Het lot van de MD3 Anna uit Middelharnis, vergaan in 1912

Over de MD 3 Anna die in januari 1912 verging is op 22 november 2014 een boek gepresenteerd met de titel Het lot van de MD3 Anna , geschreven door Fons Grasveld. De ramp met deze sloep was de laatste scheepsramp uit de visserijgeschiedenis van Middelharnis. 

Fons Grasveld, een aangetrouwd familielid van een van de bemanningsleden, is antropoloog en documentairemaker. Zijn persoonlijke betrokkenheid en zijn interesse in kleine gemeenschappen hebben hem ertoe gebracht om de vissersgemeenschap van Middelharnis in de periode 1900-1912 te onderzoeken. Hoe de vissers leefden, wie de reders waren en wat zij voor de vissers deden, of er opvang was voor de weduwen, wat de betekenis van de visserij was voor het dorp en hoe de onderlinge verhoudingen in het Visserstraatje waren. Dit zijn de thema's die Grasveld heeft onderzocht.
Na een inleiding over Middelharnis en de visserij is een hoofdstuk gewijd aan het Vissersstraatje waarin de huisjes zelf en het dagelijks leven worden beschreven. De zeevisserij en het leven aan boord komen vervolgens aan bod. Dan volgt de scheepsbiografie van de Anna en het hoofdstuk over de scheepsramp zelf. De omstandigheden van de zeven weduwen van de bemanningsleden en de nazorg voor de gezinnen worden beschreven. Hiervoor is informatie uit interviews met nabestaanden gebruikt.

In een bijlage staan de bewoners van de Vissersstraat per huisje vermeld. Een tweede bijlage is gewijd aan de sloepen van het visseizoen 1910-1911. Bijlage 3 geeft een overzicht van de schippers van het seizoen 1910-1911 met vermelding van hun loopbaan als schipper. Ook de verdiensten van de rederijen Kolff en Slis staan in een bijlage, evenals een cijfermatig overzicht van het Vissersfonds.

Het boek is goed gedocumenteerd en bevat veel bekende en onbekende foto's van schepen en bemanningsleden. Het lot van de MD 3 Anna is een rijke informatiebron over de nadagen van de visserij van Middelharnis en een waardig gedenkteken voor de bemanning van de MD3 Anna.

Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort. Hilversum 2014

ISBN: 978 90 8155 740 5 , prijs 19,50.
Het boek is o.a. verkrijgbaar via de webshop www.akershoek.nl , het boek is ook verkrijgbaar via www.md3anna.nl.

Op dit weblog zijn gegevens te vinden over de bemanningsleden en hun familiegeschiedenis via deze link
De bemanning van de MD3 Anna

In het Eilanden-nieuws van 6 november 2015 is een ingezonden stuk van Fons Grasveld geplaatst waarin hij de vragen formuleert die bij hem leven over de opheffing van het Vissersfonds. De titel luidt: Wat is er gebeurd met het kapitaal van het Vissersfonds Middelharnis.

Op 17 maart 2017 heeft Fons Grasveld de Hoogendijkprijs in ontvangst mogen nemen voor zijn boek. De prijs bestaat uit een oorkonde en een bedrag van 1500 gulden. De prijs is genoemd naar de firma Hoogendijk die vanaf de 18e eeuw in Vlaardingen actief was in visserij en vishandel. Deze firma sponsort de prijs die een keer per twee jaar wordt uitgereikt. 

De bemanning van de MD 3 Anna, vergaan in januari 1912

De sloep Anna  uit Middelharnis, schipper Anthony den Braber, is op 9 januari 1912  uit de haven van IJmuiden vertrokken en op 13 januari voor het laatst gezien.  De sloep is in de omgeving van de Doggersbank vergaan.

Aan boord dertien vissers waarvan er een in Vlaardingen woonde. Zeven bemanningsleden waren gehuwd.
Via de namen kunt u doorklikken naar historische en genealogische informatie over de vissers en hun families

Johannis Martinus Boogerman (1870-1912)
Anthony den Braber (1884-1912)
Jakob van Dongen (1850-1912)
Johannis van Dongen (1877-1912)
Arij Dupré (1876-1912) 
Jaspert van Gelder (1889-1912)
Marinus Lauwrens Jordaan (1894-1912)
Pieter Jordaan (1853-1912)
Nicolaas van Os (1898-1912)
Pieter Sprong (1871-1912)
Arie Cornelis van der Tak (1895-1912)
Hendrik Verburg (1896-1912)
Adrianus Visser (1867-1912)

Arnhemsche Courant, 13 februari 1912

Over deze sloep is in november 2014 een boek verschenen:
Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,2014
Zie bericht van 24 november 2014.

Nicolaas van Os (1898 -1912)

"Benevens een knaapje uit Vlaardingen"
Het jongste bemanningslid van de sloep MD3 Anna  uit Middelharnis die in januari 1912 is vergaan was Nicolaas van Os. De jongen kwam uit Vlaardingen. Zijn vader is overleden toen hij acht jaar was, waarna zijn moeder met vier kinderen achterbleef (1).

Vlissingsche Courant, 2 februari 1912

1. Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,, 2014. p.119

Bastiaan van Gelder (1851-1939) en Leentje van der Steen (1850-1930)

Ouders
Bastiaan van Gelder is een zoon van Jasper van Gelder en Magdalena van der Vliet. Bastiaan is op 7 februari 1851 in Middelharnis geboren. Zijn vader was visser.
Leentje van der Steen is op 26 december 1850 in Sommelsdijk geboren, dochter van Gerardus van der Steen en Jannetje Hakkenbrak. Haar vader is in 1860 overleden en haar moeder in 1861.

Huwelijk en kinderen
Bastiaan en Leentje trouwden op 23 oktober 1874, allebei 23 jaar oud. Bastiaan was visser en Leentje was dienstbode van beroep ten tijde van het huwelijk. Getuigen waren visser-stuurman Izak van den Nieuwendijk (1), Krijn van Gelder en Jasper van Gelder allebei broers van Bastiaan en zijn zwager Arij Matze. Er was geen familie van Leentje bij het huwelijk aanwezig.

Op 14 september 1875 werd Jaspert geboren en op 22 januari 1877 Gerardus. Daarna volgden Machtelina in 1879, Jannetje in 1881 (zij werd maar zes jaar oud), Jacob in 1883, Arendje in 1884, Bastiaan in 1886, Krijn in 1888, Willem in 1890 en Jan in 1893.

