maandag 20 januari 2014

Johannis Zoon (1861-1918) en Jannetje Krijger (1865-1923)

Ouders
Johannis Zoon is een zoon van Johannes Zoon en Lijntje Melaard (Melhart). Hij werd op 17 september 1861 in Middelharnis geboren. Zijn vader was schippersknecht en later schipper.
Jannetje Krijger werd op 18 september 1865 in Middelharnis geboren, dochter van Arend Krijger en Arendje Verduin. Haar vader en drie broers waren visser.

Huwelijk en kinderen
Johannis en Jannetje zijn op 28 oktober 1887 in Middelharnis getrouwd, hij was 26 en zij 22. 
In december 1888 raakte Johannis overboord van een vissloep in de haven van Nieuwediep. Hij kon maar ternauwernood gered worden.

Heldersche en Nieuwedieper Courant, 7 december 1888


In mei 1891 zijn ze naar Rotterdam verhuisd. Johannis werkte hier als los werkman.
In 1892 werd Lijntje Zoon geboren, in 1893 Arend. Arendje uit 1897 heeft maar kort geleefd. Johannes, geboren 7 februari 1900, was de jongste. 
In 1902 is het gezin teruggekomen naar Middelharnis. Johannis Zoon werd kapitein  op de stoomboot Middelharnis. In juni 1907 is het gezin  opnieuw naar Rotterdam verhuisd waar Johannis diverse beroepen had: bootwerker, waterstoker, fabrieksarbeider ,

De ramp met de SCH 442 Jeanne Engeline, Johannis omgekomen 
Vermoedelijk is Johannis via zijn neef Ploon van der Put weer in de visserij gaan werken. In de haven van Rotterdam was door de oorlog weinig te verdienen. De moeder van Ploon was Maatje Zoon, een zus van Johannis. 
Johannis Zoon was aan boord van de Scheveningse zeillogger Jeanne Engeline, stuurman Ploon van der Put, die op 5 juli 1918 uit de haven vertrokken is en vermoedelijk  op een mijn gelopen is. Het schip is op 12 juli voor het laatst gezien. Johannis was 56 jaar toen hij overleed. 

Nabestaanden
Jannetje was 52 jaar toen haar man overleed. De jongste zoon was achttien. Jannetje is in 1923 in Rotterdam overleden.

Ramp met de IJM 285 Juno, Job Krijger (1874-1918) overleden
Job Krijger was een jongere broer van Jannetje. Hij is op 26 mei 1899 in Middelharnis getrouwd met Elizabeth van der Veer. Vanaf 1900 woonden ze in Rotterdam want daar zijn de kinderen geboren, van wie er twee jong overleden zijn.
Kinderen: Arend (1899), Arendje (1901),  Huibregt (1904)  en Jan (1910).
Job was een van de bemanningsleden van de logger Juno uit IJmuiden die tussen 26 juni en 16 juli 1918 is vergaan. Job was bijna 44 jaar toen hij omgekomen is.


Gegevens van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje 

Zie documentatie op Vissersnamenmonument Scheveningen onder de naam van Arie Keus, de enige opvarende die uit Scheveningen kwam. De rangen van de opvarenden en alle namen staan hier vermeld.

Aplonius van der Put (1880-1918)

Ouders
Aplonius (Apolonius) van der Put werd op 17 oktober 1880 in Middelharnis geboren. Hij is een zoon van Cornelis van der Put (1843-1906) en Maatje Zoon (1849-1926). Zijn grootvader van vaderszijde heette ook Apollonius van der Put.
Na het overlijden van Cornelis ging Maatje met drie zoons in de Bothastraat 35a in Rotterdam wonen. De broers van Ploon trouwden in 1912 en 1914.  Ploon bleef ongehuwd en was kostwinner voor zijn moeder.
In 1907 stond Ploon als los werkman geregistreerd. Waarschijnlijk is hij door het gebrek aan werkgelegenheid in de Rotterdamse haven tijdens de eerste wereldoorlog weer visser geworden. 

