Abraham Jongejan (1875-1945) en Teuntje de Koning (1874-1962)

Ouders, broers en zussen
Abraham Jongejan is het elfde kind uit het huwelijk van Gerrit Jongejan en Adriaantje Koning. Hij werd geboren op 27 juni 1875. In 1874 was nog een dochtertje, Abra, geboren; zij overleed drie maanden na de geboorte. Abraham had twee broers die visser waren (Gerrit en Cornelis) en een broer die zeilmaker was (Jacob). Zijn oudste zuster Sara was twintig jaar ouder dan hij. Naast Sara had hij nog vijf zussen.
Teuntje de Koning komt uit een vissersfamilie, ze is een dochter van Cornelis de Koning en Maatje van Dongen. Kinderen uit dit gezin: Cornelia Geertruida 1869, Teuntje 1871 kort na de geboorte overleden, Teuntje 1874, Bastiana 1875, Geertruida 1877, Paulus 1878, Machiel 1882 (overleden 1909, 27 jaar oud), Maatje 1884 en Cornelis 1887 kort na de geboorte overleden.

Huwelijk en kinderen
Abraham en Teuntje trouwden in 1900, 24 en 25 jaar oud. Tussen 1902 en 1918 werden uit dit huwelijk negen kinderen in Middelharnis geboren. Gerrit in 1902, Maartje in 1904, Cornelis in 1905, Adriaantje in 1907, Paulus in 1909 (hij overleed drie dagen na de geboorte), Machiel in 1910, Lientje in 1912, Cornelia Geertruida in 1915 en Jacob in 1918. Ze woonden in de Vissersstraat op nummer C 163.
Het huis bij de Wilhelminabrug (ik weet niet of hij daar ook gewoond heeft) verkocht Bram in 1930 toen hij al in Rotterdam woonde, aan P. van der Stad. (Bron: Onze eilanden).

Schipper Bram Jongejan

Bram Jongejan begon zijn loopbaan als schipper in 1911 in Maassluis op de MA 112 Nelly Johanna. Leendert Aupperlee geb. 1898 heeft toen nog als kofjekokertje bij hem gevaren. Bram had een zwarte hond vertelt hij. Bram had een bijnaam: Bram de Jood. Ook Floor van den Nieuwendijk geb.1905  vertelt dat hij als kofjekoker bij Bram Jongejan voer. "Hij was erg nukkig".  Gerrit Langbroek geb. 1905 is als 11-jarige in 1916 bij Bram Jongejan op de MD 4 Theodora Emmerentia begonnen, een 1,5 master één van de snelste sloepen. Hij heeft tot 1924 bij hem gevaren, ook als keteltapper bij hem gewerkt. Bram Jongejan was een oom van hem. In 1924 werd Gerrit benaderd door Jan de Koning om bij hem te komen werken; dat heeft hij gedaan (Jan de Koning voer op een Katwijks schip).

Bericht in de Vooruit van 2 december 1916

Bericht in de Vooruit van 3 maart 1915

Uit de eerste wereldoorlog stamt het verhaal dat een Duitse onderzeeër opdook vlak naast de sloep van Bram Jongejan. Dit bleek minder bedreigend dan het aanvankelijk leek omdat de Duitsers op vis uit waren. De vis werd geruild voor een revolver.
De MD 4 Theodara Emmerentia was een sloep van reder Jacob Slis. Toen ze terugkwamen van een succesvolle reis in 1916 kwam de reder vertellen dat hij het schip verkocht had. Bram was woedend. In 1917 is Bram schipper geweest op de MD 14 Paul Kruger van reder Kolff. 1917 was tevens het laatste jaar van de MD 14 Paul Kruger. Bram ging voor rederij Klinge en Poortman uit Maassluis varen op de MA 57 Nely.
Jacob Sala geb. 1890 vertelt dat hij in 1924 bij Bram Jongejan voer op de MA 57 Nely (2)

Abraham Jongejan maakte zijn laatste reis in november 1925. Hij begon een waterkokerij in Rotterdam.

Zijn broer Cornelis Jongejan (1866-1944) was altijd als ouweman bij Abraham aan boord.