Het gezin is op 6 juni 1899 naar Rotterdam verhuisd en op 31 augustus 1899 weer terug naar Middelharnis gekomen. Vader Bastiaan werd koopman van beroep. 
Jaspert, Gerardus en Willem werden visser.  Jacob bleef ongehuwd en werd boekdrukker in Sommelsdijk. Machtelina was lang ongehuwd, ze woonde met haar zoon Jaspert, geboren in 1901, bij haar ouders in. Ze trouwde in 1921 met weduwnaar Machiel de Leeuw. Arendje was dienstbode voor haar huwelijk en trouwde in 1906 met Arie Jan Hartensveld uit Sommelsdijk.
Willem is in 1917 in Pernis getrouwd en in 1931 met zijn gezin naar Velsen verhuisd. Bastiaan en Krijn zijn naar Rotterdam getrokken. Jan bleef ongehuwd en ging bij de koopvaardij werken, hij woonde bij zijn broer Bastiaan in.

Stoomtrawler aangevaren in 1901, Jaspert van Gelder verdronken
Jaspert van Gelder (1875-1901) is op 25-jarige leeftijd verdronken. Hij was matroos op de stoomtrawler Frederik Cornelis van de Maatschappij Hoek van Holland (HVH 1), de directeur van de maatschappij was Groen uit Amsterdam. De trawler had IJmuiden als thuishaven. 
Op 31 maart 1901 is de Frederik Cornelis in de Firth of Clyde aangevaren door het stoomschip Aranmore uit Glasgaow.  De Maas- en Scheldebode van 5 april 1901 meldde dat het Jaspert van Gelder Bzn. betrof. 

Het Volk. Dagblad voor de Arbeiderspartij,
14 april 1901

Beschieting van de IJM 312 Helene in 1918. Gerardus van Gelder omgekomen.

Gerardus van Gelder (1877-1918) is op 12 juni 1918 omgekomen op de Noordzee in de omgeving van de Doggersbank. De zeillogger IJM312 Helene werd beschoten door de Duitse onderzeeboot U100 (2). Hierbij zijn drie bemanningsleden van de logger gedood (3). De Helene zonk en de overige bemanningsleden wisten zich in de sloep te redden en werden door IJM 87 Katrina opgenomen. De sleepboot Witte Zee heeft de bemanning en de stoffelijke resten in IJmuiden aan wal gebracht.

Gerardus was 41 jaar, sinds 1900 gehuwd met Lina van der Baan (1881-  ) uit Sommelsdijk. Het gezin was op 19 juli 1915 vanuit Middelharnis naar Velsen verhuisd. Lina bleef achter met acht kinderen in de leeftijd van twee tot achttien jaar : Leentje Johanna, Jasper, Johannes, Bastiaan, Johanna Leentje, Gerardus, Lijntje Cornelia en Jacob.

Maas- en Scheldebode, 19 juni 1918

Jaspert van Gelder Jzn., omgekomen met de MD3 Anna.
Een andere Jaspert van Gelder was matroos op de MD3 Anna die rond 20 januari 1912 met man en muis is vergaan. Hij was 22 jaar en ongehuwd.
Hij was een zoon van Jacob van Gelder en Grieta van Strien, geboren in Middelharnis op 5 april 1889.

1. Vermelding uit 1870 Izak van den Nieuwendijk, stuurman van de MHS6 Maria Cornelia van reder Slis in: De sloepen van Middelharnis, 1834-1923. Handgeschreven overzicht, auteur onbekend. Aanwezig in Maritiem Museum Rotterdam.
2. Bron: website https://www.uboat.net/wwi/ships_hit/search.php
3. een andere oud-inwoner van Middelharnis Jan Smit (1873-1918) , zoon van Arend Smit en Maatje Lage, verloor het leven evenals de 36-jarige Pieter Schager uit Petten. C. Langbroek werd door een granaatscherf gewond. De schipper was S. de Ruiter, de uit Middelharnis afkomstige Simon de Ruiter geboren 10 november 1858 in Middelharnis.

Jan Smit is op 18 februari 1873 in Middelharnis geboren en trouwde op 14 oktober 1898 in Middelharnis met Arendje Wielaard (1878-  ). Jan en Arendje kregen zeven kinderen. Maartje (1899), Leendert (1903), Adriana (1904) en Lena Pieternella (1910) zijn in Middelharnis geboren. Arendje (1912), Arend (1913) en Hendrika (1917) zijn in Rotterdam geboren. Hendrika heeft maar enkele dagen geleefd. Op 20 juli 1910 is het gezin in Rotterdam ingeschreven, waar Jan bootwerker werd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog is Jan opnieuw visser geworden. Hij monsterde aan op een zeillogger, waarschijnlijk omdat er in de haven geen bestaan te vinden was. Jan was 45 jaar en liet een vrouw en vijf minderjarige kinderen na.

Met dank aan Atie en Harry de Hamer-Boogerman en Pieter Koster te Haarlem voor de gegevens.

Arie Verburg ( 1849-1920) en Maria Hendrika Groen (1852-1929)

Ouders

Arie Verburg is een zoon van Barend Verburg en Cornelia Stam. Hij is op 27 augustus 1848 in Stolwijk geboren. Barend Verburg was arbeider.

Maria Hendrika Groen is geboren in Middelharnis op 21 mei 1852. Ze is een dochter van Cornelis Groen die visser was en Janna de Blok. Zie voor informatie over haar familie het bericht van 30 oktober 2013. Paulus Groen, een broer van Maria Hendrika, is op 22 december 1894 omgekomen door een ongeval op de sloep Adriana Lumina.

Huwelijk en kinderen

Arie Verburg en Maria Hendrika Groen trouwden op 17 oktober 1872 in Middelharnis. Ze waren 23 en 20 jaar oud. Op 11 september 1872 was hun oudste zoon geboren die als Barend Groen werd aangegeven. Hij werd erkend bij het huwelijk van zijn ouders. Arie Verburg was schippersknecht ten tijde van het huwelijk, later was hij stuurman en kapitein van beroep.

Dochter Janna uit 1873 heeft maar kort geleefd evenals de tweeling Cornelis en Jan uit 1874. Tussen 1876 en 1896 zijn negen kinderen geboren die allen de kindertijd overleefd hebben (1). Enkele zoons werden visser en traden daarmee in het voetspoor van de familie Groen.

Cornelia Verburg geboren in 1883 trouwde met Gerrit van Dongen die visser was (zoon van Gerrit van Dongen en Jannetje de Koning). 