De ramp met de  SCH442 Jeanne Engeline, Ploon verdronken
Op 5 juli 1918 begon Ploon aan zijn eerste reis als stuurman (1) op de in 1904 gebouwde houten zeillogger de  Jeanne Engeline uit Scheveningen. Omstreeks 12 juli is het schip nog gezien door een andere Scheveningse visser. Op 16 augustus 1918 is op de westkust van Jutland een sloep van de Jeanne Engeline aangespoeld met een reeds in staat van ontbinding verkerend lijk van een visser (uitspraak Raad van de Scheepvaart, 4 september 1918).
Dertien bemanningsleden kwamen om. Vier vissers waren in Middelharnis geboren en woonden in Rotterdam: Aplonius van der Put,  Salomon Beket, Adrianus Dupré en Johannis Zoon (een oom van Ploon) (2).



Rotterdamsch Nieuwsblad
29 augustus 1918



Gegevens van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje 

1. H. de Korte Johsz. Iets over de visserij van Middelharnis. Eilanden-nieuws 1947, fal 13.
2. Zie documentatie op Vissersnamenmonument Scheveningen onder de naam van Arie Keus, de enige opvarende die uit Scheveningen kwam. De rangen van de opvarenden en alle namen staan hier vermeld.

De bemanning van de gaffelschuit de Jonge Cornelis, verongelukt in 1808

In de nacht van 17 op 18 december 1808 heeft Jacob Bree bij een scheepsramp voor de kust van Walcheren vrijwel zijn volledige bemanning verloren. Er waren negen mannen en twee jongens  boord van de gaffelschuit De Jonge Cornelis. Alleen hijzelf en twee jongens , Aren van Dongen en Frans Knape, overleefden de ramp.
Aren van Dongen heeft in 1820 nog een verklaring afgelegd die op onderdelen afwijkt. (1)

Op 24 januari 1809 maakte de Koninklijke Courant melding van deze wonderlijke gebeurtenis.




Op 30 december 1808 heeft de Commis van Toezicht over de Eilanden Goeree en Overflakkee aan het gemeentebestuur het volgende geschreven:

Het betreurenswaardig ongeval den stuurman Jacob Bree met zijne Equipage zeer onlangs is overkomen waardoor zowel hij zelve als de nagelaten Weduwen en Weezen der verongelukte Manschappen in de treurige en zeer zeker behoeftigen omstandigheden verkeeren door het gemis van hunne vader en mannen nu van steun, troost en brood beroofd doet hen alhier, naar mijn inzien, eene alleszins billijke aanspraak hebben op den krachtdadigen bijstand en milde ondersteuning van alle hunne Plaatsgenoten welke door de lankmoedigheid Gods in den Lande der Levenden zijn gespaard.
Hij stelt voor:
eener Generale Collecte aan de huizen dezer Plaatsgenoten met open Schalen op woensdag den 4den Januarij eerstkomende en dat hiervan niet alleen van den puije van het Dorpshuis maar ook van den Predikstoel op aanstaanden Zondag aan de Ingezeetenen worde kennis gegeven.
Op de gemeentebesturen van de andere dorpen op het eiland werd door de gemeente Middelharnis een beroep gedaan om het voorbeeld te volgen. De secretaris van de gemeente Ouddorp antwoordt op 6 januari 1809:
Diep waren wij getroffen over het noodlottig ongeval in de hevige storm des nachts tusschen den 16e en 17e December ll aan Negen uwer Ingezeteenen overgekomen. En hoe gaarne wij ook aan Ul. verzoek vervat in desselve Missive van de 30en December des afgeloopen Jaars zouden voldoen komt het ons egter voor daartoe niet bevoegd te zijn uit kracht van het bepaalde, vermeld bij Extract uit het verbaal van het verhandelde bij den Landdrost in dit Departement, in dato 1 december 1807 [...] hier op nederkomende: Dat geene Collecten of ommegangen in de Steeden en voornamentlijk ten platten Lande zullen mogen gedoogd worden van wat aard die ook zijn mogen, zonder dat alvorens onder anderen ook aan de respective Gemeente Besturen zal zijn vertoond een Schriftelijk Consent of Fiat ten dien einde door de Landdrost verleend [...]
De secretaris van de gemeente Stellendam antwoordt op 4 januari 1809 in gelijke bewoordingen. Ook in deze brief wordt het aantal van negen slachtoffers genoemd (2).