De MD 4 aan het Vingerling in Middelharnis
De Theodora Emmerentia van reder Slis, stalen sloep in 1904 gebouwd
foto beschikbaar gesteld door P.L. Koster

De kinderen
Gerrit Jongejan ging naar de HBS in Middelharnis, werkte op het postkantoor en later als marconist. Op 8 april 1925 is het gezin naar Rotterdam verhuisd. Maatje en Adriaantje zijn daar in 1927 getrouwd. Lientje, Machiel en Cornelia Geertruida ook  resp. in 1930, 1933 en 1940. Machiel was achtereenvolgens waterkoker en bankwerker.


De terugkeer van schipper Abr. Jongejan in maart 1925.

Bericht in Onze Eilanden 7 maart 1925

1. Han Boomsma. Eilanden-nieuws 1971
2. Interviews met inwoners  van Middelharnis, ZB 1903A11; ZB 1909E09A; ZB 1900E108; ZB 1900D22

Willemtje Jongejan (1872-1960) en Cornelis van den Hoek (1871-1942)

Ouders, broers en zussen
Willemtje Jongejan is het negende kind uit het huwelijk van Gerrit Jongejan en Adriaantje Koning. Ze is de zesde dochter.
Cornelis van den Hoek komt uit een gezin waar in totaal vijftien kinderen geboren zijn waarvan er negen bij de geboorte overleden zijn of binnen enkele maanden daarna. Zijn vader heet Jacob van den Hoek en zijn moeder Johanna Langbroek, allebei bekende namen van vissersfamilies. In 1867 werd Cornelia geboren en in 1868 Helena Cornelia, daarna volgde in 1869 een doodgeboren kind en in 1870 een zoon Cornelis die maar drie maanden oud werd en in 1871 weer een Cornelis die wel in leven bleef. In 1872 volgde Jobje. Daarna is de sterfte in het gezin dramatisch. Neeltje uit 1873, Neeltje uit 1874, Hendrik uit 1875 zijn allemaal overleden, Hendrik uit 1877 bleef in leven, Neeltje uit 1878 en Jacob uit 1880 hebben allebei maar heel kort geleefd. Neeltje Geertje uit 1881 blijft wel in leven. Dan volgt in 1883 een doodgeboren kind en in 1886 Jacob die maar een paar maanden oud wordt.
Johanna Langbroek (haar moeder heet Boogerman) overlijdt in 1893, 49 jaar oud. Cornelis was toen 22 jaar.

Huwelijk en kinderen

Willemtje Jongejan en Cornelis van den Hoek trouwen in 1896, 23 en 25 jaar oud. In 1897 is Jacob geboren en in 1899 Adriaantje. In 1909 werd Gerrit geboren die in hetzelfde jaar overleed. Ze woonden Vissersstraat C 174.

Links Adriaantje Jongejan (e.v. Johannis Martinus Boogerman)
Rechts Willemtje Jongejan (e.v. Cornelis van den Hoek)

Schipper Cornelis van den Hoek

Alle ooms van Cornelis uit vissersfamilie van de Hoek brachten het tot schipper.
Cornelis van den Hoek Jzn. was in 1901 en 1902 schipper op de MD 15 Poolster. 
De bemanning van de Poolster redde in 1902 de bemanning van het Duitse schip Hinrika

Telegraaf, 20 juni 1902

Telegraaf, 27 juli 1902

Zijn neef Cornelis Hzn.  en zijn oom Willem verdronken in 1910 met de ramp van de Luctor et Emergo evenals Gerrit Jongejan, de broer van Willemtje.

Overlijden Cornelis en Willemtje
Cornelis van den Hoek overleed in 1942. Willemtje woonde tot de ramp naast Adriaantje Boogerman-Jongejan in het Vissersstraatje. Na de ramp hebben Willemtje en Jaan van den Hoek in de Eendrachtstraat gewoond. Willemtje is op 20 juni 1960 overleden.


Huwelijk van de kinderen
Jacob van den Hoek is in Rotterdam getrouwd in 1927 en in 1970 in Den Haag overleden.
Jaan van den Hoek is nooit getrouwd geweest. Ze woonde bij haar moeder.

