Johannes Don (1791-1828) en Leentje Kanse (1795-1855)

Ouders
Johannes Don is een zoon van Hendrik Klaasz Don en Adriana Lijte (Sijte). Hij is op 15 mei 1791 geboren in Middelharnis. Hij is een kleinzoon van Klaas Don, stuurman op de gaffelschuit Catharina Beatha die in 1774 verging (zie bericht van 16 januari 2014)
Leentje Kanse is een dochter van Jacob Janse Kanse en Maria Bastiaans Hollaar. Zij is gedoopt op zondag 22 november 1795 in Middelharnis.

Huwelijk en kinderen
Johannes  en Leentje trouwden op 14 februari 1816 in Middelharnis. Ze waren 24 en 20 jaar oud. Op maandag 16 september 1816 is Adriana geboren, Jakob Kanse Don is geboren op 27 november 1818,  Maria is geboren op 24 april 1821, Hendrika Don op 7 oktober 1823 en Hester geboren op 18 januari 1826.

De ramp met de Catharina Elizabeth
Johannes Don was een van de bemanningsleden van de sloep Catharina Elizabeth , stuurman Leendert de Waard, die op 5 maart 1828 is vergaan. Zie bericht van 9 december 2013. Johannes was 36 jaar oud.

Nabestaanden
Leentje Kanse was 32 jaar toen ze weduwe werd. Ze bleef achter met vijf kinderen van wie de oudste elf jaar was en de jongste twee jaar oud.
Voor de nabestaanden werd een inzameling gehouden. Hieruit werden niet alleen de dagelijkse levensbehoeften bekostigd, maar ook de helft van het leer- en schoolgeld voor de kinderen In 1833 was er nog voldoende geld in kas voor twee tot drie jaar uitkeringen.

Rotterdamsche courant, 27 maart 1834

Genealogische gegevens van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje

Leendert Buurveld (1772-1813) en Aletta Leeflang (1774-1844)

Ouders
Leendert Cornelisz Buurveld is een zoon van Cornelis Jansz Buurveld (1745-1825) en Hendrina Jansdr Dubbeld (1744-1811). Leendert werd op 11 oktober 1772 in Middelharnis gedoopt.
Aletta Leeflang is een dochter van Maarten Leeflang en Willempje Leendertsdr Abeele. Ze is op 20 maart 1774 gedoopt.

Huwelijk en kinderen
Leendert en Aletta zijn op 13 april 1794 getrouwd. In 1795 (?) werd Cornelis geboren, op 3 juli 1796 Maarten, Chieljam (overleden september 1797), Willempje in 1798, Jan in 1799 (hij is jong overleden), Henderina in 1800 (zij heeft maar kort geleefd), Chieljam in 1802, Henderina in 1803 (overleden in 1811), Leendert in 1805, Annetje in 1809 en Jan in 1811. Op 2 oktober 1813 werd Leendert Guilliam geboren.

Onder Deense en onder Pruisische vlag.
In 1798 was Leendert Buurveld een van de 29 stuurlieden uit Middelharnis die onder Deense vlag voer (4).
In april 1804 voer Leendert Buurveld onder Pruisische vlag. Hij kreeg een paspoort om naar Emden te reizen (1). Zij schuit was de Jonge Jacob

De ramp met de gaffelschuit van Leendert Buurveld in 1813
in februari 1813 is de gaffelschuit van Leendert Buurveld vergaan in de buurt van Texel. Twee vissers overleefden de ramp. Stuurman Leendert Buurveld is hierbij op veertigjarige leeftijd omgekomen (2). Ook zoon Chieljam, tien jaar, was aan boord en de broer van Cornelis, Teunis.