De drie overlevenden (Jacob Bree, Aren van Dongen en Frans Knape) hebben op de 25e van de Lentemaand (maart) 1809 ten overstaan van schout en schepen een attestatie afgelegd (3) op verzoek van Hijmen Vermaas.

Jacob Bree was mede-eigenaar van de Jonge Cornelis. Op 24 oktober 1806 kocht hij 1/32 part in de gaffelvisschuit (4).
Na het ongeluk werd de schuit weer in bedrijf genomen (5) met dezelfde stuurman. Jacob Bree bezocht in het najaar van 1809 regelmatig de visafslag (6).


Bij de ramp zijn acht mannen en een jongen (Jan Muije, achttien jaar) omgekomen. Via de namen kunt u doorklikken naar historische en genealogische informatie over de vissersfamilies.


Dirk Menheer (1770-1808)
Jilles Missel (1778-1808)
Gerrit Muije (1787-1808)
Jan Muije (1790 -1808)
Pieter Sprong (1773-1808)
Melchior Turnhout (1758  -1808)
Stoffel Vermaas (1784-1808)
Abram van der Waal (1768-1808)
Aren Wittekoek (1755-1808)




1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Jannetje Sprong en Aart Bakelaar. Stellendam, 1820 akte 4.
Aren van Dongen (1790-1836) is op 11 oktober 1836 's morgen om 9 uur op het Haringvliet met zijn boeier omgeslagen en verdronken. Overlijdensakte 78 Middelharnis, 1836
2. Archief Gemeente Middelharnis, inv, nr., 34 b. Correspondentie.
3. RA 45, Akten gepasseerd voor schout en schepenen , 25 maart 1809
4. RA 18. Transportakten schepen 1785-1808, 24 oktober 1806
5. RA 19. Transportakten schepen 1808-1811, 19 november 1810
6. Ventjagersboeken

Bronnen:
Huwelijksbijlage bij o.a. bij huwelijksakte van Leendert Koster en Hijltje Menheer, Middelharnis, 1832 akte 4 

zaterdag 18 januari 2014

De bemanning van de gaffelschuit de Jonge Laurens, vergaan in 1791

In november 1791 is de gaffelschuit van Jan Muije(n) uit Middelharnis, de Jonge Laurens, op het strand van de Noorderhaaks tussen Texel en Ameland gestrand 'met verlies van de stuurman en verscheijde van zijn metgezellen' (1). Vier personen werden gered.


Maatje Troost wilde in 1815 gaan trouwen. Er was een verklaring nodig omtrent het overlijden van haar vader.

Leendert Sprong (74) winkelier, Cornelis Buurveld (70) zonder beroep, Hendrik Smit (67) zonder beroep, en Hendrik Visser (66) mede winkelier van beroep en allen inwoners van Middelharnis, ten verzoeke van Maatje Troost van beroep Dienstmeid, mede te Middelharnis woonagtig, dat ons ten volle kennelijk is, dat dezelver vader Arend Troost als matroos gevaren hebbende bij de Gaffel Visschuit van deze Gemeente gevoerd geworden door Jan Muije in de maand October des Jaars Zeventien Hondert een en Negentig, met dezelve Schuit voor het Noorder Gat van Texel tegen den Hoorn is verongelukt en verdronken (2)

Toen ze voor de tweede keer trouwde in 1823 werd er opnieuw een verklaring opgesteld.