Het vergaan van de VL118 in 1911, Cornelis Verburg verdronken

Cornelis Verburg (1879-1911)  geboren op 7 februari 1879 was een van de bemanningsleden van de Vlaardingse logger VL118 die in oktober 1911 is vergaan. Cornelis was 32 jaar en ongehuwd.

Maas- en Scheldebode, 14 oktober 1911

De scheepsramp met de MD3 Anna in 1912, Hendrik Verburg verdronken

Hendrik Verburg (1896-1912) geboren op 31 mei 1896 was aan boord van de MD3 Anna uit Middelharnis die rond 20 januari 1912 met man en muis is vergaan. Hendrik was vijftien jaar.

"Piet Verburg monsterde als elfjarig ventje aan als 'afhouwer' op een Maasluisse logger. Hij was dan vaak 23 weken van huis. Toen kort achter een twee broers van hem verdronken besloot Piet op 21-jarige leeftijd definitief voet aan wal te zetten." (2).

Pieter Verburg is op 11 april 1890 in Middelharnis geboren.

1. Zie stamboom Walter Planije en Everarda de Winter

2. Tekst en foto Piet Verburg uit : Middelharnis in vroeger tijden. Deel 2, p.49.

Adrianus Visser (1867-1912) en Arendje Matse (1867-1944)

Ouders
Adrianus Visser is een zoon van Jan Visser en Jannetje Dominé. Hij is geboren op 3 september 1867 in Middelharnis. Zijn vader was visser van beroep,  zijn broer Matthijs eveneens. Zijn broer Gijsbert Visser was winkelier.
Arendje Matse (ook: Matze) is een dochter van Arij Matse en Jannetje van Gelder. Ze is geboren op 8 december 1867. Haar vader was ook visser, evenals haar oom Bastiaan van Gelder die getuige was bij het huwelijk. Arij Matse is een broer van Burgje (zie bericht van 24 juni 2013).

Huwelijk en kinderen
Adrianus en Arendje zijn op 10 oktober 1890 getrouwd. 23 en 22 jaar oud. Adrianus was visser.
Op 28 mei 1891 werd Jannetje geboren, zij heeft maar kort geleefd, evenals Arij uit 1899 (overleden 1901) en Magtelina uit 1895.
Het gezin bestond in begin 1912 uit vader,moeder, Jannetje geboren in 1892 en Aagje geboren op 4 maart 1909. Ze woonden in de Vissersstraat op nummer C 126.

De ramp met de MD3 Anna, overlijden van Adrianus Visser
Rond 13 januari 1912 is de sloep Anna met man en muis vergaan. Adrianus Visser was matroos op deze sloep. Hij was 44  jaar toen hij op zee omgekomen is.

Nabestaanden
Arendje Matse was 44 jaar toen ze weduwe werd. Aagje was toen bijna drie jaar en Jannetje negentien jaar oud. Arendje deed de was voor andere mensen en haakte mutsjes om in haar levensonderhoud te voorzien (1). Uit het Vissersfonds en uit de opbrengst van collectes werd een aantal jaren bescheiden bedragen uitgekeerd.

Vooruit, 13 november 1912

Jannetje Visser is in 1920 getrouwd met Jacob Vijfhuijze, landarbeider. Ze is in 1938 overleden. Aagje werd dienstbode maar is op 1 oktober 1925 plotseling overleden, zestien jaar oud.
Op 19 december 1944 is Arendje Matse overleden, 77 jaar oud. Al haar kinderen waren toen al overleden.

1. Zie ook: Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,2014
Het leven van Arendje Matse is op. 124-125 beschreven.

Pieter Sprong (1871 -1912) en Petronella Koomen (1869-1946)

Ouders
Pieter Sprong is op 2 januari 1871 in Middelharnis geboren, zoon van Pieter Aalbrecht Sprong en Tannetje Koudijzer. Zijn vader was visser. Tannetje is een zus van Cornelia Koudijzer die met Krijn van Gelder getrouwd was (zie tekst van 20 november 2013). Pieter was een broer van Leendert Sprong (zie tekst van 21 april 2013). 
Petronella Koomen is geboren op 19 augustus 1869, dochter van Cornelis Koomen en Johanna Nipius. Haar vader was winkelier.

Huwelijk en kinderen
Het huwelijk tussen Pieter en Petronella vond plaats op 15 oktober 1897. Ze waren 26 en 28 jaar oud. Pieter was visser van beroep.
Pieter en Petronella kregen zes kinderen. Op 13 juni 1899 werd Tannetje geboren, Cornelis volgde in 1900, in 1903 werd een meisje doodgeboren, Jacomina Jacoba werd in 1904 geboren, Pieter in 1906, Johanna in 1908 en Abra op 4 maart 1911. Het gezin woonde in de Vissersstraat op nummer C 118 later nummer 33 (2).

Pieter Sprong en Petronella Koomen
Trouwfoto, 1897

De ramp met de MD3 Anna, overlijden van Pieter
Pieter had liever aan de wal gewerkt, hij was eigenlijk bang op zee. Maar de visserij verdiende goed en hij wilde zijn gezin niet tekort doen. Hij heeft eerst op de MD10 Johanna Hendrika gewerkt en is overgestapt naar de MD3 Anna om meer te kunnen verdienen (3).

Rond 13 januari 1912 is de sloep Anna met man en muis vergaan. Pieter Sprong was 41 jaar toen hij op zee omgekomen is.

Nabestaanden
Pieternella, 42 jaar, bleef achter met zes kinderen waarvan de oudste twaalf jaar was en de jongste tien maanden.  Er was een bescheiden uitkering uit het Vissersfonds en om het inkomen wat aan te vullen begon ze een winkeltje in de huiskamer met wat snoep en fruit. Het was geen vetpot want er waren meer winkeltjes en sommige klanten kochten op de pof en rekenden uiteindelijk niet af (3).
Het leven van Petronella is beschreven in het boek over de MD3 (4).

1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Gerrit van den Berg en Pietertje Sprong. Middelharnis, 1830 akte 5.
2. Abra, Johanna en Tannetje staan op de foto tegelijk met veel andere kinderen uit de Vissersstraat  (zie bericht van 31 maart 2012 in blogarchief) 
3. Gegevens en foto met dank aan Jan Verbiest, zoon van Abra Sprong
4. Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort. Hilversum,2014, p.125-126. Foto van Pieter Sprong op. p. 116

Cornelis Arij van der Tak (1892-1910) en Arie Cornelis van der Tak (1895-1912)

Ouders
De ouders van deze jongens waren Jan van der Tak uit Sliedrecht en Aartje Razenberg uit Middelharnis. Aartje Razenberg  had in 1885 een zoon gekregen die Krijn Razenberg heette. Op 19 augustus 1887 is ze getrouwd met een weduwnaar uit Sliedrecht met vier kinderen. Hij was arbeider en zij was dienstbode. De oudste kinderen van Jan en Aartje zijn in Sliedrecht geboren.