Adriaantje Jongejan (1870-1951) en Johannis Martinus Boogerman(1870-1912)

Ouders, broers en zussen
Adriaantje Jongejan is de achtste uit het gezin van Gerrit Jongejan en Adriaantje Koning, ze is de vijfde dochter.

Adriaantje Jongejan 1870-1951

Johannis Martinus (komt in de burgerlijke stand ook voor als Johannes Martinis en combinaties) is een zoon van Arij Boogerman (visser) en Neeltje van Rikxoort, gehuwd in 1851, beiden uit Sommelsdijk .

In het gezin Boogerman-van Rikxoort wordt in 1852 Johannis Martinus geboren (overleden in 1866 toen er een choleraepidemie was), de tweede zoon Jeroen Hendrik wordt geboren in 1854 (visser , overleden in 1949), de derde zoon, Cornelis Willem is geboren in 1857 (visser, overleden in 1924). Jan wordt geboren  in 1860. Dan volgt Trijntje in 1863, zij is datzelfde jaar overleden. Het zusje  na haar geboren wordt ook Trijntje genoemd (overleden in 1950, 84 jaar oud). Janna  is geboren in 1867 en op 3-jarige leeftijd in 1871 overleden.  Johannis  Martinus is in 1870 geboren.  In 1872 is Arij geboren en  in 1874  weer een Janna.

In dit gezin hebben  vijf zonen en twee dochters de volwassen leeftijd bereikt.

Familieleden op zee gebleven 

Op 2 december 1854 is Cornelis Willem Boogerman (1823-1854), 31 jaar en gehuwd met Huibertje Dubbeld,  verdronken in de Noordzee toen hij overboord geslagen was op 53 graden NB. Dit was een broer  van Arij, een oom van Johannis Martinus.
De vader van Adriaantje, Gerrit Jongejan, is in de nacht van 6 op 7 december 1895 verdronken toen de Zeemanshoop vergaan is. Haar broer Gerrit was aan boord van de Luctor et Emergo, vergaan in 1910.
De zwager van Johannis Martinus heette Arend de Koning, getrouwd met Trijntje Boogerman. Hij is in 1899 verdronken. Over de omgekomen vissers uit dit gezin: zie tekst op dit weblog van 10 juni 2013.

Huwelijk en kinderen

Johannis Martinus Boogerman werd visser.  Het huwelijk met Adriaantje Jongejan vond op 29 mei 1896 plaats, enkele maanden na het overlijden van haar vader. Johannis was toen 25 en Adriaantje 26 jaar. Adriaantje was voor haar trouwen dienstbode bij Kolff (register 1888). Ze gingen wonen in de Vissersstraat.  In 1897 werd  Neeltje geboren.  In 1906 kwam de tweeling Arij en Gerrit ter wereld.

Scheepsramp van 1912
Hans, zoals Johannis Martinus genoemd werd,  was 41 jaar toen hij op 9 januari 1912 aan boord stapte van de MD 3 Anna, schipper Antony den Braber. Hij nam afscheid van zijn gezin en zei nog tegen de tweeling : “a’k vrom komme leer ik jule zwemme”  zo vertelde een van zijn kleindochters bij de herdenking in 2012.  De MD 3 kwam nooit meer terug. Het schip is  op 13 januari voor het laatst gezien, alle dertien bemanningsleden zijn verdronken.

De Anna was een stalen sloep van de rederij  Kolff uit 1894. Evenals bij de Luctor et Emergo die in 1910 verging werd na onderzoek  geconcludeerd dat er met de veiligheid niets mis was.

Adriaantje

Adriaantje bleef alleen achter met twee zoontjes van bijna zes jaar oud en een dochter van veertien. Ze kreeg van het  Vissersfonds een bedrag van 1,75 gulden per week, natuurlijk lang niet genoeg om van rond te komen. Ze begon in haar huis in het Vissersstraatje een winkeltje in  levensmiddelen, ze verkocht ook klompen. 

Adriaantje Jongejan (1870-1951) met een neef
(mogelijk Jacob van den Hoek)

Adriaantje Jongejan (1870-1951) met
dochter Neeltje Boogerman

Adriaantje overleed in 1951 in Dirksland ten huize van haar dochter Neeltje.