Pieter van der Zee (78), Marinus Koudijzer (64), Laurens de Groot (52) en Hendrik de Ruiter (50) allen oud visschers wonende te Middelharnis, zeer wel te hebben gekend Aren Jans Zoon Troost, vader van requirante en te weten dezelve te Middelharnis heeft gewoond en dat hij in den Jare Zeventienhondert Een en Negentig met den Gaffelschuit van Jan Meyen als toen varende van Middelharnis op het strand van de Noorderhaaks bij Tessel verongelukt zijnde er slegts vier man van de equipage gered en dat het de requirante onmogelijk (....) gevende de komparanten voor redenen van wetenschap zulks door den thuiskomende geredden en van andere scheepen verschillende malen te hebben horen verhalen. (....) (2).

Vergelijkbare verklaringen werden opgesteld bij het huwelijk van Marinus Breeman, Jobje Breeman en Jan van Duuren (3).

Bij deze scheepsramp is een onbekend aantal vissers omgekomen. De volgende namen zijn bekend.
Via de namen kunt u doorklikken naar historische en genealogische informatie over de vissersfamilies.


Job Breeman (1765-1791)
Frans van Duuren (1764-1791)
Jan Muije (1760-1791)
Arend Troost (1756-1791)


1. Rechterlijk archief Middelharnis inv. nr. 44. Acte van procuratie van 29 december 1791 waarbij boekhouder Leendert van den Tol twee personen uit Den Helder machtigt om de goederen de bergen. Van den Tol noemt de maand november 1791, zonder datum
2. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Maatje Troost en Jan Peekstok, Middelharnis 1815 akte 1. idem bij het huwelijk van Maatje Troost en Johannis Bongers. Stad aan 't Haringvliet 1823 akte 5.
3. Huwelijk van Jan van Duuren en Willemina van der Blom. Middelharnis, 1813 akte 10
Huwelijk van Marinus Breeman en Arentje Luijendijk. Middelharnis 1815 akte 24
Huwelijk van Jobje Breeman en Maarten Langbroek. Middelharnis 1813 akte 14

donderdag 16 januari 2014

Claes Hendriksz Don (1724-1774) en Anna Plokhooij (1723-1791)

Ouders
Klaas Hendriksz Don is een zoon van Hendrik Don en Anna Jacobs Koning. Klaas is geboren op 13 augustus 1724 in Middelharnis.
Anna Hendriksdr Plokhooij is een dochter van Hendrik Jacobsz Plokhooij (1697-1747) en Neeltje Hoogstrate (1699-1779). Anna is op 13 juni 1723 in Sommelsdijk geboren

Huwelijk en kinderen
Op 20 november 1746 trouwden Klaas en Anna in Middelharnis. Ze waren 22 en 23 jaar oud.
Op 19 mei 1752 werd Hendrik geboren. Neeltje werd in 1754 geboren, Annetje in 1756, Jacob in 1759. Hij heeft maar kort geleefd want in 1760 werd weer een Jacob geboren. Elisabeth, de jongste dochter, is van 1 september 1765.

Het vergaan van de gaffelschuit van de Catharina Beatha
Klaas Don was stuurman op een gaffelschuit uit Middelharnis die op 21 februari 1774 vergaan is. Klaas was 49 jaar toen hij omgekomen is.

Nabestaanden
Het is niet precies bekend met hoeveel kinderen Anna Plokhooij achter bleef. Hendrik, Annetje en Elisabeth hebben in ieder geval de kindertijd overleefd. 
Anna Plokhooij is niet hertrouwd.
Hendrik Don heeft waarschijnlijk een tijdlang voor zijn moeder en zijn zusters gezorgd. Hij was 31 jaar toen hij in 1783 met Adriana Lijte (Liete) trouwde. Zij kregen vier kinderen: Hester, Klaas, Johannis, Jacob en Cornelia. Zoon Johannis Don, geboren in 1791, is in 1828 verdronken bij de scheepsramp met de Catharina Elizabeth. Zie bericht van 2 juni 2017.
Annetje is in 1778 getrouwd met Willem Leendertsz Brom uit Sommelsdijk. Vier kinderen van dit echtpaar zijn in Sommelsdijk geboren. 
Elisabeth trouwde in 1787 in Middelharnis met Leendert Verlee uit Ooltgensplaat. Vijf kinderen van dit echtpaar zijn in Sommelsdijk geboren. Elisabeth is in 1826 in Amsterdam overleden. Ze was waarschijnlijk met haar jongste dochter Lena mee naar Amsterdam verhuisd. Lena is in 1819 in Amsterdam getrouwd. 