Nabestaanden
Aletta Leeflang bleef met ? jonge kinderen achter. Ze was nog maar net in verwachting van de jongste zoon die op 2 oktober 1813 geboren is. Hij kreeg de namen Leendert Guilliam een bevestiging dat  zoon Chieljam (geboren 19 september 1802) gelijk met zijn vader verdronken is (3).
In 1818 is Leendert Guilliam overleden, vijf jaar oud. 
Jan is op 9 oktober 1823 overleden. Willem trouwde op 22 februari 1828 met Hendrina de Koning, hij is op 5 maart 1828 verdronken met de scheepsramp van de Catharina Elisabeth

- Maarten trouwde in 1815 met Maartje Stapel, hij was toen 19 jaar oud. Hij is al vroeg weduwnaar geworden want in 1822 trouwde hij met Cornelia Don (kleindochter van Klaas Don) en in 1834 met Maria Boon.
- Willempje is in 1822 in Stad aan 't Haringvliet getrouwd met Jakob van Noord uit Rockanje (akte 8). . 
- Leendert trouwde in 1830 met de uit Greenwich afkomstige Sarah Ann Gillis en is naar Rotterdam vertrokken. 
- Annetje trouwde in 1834 met Jan van Klink 
In 1844 overleed Aletta Leeflang, zeventig jaar oud. Ze is niet hertrouwd.


Genealogische gegevens deels van Cor Koene, Genealogie Dubbelman, nr. 48

1. Rechterlijk Archief Middelharnis, inventarisnummer 31, 17 april 1804. Met signalement

2. o.a. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Maarten Buurveld en Maartje Stapel, Middelharnis, 1815 akte 30.

3. Guiljam Buurveld was in november 1811 een van de leerlingen die een boek kreeg als beloning voor het volgen van lessen aan de school van het Nut. K.Vos.Gedenkschrift ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het departement Middelharnis-Sommelsdijk der maatschappij tot nut van 't algemeen uit aantn. van Jan van Schouwen Cz. . Middelharnis, 1910. p. 77.
4.Archief voormalige gemeente Middelharnis, inv. nr. 9. Resolutieboek, 25 juni 1798

Arend Koudijzer (1791-1828) en Kaatje van den Nieuwendijk (1792-1862)

Ouders

Arend Koudijzer is een zoon van Leendert Koudijzer en Pieternella van Beek. Hij is op 25 maart 1791 in Middelharnis gedoopt.

Kaatje van den Nieuwendijk is een dochter van Cornelis van den Nieuwendijk en Seeltje den Hollander. Zij is op 30 oktober 1792 in Middelharnis gedoopt.

Huwelijk en kinderen

Op 6 april 1812 zijn Arend en Kaatje getrouwd. Kaatje was 19 jaar oud en Arend was 21 (in de akte staat 17 en 22 jaar). Kaatje was dienstmaagd en woonde in Dirksland. Arend was visser.

Twee weken voor het huwelijk, op 21 maart 1812, was hun zoon Leendert geboren. Arend was toen op zee. Leendert overleed op 12 juli 1812. In 1813, 1815 en 1816 werden drie kinderen doodgeboren. Leendert uit 1817 werd maar enkele maanden oud, evenals drie meisjes met de naam Seeltje en twee jongens met de naam Cornelis. Alleen Pieternella die in 1819 werd geboren en Simon uit 1823 overleefden de kindertijd. Simon is genoemd naar de broer van Arend, Simon Koudijzer, die in 1819 verdronken is met de gaffelschuit van Pieter van den Tol.

Het vergaan van de Catharina Elisabeth in 1828, Arend omgekomen

Arend Koudijzer was matroos op de sloep van Leendert de Waard die in maart 1828 is vergaan(1). Als exacte datum wordt 11 maart 1828 genoemd.

Arend was bijna 37 jaar toen hij overleed.

Nabestaanden

Kaatje van den Nieuwendijk bleef met twee kinderen van acht en vier jaar achter. Ze was 35 jaar. Kaatje is op haar 46ste in 1839 hertrouwd met Teunis Roodtzandt, visser en weduwnaar van Pieternella van Oostvoorn.

Pieternella Koudijzer trouwde in 1846 met Pieter van Broeke uit Sommelsdijk. Simon Koudijzer was visser en trouwde in 1844 in Sommelsdijk met Johanna den Hollander en in1860 met Maria Cornelia Ruitenberg.

