaas (1867-1886)  verdronk op achttienjarige leeftijd in de haven van Middelharnis. 
Van de toedracht van het ongeval op 12 juli 1886 staat een verslag in de Maas- en Scheldebode van 15 juli. De MD12 Twee Cornelissen was een sloep van reder Kolff.
Zie ook het gedicht in het volgende bericht.

Pieter van der Valk (1866-1886) was twintig jaar toen hij verdronk, hij was een zoon van Jacob van der Valk (koetsier van beroep) en Adriana van Alphen.
Het lichaam van Jan Hendrik Vermaas is begin september 1886 gevonden op het Kraaijensteinse gors, gemeente Sommelsdijk. 

Het dochtertje dat op 12 september 1886 in het gezin Vermaas werd geboren werd naar haar overleden broer vernoemd: Jannetje Hendrika.

De ramp met de Zeemanshoop
Nicolaas Vermaas (1882-1895) is op dertienjarige leeftijd omgekomen. Hij was aan boord van de sloep MD18 Zeemanshoop, schipper Willem Viskil, die in de nacht van 6 op 7 december 1895 met man en muis is vergaan.
Nicolaas was het op een na jongste bemanningslid van de Zeemanshoop. Barend Kattestaart (1883-1895) was met twaalf jaar de jongste aan boord. Mijn overgrootvader Gerrit Jongejan was het oudste bemanningslid, hij was 63.

Voor de ramp met de Zeemanshoop zie o.a. de berichten van 5 februari 2012, 11 en 16 mei 2013 op dit weblog.

Enkele foto's van later datum
De meeste kinderen van Jan Hendrik en Neeltje verlieten het eiland. Terug naar Dordrecht waar ze familie hadden, of zoals zovelen naar Rotterdam. Jannetje Hendrika is altijd in Middelharnis gebleven. Ze trouwde in 1908 met Adrianus Krijgsman.

Christiaan Vermaas geb.1884 en zijn vrouw Koba
het echtpaar woonde in Spangen (Rotterdam)

Jannetje Hendrika Krijgsman-Vermaas geb. 1886 de foto is uit 1967

1. Zie genealogie Wouter Claes voor de geboortedata van de kinderen.
Met dank aan Johan Everaers voor de beide foto's.
 

Jacob Jongejan (1859-1924) en Arendje van den Nieuwendijk (1858-1901)

Ouders, broers en zussen
Jacob Jongejan is geboren in Middelharnis in 1859. Zijn ouders heetten Adriaantje Koning en Gerrit Jongejan. Hij had drie jongere broers en zes zussen. Zijn vader en broers waren allemaal visser. Jacob bleef aan wal en werd zeilmaker. Jacob heeft van 27 maart 1877 tot 30 augustus 1877 in Maassluis gewoond om het vak van zeilmaker te leren.
Arendje van den Nieuwendijk is geboren op  27 september 1858, dochter van Izak van den Nieuwendijk en Hilletje van Gelder. Arendje had alleen zussen, Annetje, Neeltje en Hilletje.
Van den Nieuwendijk was ook een vissersfamilie.

Arendje van de Nieuwendijk (1858-1901)

Jacob Jongejan (1859-1924)

Huwelijk en kinderen
Jacob en Arendje trouwen op 8 mei 1885, hij is dan 25, zij 26. Zij krijgen twee kinderen Izak Jongejan, geboren in 1886 en Adriaantje Jongejan, geboren in 1891. Ze woonden in de Vissersstraat,

Jacob Jongejan en Arendje van den Nieuwendijk

Overlijden van Arendje en vertrek uit Middelharnis
Op 6 mei 1901 is Arendje overleden , 45 jaar oud. Het is niet bekend waardoor ze overleden is. Izak en Adriaantje waren toen bijna 15 en bijna 10 jaar oud.
Jacob Jongejan vertrekt na het overlijden van Arendje in juni 1903 met beide kinderen van Middelharnis naar Maassluis. Hij kende Maassluis al omdat hij er in zijn jonge jaren een paar maanden had gewoond toen hij in de leer was als zeilmaker. Het gezin is op 23 juni 1903 uitgeschreven. 
Dochter Adriaantje was een van de bruidsmeisjes bij het huwelijk van mijn grootouders (zie bericht van 20 februari 2012).

Jacob Jongejan (1859-1924)

Huwelijk van de kinderen
Izak is 28 als hij in 1914 in Maassluis trouwt met  Aaltje Stolk uit Rotterdam, 27 jaar oud. In 1920 overlijdt hun pasgeboren dochtertje Ingje Arendje. Ze hadden een zoon Jacob (Jaap) en een dochter Arendje Ingje. Izak was smid aan de foto te zien.

Izak Jongejan

Izak Jongejan en Aaltje Stolk

Adriaantje trouwt in 1917 als ze 26 jaar is in Maassluis met Martinus Westerdijk, 33 jaar, uit Vlaardingen. Westerdijk is een familie van vissers. Ze gaan in Vlaardingen wonen. Tinus liep een beetje mank omdat hij in een scheepsruim was gevallen. Hij werd schoenmaker. Jaan is in 1972 in Maassluis overleden. 

Adriaantje Jongejan en Martinus Westerdijk

Jacob hertrouwd
Later komt Jacob weer terug naar Middelharnis en trouwt daar in 1921 met de weduwe Maatje Koote-Hartog, 49 jaar oud. Ze zijn waarschijnlijk samen naar Maassluis gaan, want daar is Jacob overleden in 1924, 64 jaar oud.  Maatje keert weer terug naar Middelharnis. Over de familie Hartog zie bericht van 22 februari 2012.

bronnen:
Genealogie Jongejan, aangevuld met mededelingen van mw. Atie de Hamer-Boogerman
Genealogie Westerdijk van Henk Westerdijk.
Foto's door bemiddeling van Henk Westerdijk afkomstig van mw. A.Moerman-Westerdijk.
Foto Jacob in uniform afkomstig van de heer B.J. Maat
met dank aan de genoemde personen. Mooi om zoveel te weten te komen over deze zeven jaar oudere broer van mijn grootvader Cornelis Jongejan.