Huwelijk van de kinderen

Neeltje trouwde in 1922 met Abraham Anthonie van der Wekke, ze waren 25 en 26. Arij trouwde jong, hij was 21 toen hij in Sommelsdijk in 1927 huwde met Adriana van Nimwegen, 19 jaar. Zijn tweelingbroer Gerrit trouwde in 1932 ook in Sommelsdijk met Leentje Hartensveld. Ze waren 26 en 25 toen ze trouwden.

Gerrit en Arij werden,  net als hun neven Simon en Cornelis Jongejan,  ambachtslieden. Gerrit vestigde zich in Sommelsdijk als timmerman, Arij had in Middelharnis een houthandel.

Mededelingen van mw. A. de Hamer-Boogerman met behulp van aantekeningen van haar vader. Rouwbrief en foto beschikbaar gesteld door mw. A. de Hamer-Boogerman

zie ook:
Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort. Hilversum 2014
p.17 foto van Johannis Martinus (Hans) Boogerman
p.115 biografie met foto
p.126-128 biografie van Adriaantje met foto's

Lijntje Jongejan (1868-1935)

Ouders, broers en zussen
Lijntje is het zevende kind uit het gezin van Gerrit Jongejan en Adriaantje Koning, ze is de vierde dochter. Ze had drie oudere broers: Jacob de zeilmaker, Gerrit (de visser die in 1910 verdronk) en Cornelis (mijn grootvader).
Lijntje bleef ongehuwd. Ze overleed in 1935 op 67-jarige leeftijd.

Lijntje Jongejan
1868-1935

Winkeltje
Lijntje woonde in de Vissersstraat, dichtbij haar oudste zus Sara die met Geerit van Delft was getrouwd. Zij had een winkeltje, kinderen konden daar voor een cent of een halve cent snoep "van het blad" uitzoeken. De toonbank, eigenlijk meer een kastje met drie laden, is later in de familie van Delft terechtgekomen.

Adrianus Faasse, zelf in 1898 in de Vissersstraat geboren, schrijft in zijn boek Zee en Eiland:

Midden in het straatje woonden twee concurrenten in levensmiddelen. Deze twee vrouwen resp. Jans en Lien exploiteerden ook een snoeptafel, mitsgaders een draaibord . Ze verkochten toverballen, zuurstokken, riemdrop en kalksnoepgoed, allemaal heerlijke dingen die meestal buiten ons bereik lagen. 's Woensdags kregen wij een halfje en 's zaterdags een cent om te versnoepen, naar vaste traditie. Maar vooral was dat draaibord voor ons de trekpleister, want daarmee kon men voor drie centen een tablet chocolade winnen van een kwartje waarde, vijf van die lekkere dikke repen. Hier werd ik voor het eerst met de gokkerij geconfronteerd, maar ik miste de drie centen. (1)



1. Met Lien is waarschijnlijk Lijntje bedoeld. Faasse, Arjanus. Zee en eiland; met een voorw. van: P.J. Meertens. Middelharnis, ca. 1962. p.16.
mededelingen van mw. A. de Hamer-Boogerman en B.J. Maat
Foto van Lijntje met dank aan B.J. Maat

Bastiana Maria Jongejan (1864-1932) en Johannis de Waard (1862-1946)

Ouders, broers en zussen
Bastiana Maria is de vijfde uit het gezin van Gerrit Jongejan en Adriaantje Koning, ze is de derde dochter. Johannis de Waard is een zoon van Hendrik de Waard en Pieternella Nagtegaal. Hij komt uit een gezin van zes kinderen.
Aan het gezin  van Hendrik de Waard en Pieternella Nagtegaal zal ik een apart bericht wijden. Dochter Neeltje de Waard trouwde met Johannes de Korte. Hun zoon Hendrik de Korte Jzn heeft informatie over de familie de Waard opgeschreven in de bundel over de familie De Moei.