1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Kaatje van den Nieuwendijk en Teunis Roodtzandt, Middelharnis, 1839 akte 16. Idem Pieternella Koudijzer en Pieter van Broeke, Middelharnis, 1843 akte 7. 

Arend van den Nieuwendijk (1797-1828) Annetje Witvliet (1797-1871)

Ouders
Arend van den Nieuwendijk is een zoon van Izak van den Nieuwendijk en Geertruij Matse. Arend is op 30 november 1797 in Middelharnis geboren.
Annetje Witvliet is een dochter van Mattheus Witvliet en Geertruij van der Daf. Annetje is op 12 mei 1797 in Middelharnis geboren.

Huwelijk en kinderen
Annetje Witvliet was dienstbode en woonde in Sommelsdijk ten tijde van het huwelijk. Arend was visser. Het huwelijk vond plaats in Sommelsdijk op 15 maart 1821 (akte 2).  Ze waren allebei 23 jaar toen ze trouwden. De getuigen waren Jan Sloot (23 jaar), Cornelis Viskil (23), Pieter Hotting (23) en Pieter Smit (25),  alle vier vissers.
Op 12 oktober 1822 werd Isak (Izak) geboren. Op 24 april 1825 werd een kind doodgeboren. Mattheus is van 11 maart 1827.

De scheepsramp met de Catharina Elizabeth 1828. Arend verdronken.
Arend van den Nieuwendijk was als matroos aan boord van de sloep Catharina Elizabeth, stuurman Leendert de Waard, die op 5 maart 1828 is vergaan (1). Volgens de getuigen gebeurde dit in de omgeving van Noordwijk.

Nabestaanden
Annetje Witvliet bleef met twee kinderen achter: Izak van vijf en Mattheus van een jaar oud.
Ze is na zeven jaar hertrouwd met Jan Smit (1796-1864), zoon van Mattheus Smit en Anna Abeele, weduwnaar van Adriaantje de Bruin. Het huwelijk was op 26 april 1835 in Middelharnis. Jan was 38 en Annetje 37 toen ze trouwden. Ze kregen vijf kinderen waarvan er vier maar kort geleefd hebben. Op 8 januari 1837 overleed Mattheus van de Nieuwendijk, negen jaar oud.
Izak van den Nieuwendijk trouwde op 28 april 1844 met Hiltje van Gelder. Zij zijn de ouders van Arendje die met Jacob Jongejan trouwde.
Annetje Witvliet was 76 jaar toen ze op 25 december 1871 overleed. Ze was toen al weduwe, Jan Smit is in 1864 overleden.

Arend Smit, geboren 23 februari 1837 trouwde in 1860 in Sommelsdijk met Maartje Lage. 
Hun zoon Jan Smit werd op 18 februari 1873 in Middelharnis geboren. Hij werd visser en trouwde op 14 oktober 1898 met Arendje Wielaard. Jan en Arendje kregen zeven kinderen. Maartje (1899), Leendert (1903), Adriana (1904) en Lena Pieternella (1910) zijn in Middelharnis geboren. Arendje (1912), Arend (1913) en Hendrika (1917) zijn in Rotterdam geboren. Hendrika heeft maar enkele dagen geleefd. Op 20 juli 1910 is het gezin in Rotterdam ingeschreven, waar Jan bootwerker werd. In de Eerste Wereldoorlog monsterde hij als matroos aan op de zeillogger IJM 312 Helene. Deze logger is op 9 juni 1918 in de grond geschoten door een Duitse onderzeeër waarbij drie bemanningsleden omkwamen, waaronder Jan Smit (1873-1918). Jan was 45 jaar en liet een vrouw en vijf kinderen na (2).

1. Verklaring als huwelijksbijlage bij het huwelijk van Annetje Witvliet met Jan Smit, Middelharnis, 1835, akte 8.
2. Jaarverslag Visscherijinspectie 1918, deel 2, bijlage 2. Gegevens over Jan Smit afkomstig van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje.