Genealogische gegevens van Cor Koene Genealogie Adriaan Leenderrtze Plokhooij vanaf nr. 216.

Bron:
Zie bij Arend van den Nieuwendijk, bericht van 13 januari 2014.
Anna Plokhooij verscheen op 27 december 1782 voor de Weeskamer in Middelharnis, zij noemde het jaartal 1774.


Teunis Buurveld (1775-1813), Maatje Knaape (1775-1810) en Jannetje Stapel (1779-1868)

Ouders
Teunis is een zoon van Cornelis Jansz Buurveld (1745-1825) en Hendrina Jansdr Dubbeld (1744-1811). Teunis werd op 23 juli 1775  in Middelharnis gedoopt.
Maatje Knaape is een dochter van Jasper Knape en Cornelia Kleijn. Ze is op 22 oktober 1775 gedoopt in Sommelsdijk.
Jannetje Stapel is op 6 juni 1779 geboren, dochter van Cornelis Stapel en Jannetje van Eck

Huwelijk en kinderen
Teunis Buurveld en Maatje Knaape trouwden op 24 augustus 1797 in Middelharnis. Hendrina werd op 26 februari 1798 geboren, zij heeft maar kort geleefd. In 1799 werd Jasper geboren, in 1801 Hendrina, in 1804 Cornelia en in 1807 Anna. Op 15 januari 1809 werd Cornelis geboren.
Cornelia uit 1802 en Cornelis uit 1807 hebben maar kort geleefd. 
Maatje Knaape is op 9 november 1810 overleden.

Teunis Buurveld bleef met vijf jonge kinderen achter. Hij is (waarschijnlijk) in 1811 hertrouwd met Jannetje Stapel. Op 30 juni 1812 is hun dochter Elisabeth geboren.

Onder Pruisische vlag
In maart 1804 voer Teunis Buurveld onder Pruisische vlag. Hij kreeg een paspoort om naar Emden te reizen (1).

De ramp met de gaffelschuit van Leendert Buurveld. Teunis omgekomen
De schuit van Leendert Buurveld is op 8 februari 1813 vergaan. Twee bemanningsleden hebben het overleefd. Teunis was aan boord bij zijn broer Leendert. Teunis was 37 jaar toen hij overleed (2).

Nabestaanden
Jannetje Stapel bleef met dochter Elisabeth van nog geen jaar achter en met de vijf kinderen uit het eerste huwelijk van Teunis. Elisabeth is in 1815 overleden, drie jaar oud.
Jannetje is op 27 augustus 1821 hertrouwd met Cornelis Onderdelinden. Hij was 51 en zij 42.
(zie ook bericht van 5 december 2013).

Jasper is in 1820 in Sommelsdijk getrouwd met Elizabeth van Groningen (akte 17) en in 1834 hertrouwd, ook in Sommelsdijk, met Arjaantje Lukart (akte 4). Hendrina trouwde in 1821 met Jan Krijger.



Genealogische gegevens deels van Cor Koene, Genealogie Dubbelman, nr. 49

1. Rechterlijk Archief Middelharnis, inventarisnummer 31, 14 maart 1804. Met signalement
2. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Cornelis Onderdelinde en Jannetje Stapel, Middelharnis, 1821 akte 10 en idem 1822 akte 15. Huwelijk van Hendrina Buurveld en Jan Krijger.