Cornelis Arij van der Tak werd op 16 mei 1892 in Middelharnis geboren en Arie Cornelis op 11 april 1895.  Beide jongens werden visser evenals hun broers Geerit (geb.1888) en Adriaan geb.1901). Het gezin woonde in de Kaaidreef en later in de Spuistraat.  
De oudere zuster van de jongens, Arendje van der Tak, trouwde op 29 september 1911 met Johannis van Dongen, visser, zoon van Gerrit van Dongen en Jannetje de Koning. 

De scheepsrampen van 1910 en 1912

Cornelis Arij van der Tak was inbakker aan boord van de sloep MD1 Luctor et Emergo die rond 24 januari 1910 met man en muis is vergaan. Hij was 17 jaar.

Arie Cornelis van der Tak behoorde tot de bemanning van de MD3 Anna die rond 13 januari 1912  met volledige bemanning ten onder is gegaan. Hij was 16 jaar.

Johannis den Braber (1824-1859) en Arentje Koning (1826-1904)

Ouders
Johannis den Braber is in 1824 in Dirksland geboren, zoon van Gijsbert den Braber (geb. 1797 Dirksland). De moeder van Johannis was Geertje van Assen uit Sommelsdijk.
Arentje Koning is 1826 in Middelharnis geboren. Mijn betovergrootmoeder Sara Koning (zie bericht van 5 februari 2012) was haar tante. De vader van Arentje was Cornelis Koning.(geb. 1802), hij was arbeider van beroep. Haar moeder heette Maria Dubbeld, ze kwam uit Stad ah Haringvliet.

Huwelijk en kinderen
Johannis en Arentje zijn op 26 mei 1849 in Middelharnis getrouwd, hij was 24 en zij 23 jaar oud. Johannis was arbeider van beroep. Ze konden beiden niet lezen en schrijven.
Johannis en Arentje kregen vijf zonen.
Op 18 januari 1850 werd Gijsbert geboren, Kornelis in 1852, Mattheus in 1854, Gerrit in 1857 en Dirk in 1859. Vader Johannis in 1859 op 35-jarige leeftijd overleden. Arentje bleef met vijf jonge kinderen achter. Gerrit is in juli 1866 ten tijde van de cholera-epidemie op negenjarige leeftijd overleden.
Arentje Koning is achttien jaar later, in 1877, hertrouwd met Jacob Wielhouwer uit Sommelsdijk, ze was toen 51 jaar. Haar zoon Kornelis was een jaar eerder omgekomen op zee.
Gijsbert is in 1926 in Hilligersberg overleden, Mattheus overleed in 1917 in Middelharnis en Dirk in 1938 in Velsen (2) . Dirk was visser.
Hoewel vader Johannis en grootvader Cornelis arbeider waren zijn alle vier de zonen visser geworden. In de jaren zestig en zeventig van de negentiende eeuw waren er meer arbeidskrachten in de visserij in Middelharnis nodig, zodat er ruimte was voor jongens van buiten de traditionele vissersgezinnen (zie ook Van den Hoek, Jordaan, Van Dongen).

Ongeval in 1876: Kornelis overleden
Kornelis den Braber (1852-1876) was 24 jaar toen hij op 13 november 1876 op 54 graden NB overboord sloeg van de sloep MD 5 Onbestendigheid, schipper Jan de Korte (1). Hij was ongehuwd en als jongen aan boord van de sloep. Ook matroos Ary Dupree van 34 jaar en de schipper zijn toen omgekomen. Zie ook berichten van 16 december 2012 en 25 maart 2013.

Mattheus den Braber en Maatje van Dongen,
De middelste zoon Mattheus is op 24 januari 1879 getrouwd met Maatje van Dongen, dochter van Anthony van Dongen en Aartje de Koning. Haar vader Anthony van Dongen, twee van zijn broers en een neef zijn in 1863 verdronken bij de ramp met de Eben Haëzer. Zie bericht van 15 maart 2013.
Mattheus was 24 en Maatje 23 jaar oud ten tijde van het huwelijk. Ze kregen vier dochters en twee zonen. De jongste zoon Cornelis Johannis (3) is in 1897 geboren. Maatje van Dongen overleed in 1899, 42 jaar oud.
Mattheus den Braber was schipper bij rederij Kolff. Van 1890 tot en met 1895 op de MD 17 Emma en Anna, van 1896 tot en met 1901 op de MD 11 Hendrika Adriana en van 1902 tot en met 1909 op de MD 13 Voorlichter, een sloep die ook voor de haringvisserij was uitgerust (4). In 1911 was hij schipper op de Oranje Nassau.

Schipper Anthony den Braber
De oudste zoon van Mattheus en Maatje was Anthony den Braber (1884-1912), genoemd naar zijn grootvader Anthony van Dongen. Hij werd op zijn 25e jaar in 1909 schipper van de MD 3 Anna van reder Kolff, een sloep die ook op haringvangst ging.
Op 9 januari 1912 is de sloep uit Middelharnis vertrokken en op 13 januari voor het laatst gezien. Alle dertien bemanningsleden zijn verdronken. Anthony den Braber was bijna 28 jaar toen hij overleed. Hij was ongehuwd.

Maas- en Scheldebode 31 januari 1912

1. overlijdensakte Middelharnis 101, 1876.
2. Dirk en zijn gezin zijn 4 januari 1913 naar Velsen vertrokken, eerder woonden ze korte tijd in Rotterdam, 1899-1900. Gijsbert en zijn gezin zijn al in 1891 naar Rotterdam verhuisd.
3. Cornelis Johannis den Braber was in 1919 amanuensis volgens bevolkingsregister. Hij woonde met zijn vrouw Jacoba Bakker in de bij de HBS behorende ambtswoning. 
4. Gegevens uit :  De sloepen van Middelharnis, 1834-1923. Handgeschreven overzicht, auteur onbekend. Aanwezig in Maritiem Museum Rotterdam, 64 p.  Compleet vanaf 1887

Foto's  van Anthony den Braber in:
Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.Hilversum 2014, p.99, 113

Cornelis Jordaan (1807-1864) en Teuntje van Prooijen (1811-1902)

Ouders
Cornelis Jordaan is een zoon van Leendert Jordaan en Bastiaantje van Eck. Hij is geboren op 20 november 1807 in Middelharnis. Cornelis was de jongste, hij had een zus die Geertje heette en een zus Josina die met Johannis van Dongen is getrouwd, zie de tekst van 15 maart 2013 op dit weblog. Zijn broers heetten Hendrik en Leendert.