Hendrik van Dalen (1764-1825) en Jannetje Bree (1770-1840)

Ouders
Hendrik van Dalen is een zoon van Huibrecht Hendriksz van Dalen en Lena Hendriks van Dam. Hendrik is gedoopt op 16 december 1764 in Middelharnis.
Jannetje Bree is een dochter van Hendrik Johannesz Bree en Maria Abrahams Vrijbergen. Ze is op 16 december 1770 In Middelharnis gedoopt. Abram, Johannis en Jacob Bree waren broers van Jannetje.

Huijbert van Dalen, stuurman van de Maria en Antonia in 1782

Huibrecht of Huijbert van Dalen was stuurman van de gaffelvisschuit Maria en Antonia, boekhouder Arij Troost. Huijbert is op 30 december 1736 in Middelharnis gedoopt, zoon van Hendrik Huijbregts van Daalen en Maatje Gleijns Langbroek.

De schuit is op 22 februari 1782 verkocht aan de Compagnie Van der Jagt en Van der Gronden uit Oostende. Huijbert van Dalen is op 25 februari 1782 ingeschreven als poorter van Gent. Beide formaliteiten waren nodig om onder neutrale Zuid-Nederlandse vlag te kunnen varen tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1). 

Huwelijk en kinderen
Hendrik en Jannetje zijn getrouwd op 10 februari 1793. Ze waren 28 en 23 jaar oud. Op 18 augustus 1793 is dochter Lena gedoopt, zij is voor 1803 overleden. Maria van Dalen werd in 1795 geboren, Huibert die in 1798 geboren werd is jong overleden (voor 1814). Hendrik is in 1800 geboren.  In 1803 werd opnieuw een dochter Lena geboren, in 1804 Abram en in 1814. Huibertje.

Onder Deense vlag
Hendrik van Daalen was stuurman. Hij was een van de 29 stuurlieden uit Middelharnis die in 1798 onder Deense vlag voer (4).

Huwelijk van de kinderen
-Maria van Dalen was negentien toen ze in 1814 met Jan van Woerkom trouwde. Hij is in 1816 in Delfgaauw overleden waarna Maria in 1819 met Abraham Beket uit Sommelsdijk trouwde. Hij was deurwaarder van beroep. 
-Hendrik trouwde met Catharina Kuipers.
-Abram trouwde in 1828 met Sophia Broeder en in 1839 met Elizabeth Breeman, de weduwe van stuurman Leendert de Waard die in 1828 omgekomen was.
- Huibertje van Dalen is in 1831 getrouwd met Hugo van Eck, zoon van Dirk van Eck en Cornelia Muije. Hugo is op 29 december 1833 overleden, mogelijk ten gevolge van de cholera. Dochter Cornelia van Eck is in 1831 geboren (2). Ze hadden ook een zoon Hugo uit 1834 die in 1835 overleden is toen hij acht maanden oud was. Huibertje is in 1835 hertrouwd met Hendrik Dupree, zoon van Arij Dupree en Lijntje Visser. Zie bericht in het blogarchief van 16 december 2012. Huibertje is op latere leeftijd baker geworden. Veel naaste familieleden van Huibertje zijn op zee gebleven: haar vader, twee zoons en twee schoonzoons.

Het vergaan van de gaffelschuit van Jacob Bree in oktober 1825. 
Hendrik van Dalen was een van de bemanningsleden van de gaffelschuit van zijn zwager die in oktober 1825 vergaan is. Hendrik was zestig jaar oud toen hij overleed (3).

Nabestaanden
De kinderen van Hendrik en Jannetje waren in 1825 al volwassen met uitzondering van Huibertje die elf jaar oud was. Abram was op dat moment nog niet getrouwd.Jannetje was 54 jaar toen ze weduwe werd. Zij heeft bij deze scheepsramp haar man en haar broers Jacob en Johannis verloren. Haar broer Abram is in 1813 omgekomen.
Jannetje Bree is in 1840 overleden, 69 jaar oud.