Huwelijk en kinderen
Bastiana Maria Jongejan en Johannis de Waard trouwen in 1887, zij is dan 23 en hij 25. In 1889 wordt Hendrik (Hein) geboren, in 1890 Adriaantje, in 1891 Gerrit, in 1896 Petronella, in 1899 (1)  Johannis (Hans), in 1902 Jacob, in 1903 of 1904 Cornelis.
Cornelis overleed 22 jaar oud in 1926. Oorzaak ?

Huwelijk van de kinderen
Adriaantje trouwt in 1914 met Kornelis Kroos uit Sliedrecht.(2) Hendrik de Waard trouwt met Grietje van Delft in 1918. Petronella met Pieter Groenendijk in 1920. Gerrit met Johanna de Man in 1924. Johannis is getrouwd met Marie de Vries uit Rotterdam (wanneer ?)
en Jacob (Jaap) met ?

Advertentie in de Vooruit van 16 oktober 1912

Overlijden
Bastiana Maria overleed in 1932, Johannis in 1946. Ze woonden eerst op de Visschersdijk en later aan het Vingerling C10




In het midden Adriaantje de Waard, gehuwd met Kees Kroos
met haar ouders schipper Johannis de Waard
en Bastiana Maria Jongejan (Meutje Basje)

Schipper Johannis de Waard
Hendrik de Korte Johz.  en L. de Korte-Koster schreven in 1941:
"Oom Hans" zoo wij hem noemen, is nu nog in leven en vaart al sedert 1921 niet meer. Toen hij 24 jaar oud was, werd hij schipper en is dat gebleven, zoo lang hij gevaren heeft. Hij was een bekwaam en gelukkig varend visscher en is nu een der laatst overgeblevenen der Middelharnische schippers. De laatst voor Middelharnis gebouwde sloep (Albatros MD8) ingericht voor beug- en haringvleet wordt door hem in 1911 "uitgehaald " . Daarmede heeft hij nog jaren gevaren. Hij was door reeder en bemanning zeer gezien. (3).

De MD 8 van de firma Slis, genaamd Albatros werd op 15 maart 1911 te water gelaten. Johannis, toen 49 jaar, was schipper van de Albatros van 1911-1919. In 1919 werd het schip verkocht aan een firma in Maassluis en in 1929 gesloopt. Johannis is nog een of twee jaar meegegaan naar Maassluis (4).



De MD 8 aan het Vingerling in Middelharnis
De Albatros was een stalen sloep van reder Slis, gebouwd in 1911
foto ter beschikking gesteld door P.L. Koster

Interview met zoon Hein de Waard
Er is een bandopname bewaard gebleven waarin Hein de Waard (Hendrik, geb 1889) vertelt over zijn ervaringen in de visserij (5).



1. Hans werd op 18 maart 1899 geboren. 
2. Oom Simon ging als timmerman bij zijn aangetrouwde neef Kees Kroos werken die zijn werkplaats in een pakhuis aan het Vingerling had. Later nam hij de zaak over. Kees Kroos werkte met mijn Opa Dijkers, die aannemer was, vaak samen. Op latere leeftijd zaten ze tegelijk in het rusthuis
3, Moei,Janneke de en Charles de Moei. Van Der Moeije tot De Moei, de zeer onvolledige geschiedenis van een aardige familie. Middelharnis, 1991.
4. Hameeteman p.65
5. Interview met een inwoner uit Middelharnis. ZB 1900 E 10A

Gerrit Jongejan (1861-1910) en Geertrui Witvliet (1861-1930 )

Ouders, broers en zussen
Gerrit is de vierde in het gezin van Adriaantje Koning en Gerrit Jongejan en de tweede zoon. Gerrit is in 1861 geboren. Zijn vader Gerrit Jongejan Jzn is in 1895 verdronken. Hij was ouweman/ stuurman op de MD 18  Zeemanshoop die op 4 december 1895 met man en muis is vergaan.

Gerrit Jongejan (1861-1910)
foto ca. 1885

Geertrui Witvliet is een dochter van Mattheus Witvliet en Teuntje van Strien (ook als
van Strijen geschreven in de burgerlijke stand). Ze hadden drie dochters: Jannetje (1850), Adriana (1855) en Geertrui (1861) en een zoon Leendert (1858). Dochter Teuntje overleed op 10-jarige leeftijd in 1863, ook een tweede kind dat Teuntje heette overleed, 1 jaar oud, in 1867.