Teuntje van Prooijen is een dochter van Teunis van Prooijen en Jannetje van Gelder, ze is op 25 augustus 1811 geboren.

Huwelijk en kinderen

Cornelis en Teuntje trouwden op 3 november 1833. Hij was 25 jaar en arbeider van beroep, zij was 22 jaar en arbeidster. De vader van Cornelis was toen al overleden, de vader van Teuntje was arbeider.

Ze kregen tussen 1834 en 1853 negen kinderen, zes jongens en drie meisjes. .
Op 15 mei 1834 werd Leendert geboren, ca.1836 Teunis, in 1838 Jan, in 1840 Johannis, op 24 september 1848 Cornelis en in 1853 Pieter. Bastiana is van 1843, Jannetje van 1845 en Adriaantje van 1851.
Hoewel de ouders niet uit vissersfamilies kwamen werden de zonen allemaal visser. Er was in de jaren zestig van de negentiende eeuw ruimte voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt van vissers. Jordaan, Van den Hoek, Van Dongen zijn families die niet van oudsher in de visserij actief waren.
Jan en Johannis Jordaan hebben op enig moment het vissersberoep vaarwel gezegd en zijn koopman geworden. In het bevolkingsregister van 1860 staat vader Cornelis overigens niet meer als arbeider maar als viskoopman.

De ramp met de Lucretia Adelaide in 1865
Leendert Jordaan (1834-1865), de oudste zoon van Cornelis en Teuntje, was een van de bemanningsleden van de sloep Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 met man en muis is vergaan.
Nabestaanden van Leendert Jordaan:
Leendert was op 8 januari 1858 gehuwd met Aaltje Koote (1829-1900). Aaltje en Leendert hadden twee kinderen, Teuntje uit 1858 en Leendert uit 1861. Aaltje heeft een verklaring van het vermoedelijk overlijden van Leendert bij de rechtbank aangevraagd. Ze is in 1873 met de beide kinderen naar de V.S. vertrokken. Daar is ze in 1875 in Oceana (Michigan) hertrouwd met Adrianus Lijdens (1827-1915), afkomstig uit Sommelsdijk. Ze is in 1900 in Jamestown (Michigan) overleden, 71 jaar oud.
Teuntje Jordaan (1858-1935) is in 1883 in Fremont (Michigan) getrouwd met Gerrit Kloet (1856-1940) uit Stad aan 't Haringvliet. Zij kregen acht kinderen.
Leendert Jordaan (1861-1934) trouwde in 1886 met Minke Siebes (1866-1916). Zij kregen tien kinderen. Zie de gegevens in de reactie op deze blogtekst.

Fragmenten uit de Nederlandsche Staatscourant
31 januari 1868
Aaltje Koote vraagt Verklaring van Vermoedelijk Overlijden
van Leendert Jordaan.

In dezelfde tijd (na 1861 en voor 1870)  is ook de op een na jongste zoon Cornelis Jordaan (1848-1865) om het leven gekomen. Het is zeer aannemelijk dat hij op dezelfde sloep als zijn oudere broer werkte, maar het is ook mogelijk dat hij op een van de sloepen die in 1863 vergaan zijn het leven liet. De Van Dongens van de Eben Haëzer , vergaan in 1863, waren neven van deze broers Jordaan.

De ramp met de MD 3 Anna in 1912

Pieter Jordaan (1853-1912) is altijd visser gebleven, in tegenstelling tot zijn broers Jan en Johannis die koopman werden. Pieter is omgekomen bij de ramp met de MD 3 Anna op 20 januari 1912. Hij was gehuwd met Maatje van den Bogert (1852-1923). Ook hun zoon Marinus Lauwrens Jordaan (1894-1912) was aan boord van deze sloep die met man en muis is vergaan (1).

Noot :

Teunis Jordaan is in 1866 weduwnaar geworden, hij hertrouwde in 1867 met Trijntje Dupree, de weduwe van Anthony van Dongen

1. Foto van Marinus Lauwrens Jordaan. Zie: Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,2014. p. 118. Over het leven van weduwe Maatje van den Boogert, zie p.124

Gerrit van Dongen (1797-1884) en Josina Jordaan (1802-1863)

Ouders, broers en zussen
Gerrit van Dongen is een zoon van Johannis Antonsz van Dongen en Elisabeth Arensdr Hotting. Johannis is op 31 oktober 1762 in Raamsdonk geboren. Hij is op 12 juni 1785 in Middelharnis met Elisabeth Hotting getrouwd, dochter van Aren Gerritszn Hotting en Aaltje Ariens Gouwman. Hotting was in de achttiende eeuw een bekende vissersfamilie in Middelharnis. Johannis was de eerste Van Dongen die naar Middelharnis kwam. Het waren binnenschippers en in de negentiende eeuw ook vissers. De familie heeft zich in deze eeuw zeer uitgebreid, het bevolkingsregister 1890-1921 kent vele pagina's met vissers die Van Dongen heten. Johannis van Dongen en Elisabeth Hotting hadden zes kinderen: Anthonij (30 november 1785), Japserina (1787), Aren (1790), Hendrika (1792), Johanna (1794) en Gerrit (1797).
Johannis van Dongen is in november 1798 in het Spui verdronken, zo blijkt uit de huwelijksakte van Gerrit en Josina.
Anthonij is in 1815  met Maatje Blok getrouwd. Aren trouwde op 15 april 1814 met Jacoba Forendina de Windt (naaister). Zij is in 1815 overleden na de bevalling van een eveneens overleden tweeling, waarna Aren in 1818 met Tannetje van Gelder is getrouwd (een zus van Lena en Huibertje, zie bericht van 28 maart 2012 over Gijsbert Jongejan).
Aren en Tannetje kregen veertien kinderen waarvan er elf voor hun derde levensjaar overleden. Johannis, Frans en Maria hebben de kindertijd overleefd, ze trouwden resp. met Jannetje de Bloeme, Geertje den Buizer en Jan Joosse. Aren van Dongen was schipper. Hij is op 11 oktober 1836 op 46-jarige leeftijd verdronken doordat zijn boeijer op het Haringvliet omsloeg (akte 78, 1836). 