Genealogische gegevens van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje

1.Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. nr 17.  Poorters en buitenpoorters van Gent 1477-1492, 1542-1796. Gent, Stadsarchief, 1986. 269-270

2. Cornelia was de tweede vrouw van Pieter Dubbeld (1821-1872) die tot de bemanning van de sloep Middelharnis behoorde.
3. Bron: huwelijksbijlagen bij het huwelijk van Huibertje van Dalen met Hugo van Eck (1831/6) en huwelijk vam Huibertje met Hendrik Dupree (1835/25) identieke bijlagen
4.Archief voormalige gemeente Middelharnis, inv. nr. 9. Resolutieboek, 25 juni 1798

De bemanning van de Catharina Elizabeth, vergaan op 5 maart 1828

Een nieuwe sloep
Uit dit berichtje in de Rotterdamsche Courant blijkt dat de Catharina Elizabeth in oktober 1827 in gebruik genomen is.

Rotterdamsche Courant, 9 oktober 1827

De scheepsramp van 1828
Op 5 maart 1828 is de sloep Catharina Elizabeth uit Middelharnis, schipper Leendert de Waard, bij Egmond in een storm vergaan. 
In de mondelinge overlevering is de toedracht als volgt verwoord:

 Omstreeks 1828 is de sloep waar Jan de Waard [bedoeld is Leendert de Waard] "baes" op was, in de nabijheid van de Hollandse kust vergaan. Deze man was mijn betovergrootvader van moeders zijde, en een van de meest bekende schippers. Mijn grootvader Hendrik de Waard, vertelde mij het volgende. De Waard was met een nieuwe sloep voor de tweede reis in zee, en lag niet ver van de kust ten anker, om eens te zien hoe zijn ankertuig was, en zijn nieuwe vaartuig te proberen ten anker liggende bij sterken wind. Voor de wind varende naderde hem een zwaar lekke Zwartewaalse schuit of sloep waarop de bemanning wanhopig aan het pompen was om het vaartuig drijvende te houden. Daar zij dachten te zinken besloot de Zwartewaalse schipper bij de Waard op zij te varen en dan met zijn bemanning "over te springen". Dit liep voor de Waard en zijn volk zeer ongelukkig af, daar de nieuwe sloep zó werd beschadigd dat zij met de gehele bemanning in de diepte verdween. Ook één nog overgesprongen Zwartewaler visser verdronk. De aanvarende schuit of sloep is toch nog half vol water in het Nieuwediep binnengekomen. Doordat één der kleine jongens het verhaal verteld heeft, is deze gebeurtenis bekend geworden.

In de Nederlandsche Staatscourant werd als lokatie genoemd: "waarschijnlijk voor Egmond aan Zee" en als oorzaak de storm van 6 maart 1828.

Nederlandsche Staatscourant, 19 maart 1828

De reder die op 28 maart 1828  onderstaande advertentie plaatste geeft als lokatie van de ramp "voor Callantsoog'' en als oorzaak de hevige storm van 5 maart.

Nederlandsche Staatscourant
28 maart 1828

Van de dertien bemanningsleden waren er zeven gehuwd. Deze namen zijn bekend.
Twee van de weduwen waren zwanger. Er waren negentien wezen. Twee moeders werden door hun zoons onderhouden. 
De ingezamelde middelen kwamen ten goede aan zeven weduwen, twee moeders, een vader, een zuster en zestien wezen. Zie verder het bericht van 21 april 2012 in het blogarchief.

Via de namen kunt u doorklikken naar historische en genealogische informatie over de vissersfamilies.

Sijbrand Boon (1768-1828)
Willem Buurveld (1806-1828)
Johannes Don (1791-1828)
Arend Koudijzer (1791-1828)
Arend van den Nieuwendijk (1797-1828)
Gerrit Onderdelinden (1798-1828)
Leendert de Waard (1796-1828)

1. H. de Korte Johsz. Iets over de Visserij van Middelharnis deel 10, Eilandennieuws , 30 augustus 1947

Emigratie van Middelharnis naar Texel tussen 1836 en 1853

Op zoek naar de gezinsgeschiedenis van Gerrit Onderdelinden die in 1828 omkwam toen de sloep Catharina en Elizabeth verging kwam ik vier gezinnen tegen die vanuit Middelharnis naar Texel zijn vertrokken. 
De gegevens heb ik rond de weduwe van Gerrit Onderdelinden, Neeltje Dominé (1796-1885), gegroepeerd.