Huwelijk en kinderen
Gerrit en Geertrui(j) trouwden in 1886,  allebei bijna 24 jaar oud.
Het echtpaar kreeg zes kinderen: Gerrit in 1887, Mattheus in 1889, Adriaantje in 1892, Leendert in 1899, Jacob in 1903 en Teunis in 1907.

Scheepsramp van 1910, overlijden van Gerrit
In januari 1910 verging de Luctor et Emergo tijdens noodweer in de omgeving van de Doggersbank.

Het was een 34 jaar oude houten sloep die gebreken vertoonde. Op de werf van Peeman was het schip een keer omgevallen wat de zeewaardigheid niet ten goede kwam. De Raad voor de Scheepvaart stelde een onderzoek in waaruit bleek dat het schip wel aan de eisen voldeed. Toch bleven de geruchten aanhouden dat reder Slis het schip had "weggebracht" om verzekeringsgeld op te strijken. De dertien bemanningsleden verdronken waaronder Gerrit Jongejan, een oudere broer van mijn opa Cornelis Jongejan.
De jongste zoon was op dat moment nog geen 3  jaar oud, Jacob was 6, Leendert was 11, Adriaantje 17, Mattheus 20 en Gerrit 22 jaar oud.
In 1881 was een Vissersfonds opgericht om de nabestaanden van verdronken vissers financieel te ondersteunen. De uitkering bestond uit een bedrag voor de weduwe van 1 gulden per week en een bedrag per kind onder de vijftien jaar van 25 cent .Bij elkaar dus 1,75.

De opbrengst uit de verkoop van deze leerrede kwam ten goede aan de weduwen en wezen.

Huwelijk van de kinderen
Gerrit (1887-1972) is in de nadagen van de visserij en ondanks het verdrinken van zijn vader toch visser geworden. Hij is in 1917 getrouwd met Cornelia Viskil (geb. 1887). Gerrit is in Rotterdam overleden. Zie ook de tekst van 11 mei 2013.

Eilanden-nieuws, 25 maart 1966

Mattheus (1889-1984) is in 1921 getrouwd met Willemijntje Hendrika van der Valk (geb.1895). Mattheus is in Velsen overleden. Hij was rijksambtenaar
Leendert (1899 - ) is in 1926 getrouwd met Pietertje Suzanna Neeltje Grootenboer (geb. 1902).  Jacob (1903-1976) is in 1933 in Ouddorp getrouwd met Aagje Hameeteman (geb.1910).

Adriaantje en Teunis
In een van de twaalf huisjes aan de Sasdijk (1) woonden Adriaantje (geb.1892)  en Teun (1907-1981)  die allebei ongehuwd bleven. Teun was kantoorbediende. Dit is denk ik de Teun die ik me nog uit de jaren '70 herinner. Hij had bij een bank gewerkt. In het weekend bezocht hij café's en mengde zich onder het jongere publiek.



1.  D. Hoogzand. De Sashuisjes. Eilanden-nieuws, 27 mei 2005

Foto van Gerrit Sr, met dank aan de heer B.J. Maat

Gezinsreconstructie

De methode van gezinsreconstructie is geschikt om huwelijk, geboorte, sterfte en migratie op micro-niveau te beschrijven. De methode wordt in historisch-demografisch onderzoek veel gebruikt. De werkwijze is ontwikkeld door Louis Henry in de jaren '50 van twintigste eeuw en voor het eerst toegepast op gegevens van het Normandische dorp Crulai.
De basis voor het gezinsreconstructieonderzoek zijn de gegevens uit de huwelijksakte. Gegevens over geboorte van kinderen en overlijden worden toegevoegd.
Volledige gezinnen zijn gezinnen waarvan de vrouw het einde van de vruchtbare periode heeft bereikt; de einddatum is 49 jaar. 
Belangrijk bezwaar van de methodiek is dat mobiele gezinsleden buiten beschouwing blijven. Alleen de 'blijvers' worden in het onderzoek betrokken.


Bron: O.W. Hoogerhuis. Baren op Beveland. Wageningen 2003. p.103