Huwelijk en kinderen
Josina Jordaan en Gerrit van Dongen trouwden op 4 mei 1822 in Middelharnis, zij was 19 en hij 24 jaar oud. Gerrit was arbeider van beroep.
Kinderen (soms aangegeven onder de naam Van Donge):
Johannis werd geboren op 13 oktober 1822, Leendert van 1824 is op driejarige leeftijd overleden, Anthonij is van november 1825. Dochter Bastiaantje werd in 1828 geboren en Elisabeth in 1830. De zonen Leendert, Gerrit en Cornelis zijn van 1832, 1835 en 1836. Gerrit heeft maar twee maanden geleefd. Vier zoons en twee dochters hebben de volwassen leeftijd bereikt.

Huwelijk van de kinderen
De oudste zoon Johannis trouwde als eerste in 1843 met Leentje Koppelmans uit Sommelsdijk, na het overlijden van Leentje trouwde hij in 1868 met Adriana de Reus die al twee keer weduwe was geworden. Adriana was de weduwe van de broer van Johannes, Leendert.
Anthonij (ook gespeld als Anthony) trouwde in 1851 met Aartje de Koning uit Middelharnis.
Leendert is in 1859 met Adriana de Reus uit Sommelsdijk getrouwd en Cornelis in 1860 met Maatje Troost geboren in Goedereede.
Bastiaantje trouwde op 37-jarige leeftijd in 1854 met Jacob van der Kroon uit Oude-Tonge en Elisabeth in 1856 met Leendert de Ruiter uit Sommelsdijk.
Anthonij trouwde als enige met een vissersdochter. De meeste kinderen van Gerrit van Dongen en Josina Jordaan trouwden buiten de vissersgemeenschap van Middelharnis met partners uit andere plaatsen.
Johannis werd evenals zijn vader arbeider, de drie andere zonen werden visser.

De scheepsramp met de Eben Haëzer van 1863; drie zonen en een neef omgekomen.
In de nacht van 3 op 4 december 1863 zijn in een hevige storm veel visserssloepen vergaan waaronder twee sloepen uit Middelharnis: de sloep Eben Haëzer en de sloep Vrouwe Aplonia. Hierbij kwamen 26 bemanningsleden om het leven. Het waren sloepen van reder Slis.
Op de Eben Haëzer was Bastiaan Dubbeld de schipper.
De familie Van Dongen werd zeer zwaar getroffen. Aan boord waren de drie broers Anthonij van Dongen (1825-1863) van 38 jaar, Leendert van Dongen (1832-1863) van 31 en Cornelis van Dongen (1835-1863) van 28.
Bij deze ramp is nog een Anthonij van Dongen (1837-1863) verdronken. Hij was 26 jaar, een kleinzoon van de bovenvermelde Anthonij die met Maatje Blok getrouwd was, zoon van Johannis van Dongen en Teuntje Dubbeld. De vrouw van Anthonij heette Trijntje Dupree.

Nabestaanden
Moeder Josina Jordaan heeft deze ramp niet mee hoeven maken, ze was een paar weken ervoor op 26 oktober 1863 op 61-jarige leeftijd overleden. Vader Gerrit van Dongen is heel oud geworden: in 1884 overleden, 87 jaar.

- De weduwe van Anthonij, Aartje de Koning, is niet hertrouwd, ze verdiende de kost als naaister. In 1919 is ze overleden, 92 jaar oud. Ze had drie dochters waarvan er twee, Josina en Maatje in 1879 getrouwd zijn. Dochter Christina bleef ongehuwd en woonde samen met haar moeder op het adres Voorstraat A212. Ze is in 1942 overleden.
- De weduwe van Leendert , Adriana de Reus, is in 1868 met haar zwager Johannis van Dongen hertrouwd.
- De weduwe van Cornelis, Maatje Troost, is in 1866 hertrouwd met Cornelis van Weezel.
- Ook neef Anthonij was gehuwd. Zijn weduwe, Trijntje Duprée, was dienstbode en is in 1867 hertrouwd met Teunis Jordaan.

Meer familieleden op zee gebleven
Op 21 januari 1882 is Johannis van Dongen (1825-1882), 56 jaar, overboord gevallen en op de Noordzee verdronken. Hij was aan boord van de sloep Emma en Anna, de MD 17 van reder Kolff (1). Zijn ouders waren de Aren(d) van Dongen en Tannetje van Gelder, zie boven. Hij was dus een neef van de drie broers Van Dongen die in 1863 zijn verdronken. Johannis was getrouwd met Jannetje de Bloeme. Ze hadden vier kinderen. Aagje uit 1865 is in 1866 overleden. Aren uit 1853 is in 1878 getrouwd met Neeltje van der Stolpe en Elizabeth uit 1857 is in 1877 met Marinus Cornelis van Dalen getrouwd. Alleen Frans van Dongen, geboren in 1864 was in 1882 nog thuis. Hij trouwde in 1888 met Maartje Koster en is naar Rotterdam verhuisd.

rechts Jannetje de Bloeme (1826-1906),
weduwe van Johannis van Dongen (1825-1882)
links dochter Elizabeth van Dongen (1857-1942)
rouwdracht, Jannetje draagt een zg. keuvelhoed

In december 1895 is de Zeemanshoop met man en muis vergaan. Aan boord was ook Anthonij van Dongen (1875-1895). Hij is een zoon van Hubertus van Dongen en Jannetje Krijger, kleinzoon van Johannis van Dongen en Teuntje Dubbeld. Achterkleinzoon van de bovenvermelde Anthonij van Dongen, gehuwd met Maatje Blok. Anthonij was twintig jaar en ongehuwd toen hij is verdronken.
Op 17 januari 1912 is de  MD 3 Anna met volledige bemanning vergaan. Dit was de laatste scheepsramp die de vloot van Middelharnis trof alvorens de visserij volledig teloor ging.
Onder de slachtoffers twee leden van de familie Van Dongen.
Jakob van Dongen (1850-1912) was het oudste bemanningslid aan boord. De vader van Jakob is de oudste zoon van Gerrit van Dongen, Johannis. Johannis, gehuwd met Lena Koppelmans, was de enige van de vier broers die niet naar zee ging. Zijn zoon Jakob is dus wel visser geworden. Jakob was in 1870 gehuwd met Bartalina de Ruiter (1849-1915) en lid van de gereformeerde kerk.Het leven van Bartalina is beschreven in het boek over de MD3 (4).
Ook de zoon van Jakob en Bartalina, hij heette ook Johannis van Dongen (1877-1912) is bij de scheepsramp van 1912 omgekomen. Hij was in 1903 gehuwd met Teuntje van Dongen (1877-1950). Hun jongste zoon Willem was nog maar net geboren (29 juli 1911). Nel Slegers-van Dongen, een dochter van Johannis, beschrijft de dagen rond de scheepsramp. Het leven van Teuntje is beschreven in het boek over de MD3 (4)