Leendert Buurveld (1772-1813) en Aletta Leeflang (1774-1844)

Ouders
Leendert Cornelisz Buurveld is een zoon van Cornelis Jansz Buurveld (1745-1825) en Hendrina Jansdr Dubbeld (1744-1811). Leendert werd op 11 oktober 1772 in Middelharnis gedoopt.
Aletta Leeflang is een dochter van Maarten Leeflang en Willempje Leendertsdr Abeele. Ze is op 20 maart 1774 gedoopt.

Huwelijk en kinderen
Leendert en Aletta zijn op 13 april 1794 getrouwd. In 1795 (?) werd Cornelis geboren, op 3 juli 1796 Maarten, Chieljam (overleden september 1797), Willempje in 1798, Jan in 1799 (hij is jong overleden), Henderina in 1800 (zij heeft maar kort geleefd), Chieljam in 1802, Henderina in 1803 (overleden in 1811), Leendert in 1805, Annetje in 1809 en Jan in 1811. Op 2 oktober 1813 werd Leendert Guilliam geboren.

Onder Deense en onder Pruisische vlag.
In 1798 was Leendert Buurveld een van de 29 stuurlieden uit Middelharnis die onder Deense vlag voer (4).
In april 1804 voer Leendert Buurveld onder Pruisische vlag. Hij kreeg een paspoort om naar Emden te reizen (1). Zij schuit was de Jonge Jacob

De ramp met de gaffelschuit van Leendert Buurveld in 1813
in februari 1813 is de gaffelschuit van Leendert Buurveld vergaan in de buurt van Texel. Twee vissers overleefden de ramp. Stuurman Leendert Buurveld is hierbij op veertigjarige leeftijd omgekomen (2). Ook zoon Chieljam, tien jaar, was aan boord en de broer van Cornelis, Teunis.

Nabestaanden
Aletta Leeflang bleef met ? jonge kinderen achter. Ze was nog maar net in verwachting van de jongste zoon die op 2 oktober 1813 geboren is. Hij kreeg de namen Leendert Guilliam een bevestiging dat  zoon Chieljam (geboren 19 september 1802) gelijk met zijn vader verdronken is (3).
In 1818 is Leendert Guilliam overleden, vijf jaar oud. 
Jan is op 9 oktober 1823 overleden. Willem trouwde op 22 februari 1828 met Hendrina de Koning, hij is op 5 maart 1828 verdronken met de scheepsramp van de Catharina Elisabeth

- Maarten trouwde in 1815 met Maartje Stapel, hij was toen 19 jaar oud. Hij is al vroeg weduwnaar geworden want in 1822 trouwde hij met Cornelia Don (kleindochter van Klaas Don) en in 1834 met Maria Boon.
- Willempje is in 1822 in Stad aan 't Haringvliet getrouwd met Jakob van Noord uit Rockanje (akte 8). . 
- Leendert trouwde in 1830 met de uit Greenwich afkomstige Sarah Ann Gillis en is naar Rotterdam vertrokken. 
- Annetje trouwde in 1834 met Jan van Klink 
In 1844 overleed Aletta Leeflang, zeventig jaar oud. Ze is niet hertrouwd.


Genealogische gegevens deels van Cor Koene, Genealogie Dubbelman, nr. 48

1. Rechterlijk Archief Middelharnis, inventarisnummer 31, 17 april 1804. Met signalement
2. o.a. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Maarten Buurveld en Maartje Stapel, Middelharnis, 1815 akte 30.

3. Guiljam Buurveld was in november 1811 een van de leerlingen die een boek kreeg als beloning voor het volgen van lessen aan de school van het Nut. K.Vos.Gedenkschrift ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het departement Middelharnis-Sommelsdijk der maatschappij tot nut van 't algemeen uit aantn. van Jan van Schouwen Cz. . Middelharnis, 1910. p. 77.
4.Archief voormalige gemeente Middelharnis, inv. nr. 9. Resolutieboek, 25 juni 1798