Ouders van Neeltje Dominé
Neeltje Dominé is een dochter van Matthijs Dominé (1763-1836) en Teuntje van Brussel (1768-1845) uit Middelharnis.  Matthijs en Teuntje hadden zes of zeven kinderen van wie er een jong overleden is. Matthijs was bouwman van beroep.

Teuntje Teunisdr van Brussel is op 7 januari 1845 op Texel overleden. Ze was toen 76 jaar. Ze is met een van haar dochters meeverhuisd na het overlijden van haar man.

Neeltje had een jongere zus, Maatje Dominé, geboren in 1804  en gehuwd op 19 oktober 1823 met Adrianus van der Kloot, een smidsknecht die in 1798 in Oud-Vossemeer geboren was en in Middelharnis woonde. Maatje en Adrianus kregen twee zoons en vier dochters die tussen 1824 en februari 1834 in Middelharnis zijn geboren.

Huwelijk van Neeltje Dominé met Gerrit Onderdelinden
Gerrit Onderdelinden (ook wel geschreven als Onderdelinde, Onder de Linden en varianten) was een zoon van Cornelis Onderdelinden (1769-1833) en Wouterina Bogerman (1771-1817), ook wel geschreven als Boogerman of Bogertman.
Neeltje en Gerrit zijn op 15 februari 1817 in Middelharnis getrouwd. Ze waren allebei minderjarig want Gerrit was nog maar achttien jaar toen hij trouwde en Neeltje was 20 jaar oud. De vader van Gerrit was visser, de vader van Neeltje was bouwman.

Op 14 augustus 1817 werd dochter Wouterina geboren, dan volgt Matthijs op 6 oktober 1818 en dan Jannetje op 23 mei 1826.

De ramp met de Catharina Elisabeth 1828, overlijden van Gerrit Onderdelinde

Gerrit Onderdelinden (1798-1828) was een van de bemanningsleden van de sloep Catharina Elisabeth, stuurman Leendert de Waard, die op 5 maart 1828 met man en muis bij Egmond is vergaan(1). Zie over deze scheepsramp bericht van 21 april 2012 op dit weblog.

Neeltje bleef achter met drie kinderen van tien, negen en bijna twee jaar oud.

Neeltje Dominé hertrouwd met Cornelis Vervaart

Neeltje is in maart 1831 hertrouwd met Cornelis Vervaart (ook wel Vervaert), arbeider, woonachtig in Middelharnis en geboren in 1789 in Oudenbosch. In mei 1831 werd dochter Anthonia geboren, in 1834 Pieter en op 6 april 1841 volgde Teuntje Vervaart. 

Verhuizing naar Texel (Eierland en De Cocksdorp)
Nicolas Joseph de Cock scheepsreder te Rotterdam, afkomstig uit Antwerpen, en een aantal andere investeerders kochten in februari 1835 het Eierland, een voormalig eiland dat al eerder door een dijk met Texel verbonden was. In 1835 werden de oostelijk van deze dijk gelegen gronden ingepolderd.

bron: Geocoaching.com
Texel en Eijerland ca. 1630

Er waren tweehonderd aandeelhouders die deze landaanwinning financierden.  Vanaf april 1836 konden de eerste boeren in de nieuwe polder aan de slag (2).  De namen van enkele pioniers staan op de website van Miriam Klaassen.

• Pieter Roelofs Stoepker uit Ulrum
• Eelke Rens Sinia uit Grijpskerk
• Cornelis Arijsz Kievit from Stellendam (een neef van aandeelhouder L. Kievit)
• P.S. Noordhof uit Zuid-Holland 
• Paulus Jansz den Bleijker uit Ouddorp
• Johannes van St. Annaland uit Ooltgensplaat
• Dirk Cornelisz Tanis uit Ouddorp die de meekrapcultuur op Texel introduceerde

Behalve boeren en landarbeiders (waarvan er heel veel uit Ouddorp kwamen) waren ook ambachtslieden nodig in het nieuwe land. De Cock huurde in 1835 Adrianus van der Kloot uit Middelharnis in als smid. Zijn eerste opdracht was het maken van drie ploegen naar een model dat in Stellendam werd gebruikt (3).