In de familie Van Dongen vielen tijdens de Eerste Wereldoorlog twee slachtoffers.
Aan boord van IJM 285 Juno die op 2 juli 1918 met man en muis is vergaan was Willem van Dongen (1875-1918). Hij is geboren op 21 juli 1875 in Middelharnis en is ook een zoon van Jakob van Dongen en Bartalina de Ruiter. Een oudere broer dus van de bovenvermelde Johannis. De Juno is waarschijnlijk door ontploffing van een of meer mijnen vergaan (2).
Willem van Dongen woonde in Rotterdam. Hij was op 2 juni 1899 in Middelharnis gehuwd met Jannetje Buth (1875-  ) uit Sommelsdijk. Ze zijn rond 1900 naar Rotterdam vertrokken waar de acht kinderen geboren zijn. Willem was 42 jaar toen hij omgekomen is.

Willem van Dongen (1875-1918) met Elizabeth (1902) en Jacob (1901) 
Rotterdam, ca. 1905. Foto afkomstig van Leonard Wubs

                             

Aan boord van de IJm 301 Hendrik Willem die op 12 maart 1919 is vergaan was Sijbrand van Dongen (1889-1919). Hij is geboren op 15 februari 1889 in Middelharnis, zoon van Gerrit van Dongen en Jannetje de Koning. Zijn grootouders zijn Johannis van Dongen en Lena Koppelmans. Hij was op 21 november 1913 getrouwd met Wilhelmina Jacoba de Ruiter uit Sommelsdijk. Ze zijn in Rotterdam gaan wonen. Toen Sijbrand op dertigjarige leeftijd omkwam hadden ze één kind (3).

Bronnen:
De namen van drie omgekomen broers staan vermeld in de Nederlansche Staatscourant van 17 februari 1865, 9 oktober 1866 en 26 mei 1868. Voor Anthonij van Dongen Jzn. zie 2e huwelijk weduwe Trijntje Dupree, Middelharnis huw. akte 13 1867.
Bemanningsleden MD 4 via bevolkingsregister 1890-1920 Middelharnis.
1. Overlijdensakte 1882 Middelharnis, nummer 10. Het overlijden is op 24 januari 1882 aangegeven door Bastiaan van Gelder, 30 jaar en Pieter de Bloeme, eveneens 30 jaar. Allebei vissers.
Gerrit Jongejan, mijn overgrootvader, was de schipper. Zie tekst van 5 februari 2012.
2. Jaarverslag Visscherij-inspectie 1918, deel 2, bijlage 2.
3. idem 1919, deel 2, bijlage 2.
4. Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum 2014, 112. en 128,129. Met foto's van Jakob en Johannis van Dongen op p.112 en 114
En: Eilanden-nieuws, 14 november 1980.

Met dank aan mw. J. van den Berg-Witvliet voor aanvullende gegevens en de foto van haar betovergrootmoeder Jannetje de Bloeme.

Hendrik Dupré (1845-1872) en Maria Pieternella van der Meide (1844-1910)

Huwelijk
Hendrik Dupré (ook wel Dupree en andere varianten)  is op 12 januari 1845 geboren in Middelharnis. De vader van Hendrik Dupré heette ook Hendrik (geboren 1810) en was visser. Zijn moeder heette Huibertje van Dalen.
Maria Petronella van der Meide is afkomstig uit Sommelsdijk geboren op 4 november 1844, haar vader was arbeider. Zij was dienstbode toen ze op 8 april 1868 met Hendrik trouwde.
Ze waren allebei 23 jaar. Opvallend is dat Hendrik al visser-stuurman was op zijn 23e.

Kinderen
Op 17 juni 1868 werd Huibertje geboren en op 24 april 1870 volgde Jan.
Op 17 januari 1872 is Willemtje geboren.

Nabestaanden

Hendrik Dupré was een van de bemanningsleden van de sloep Middelharnis die op 12 november 1872 is vergaan. Zijn vrouw bleef achter met drie kinderen waarvan de oudste vier jaar was. Het gezin woonde aan het Zandpad.
Maria Pieternella van der Meide is op 30 januari 1879 hertrouwd met Gerrit Wursten. Ze waren allebei 34 jaar oud, het beroep van Gerrit was schippersknecht en later (binnen)schipper.

Huibertje is op 31 mei 1889 in Sommelsdijk getrouwd met Marcus Faasse, binnenschipper. Ze was toen 20 jaar oud (voogd bruid Jan Schippers en toeziend voogd Gerrit Edewaard).

Willemtje trouwde op 18 december 1896 met Gillis in 't Veld uit Stad aan het Haringvliet, ook een binnenschipper.
Jan Dupré is op 14 augustus 1896 getrouwd met Jannigje Muller uit Papendrecht. Hij was aanvankelijk visser en later binnenschipper.

Maria Pieternella van der Meide is in 1910 overleden. 

Meer familieleden op zee gebleven
Een oom van Hendrik heette Maarten Dupree (1807-1867). Hij was gehuwd met Arentje Wittekoek (geb.1804). Maarten en Arentje hadden onder andere een zoon Marinus Dupree (1839-1867) gehuwd met Anna Lugthart. Deze oom en neef waren ook visser. Zij zijn omgekomen bij de scheepsramp met de sloep Wisselvalligheid die van 16 op 17 januari 1867 met man en muis is vergaan (1).
Een oudere broer van Hendrik kwam in 1876 om. Arij Duprée (1842-1876) was matroos op de sloep Onbestendigheid, schipper Jan de Korte. Op 13 november 1876 is hij overboord geslagen op 54 graden NB (overlijdensakte 100, 1876). Arij was 34 jaar oud toen hij overleed. Hij was op 13 april 1865 gehuwd met Jannetje Wielaard. Zij bleef achter met  acht kinderen. Hun jongste zoon Arij was op 26 augustus 1876 geboren en dus nog geen drie maanden oud ten tijde van het ongeval, waarbij ook de schipper en een jongen Kornelis den Braber (1852-1876) verdronken zijn.
Adrianus Dupré  (1867-1918) was negen jaar toen zijn vader verongelukte. Adrianus trouwde op 28 februari 1912 met Pietertje Aleman (1872 - 1944) uit Zierikzee. Hij is omgekomen met de ramp met de  SCH442 Jeanne Engeline. Omstreeks 12 juli is het schip nog gezien door een andere Scheveningse visser. Op 16 augustus 1918 is op de westkust van Jutland een sloep van de Jeanne Engeline aangespoeld. Dertien bemanningsleden kwamen om. Vier vissers waren in Middelharnis geboren en woonden in Rotterdam, waaronder Adrianus (2).

De jongste zoon  van bovenstaande Arij ook genaamd Arij Dupré (1876-1912) was een van de bemanningsleden van de MD 3 Anna die in 1912 is vergaan. Hij was in 1900 getrouwd met Lientje van Gelder (1878-1957). (3). Hun zoon Arij geboren op 13 augustus 1900 is op 19 november 1918 overleden, een slachtoffer van de Spaanse griep.


1. Bevolkingsregister 1861-1890 en huw akte 1872 nr.14 tweede huwelijk van Anna Lugthart.
2.Zie documentatie op Vissersnamenmonument Scheveningen onder de naam van Arie Keus, de enige opvarende die uit Scheveningen kwam. 
3.Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort. Hilversum,2014. p.116
Zie p.130-131 voor het leven van Lientje van Gelder.

Huwelijksakte Middelharnis 1868, nr.5

Adriaantje Jongejan (1870-1951) en Johannis Martinus Boogerman(1870-1912)

Ouders, broers en zussen
Adriaantje Jongejan is de achtste uit het gezin van Gerrit Jongejan en Adriaantje Koning, ze is de vijfde dochter.

Adriaantje Jongejan 1870-1951

Johannis Martinus (komt in de burgerlijke stand ook voor als Johannes Martinis en combinaties) is een zoon van Arij Boogerman (visser) en Neeltje van Rikxoort, gehuwd in 1851, beiden uit Sommelsdijk .

In het gezin Boogerman-van Rikxoort wordt in 1852 Johannis Martinus geboren (overleden in 1866 toen er een choleraepidemie was), de tweede zoon Jeroen Hendrik wordt geboren in 1854 (visser , overleden in 1949), de derde zoon, Cornelis Willem is geboren in 1857 (visser, overleden in 1924). Jan wordt geboren  in 1860. Dan volgt Trijntje in 1863, zij is datzelfde jaar overleden. Het zusje  na haar geboren wordt ook Trijntje genoemd (overleden in 1950, 84 jaar oud). Janna  is geboren in 1867 en op 3-jarige leeftijd in 1871 overleden.  Johannis  Martinus is in 1870 geboren.  In 1872 is Arij geboren en  in 1874  weer een Janna.

In dit gezin hebben  vijf zonen en twee dochters de volwassen leeftijd bereikt.

Familieleden op zee gebleven 

Op 2 december 1854 is Cornelis Willem Boogerman (1823-1854), 31 jaar en gehuwd met Huibertje Dubbeld,  verdronken in de Noordzee toen hij overboord geslagen was op 53 graden NB. Dit was een broer  van Arij, een oom van Johannis Martinus.
De vader van Adriaantje, Gerrit Jongejan, is in de nacht van 6 op 7 december 1895 verdronken toen de Zeemanshoop vergaan is. Haar broer Gerrit was aan boord van de Luctor et Emergo, vergaan in 1910.
De zwager van Johannis Martinus heette Arend de Koning, getrouwd met Trijntje Boogerman. Hij is in 1899 verdronken. Over de omgekomen vissers uit dit gezin: zie tekst op dit weblog van 10 juni 2013.

Huwelijk en kinderen

Johannis Martinus Boogerman werd visser.  Het huwelijk met Adriaantje Jongejan vond op 29 mei 1896 plaats, enkele maanden na het overlijden van haar vader. Johannis was toen 25 en Adriaantje 26 jaar. Adriaantje was voor haar trouwen dienstbode bij Kolff (register 1888). Ze gingen wonen in de Vissersstraat.  In 1897 werd  Neeltje geboren.  In 1906 kwam de tweeling Arij en Gerrit ter wereld.

Scheepsramp van 1912
Hans, zoals Johannis Martinus genoemd werd,  was 41 jaar toen hij op 9 januari 1912 aan boord stapte van de MD 3 Anna, schipper Antony den Braber. Hij nam afscheid van zijn gezin en zei nog tegen de tweeling : “a’k vrom komme leer ik jule zwemme”  zo vertelde een van zijn kleindochters bij de herdenking in 2012.  De MD 3 kwam nooit meer terug. Het schip is  op 13 januari voor het laatst gezien, alle dertien bemanningsleden zijn verdronken.

De Anna was een stalen sloep van de rederij  Kolff uit 1894. Evenals bij de Luctor et Emergo die in 1910 verging werd na onderzoek  geconcludeerd dat er met de veiligheid niets mis was.

Adriaantje

Adriaantje bleef alleen achter met twee zoontjes van bijna zes jaar oud en een dochter van veertien. Ze kreeg van het  Vissersfonds een bedrag van 1,75 gulden per week, natuurlijk lang niet genoeg om van rond te komen. Ze begon in haar huis in het Vissersstraatje een winkeltje in  levensmiddelen, ze verkocht ook klompen. 

Adriaantje Jongejan (1870-1951) met een neef
(mogelijk Jacob van den Hoek)

Adriaantje Jongejan (1870-1951) met
dochter Neeltje Boogerman

Adriaantje overleed in 1951 in Dirksland ten huize van haar dochter Neeltje.

Huwelijk van de kinderen

Neeltje trouwde in 1922 met Abraham Anthonie van der Wekke, ze waren 25 en 26. Arij trouwde jong, hij was 21 toen hij in Sommelsdijk in 1927 huwde met Adriana van Nimwegen, 19 jaar. Zijn tweelingbroer Gerrit trouwde in 1932 ook in Sommelsdijk met Leentje Hartensveld. Ze waren 26 en 25 toen ze trouwden.

Gerrit en Arij werden,  net als hun neven Simon en Cornelis Jongejan,  ambachtslieden. Gerrit vestigde zich in Sommelsdijk als timmerman, Arij had in Middelharnis een houthandel.

Mededelingen van mw. A. de Hamer-Boogerman met behulp van aantekeningen van haar vader. Rouwbrief en foto beschikbaar gesteld door mw. A. de Hamer-Boogerman

zie ook:
Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort. Hilversum 2014
p.17 foto van Johannis Martinus (Hans) Boogerman
p.115 biografie met foto
p.126-128 biografie van Adriaantje met foto's