Adrianus van der Kloot en Maatje Dominé 

Maatje Dominé en Adrianus van der Kloot en hun kinderen Marinus, Teuntje, Matthijs, Adriaantje, Jannetje en Martina zijn naar Texel verhuisd. Ook de broer van Adrianus, Jacob van der Kloot uit Oud-Vossemeer, trok op verzoek van De Cock naar Texel . Jacob was timmerbaas. Jacob en Adrianus werden door de Sociëteit Eijerland betaald.
In 1838 werd Adrianus lid van de gemeenteraad van De Cocksdorp en Eijerland waar inmiddels 565 mensen zich gevestigd hadden. Jacob was als aannemer verantwoordelijk voor de bouw van o.a. de directiewoning van de Sociëteit en voor de bouw van de hervormde kerk in 1839. Adrianus werd in 1840 ouderling van deze kerk. De smid was van vele markten thuis want behalve ploegen vervaardigde hij in 1841 ook het uurwerk voor de kerk.

Jacobus Monté en Wouterina Onderdelinden
Na zus Maatje en zwager Adrianus namen ook de dochter en schoonzoon van Neeltje Dominé de stap om naar Texel te verhuizen. Wouterina Onderlinden was in april 1835 op zeventienjarige leeftijd getrouwd met Jacobus Monté, weduwnaar van Cornelia Oosterman, 35 jaar oud. Zijn oudste dochter was twaalf jaar toen hij met Wouterina trouwde. In augustus 1835 werd Wouterina in Middelharnis moeder van een zoon die de naam Gerrit kreeg. Vanaf oktober 1836 woonde het gezin op Texel. Jacobus Monté was kleermaker, ook daar was in de nieuwe polders behoefte aan. Jacobus was niet in dienst van de Sociëteit Eijerland, hij werkte voor eigen rekening (3).

Neeltje Dominé en Cornelis Vervaart

In 1844 of 1845 zijn ook Neeltje Dominé en Cornelis Vervaart met hun kinderen naar Texel verhuisd. In september 1843 toen haar zoon Matthijs Onderdelinden trouwde woonde Neeltje Dominé nog in Middelharnis. Dochter Jannetje Onderdelinden trouwde op 27 december 1845 op Texel met Willem van Huizen die in 1817 in Ouddorp geboren was.
Anthonia Vervaart, dochter uit het tweede huwelijk van Neeltje Dominé trouwde op Texel op 2 april 1853 eveneens met een man die in Ouddorp was geboren, de 28-jarige Adrianus van Vliet.

Overlijden van Cornelis Vervaart op Texel.
Cornelis Vervaart is op 28 februari 1853 op Texel overleden, enkele maanden voor het huwelijk van dochter Anthonia.
Neeltje bleef alleen achter met haar dochter Teuntje van elf en zoon Pieter van achttien. Haar andere drie dochters waren getrouwd en woonden op Texel. Zoon Pieter  Vervaart is hier in 1857 overleden toen hij 22 was.

Matthijs Onderdelinde en zijn gezin verhuizen naar Texel
Na het overlijden van zijn stiefvader Cornelis Vervaart is Matthijs Onderdelinde die visser was met zijn vrouw Aagje Korteweg en hun vier kinderen vanuit Middelharnis naar Texel (De Cocksdorp) verhuisd. Zij hebben op Texel nog vier kinderen gekregen. (Zie voor dit gezin de volgende tekst op dit weblog).
Ik veronderstel dat hij vanwege de zorg voor zijn moeder naar Texel vertrok. Daarnaast hebben ook economische motieven een rol gespeeld. De bedrijfstak visserij ontwikkelde zich in Middelharnis niet voorspoedig en op Texel waren in deze jaren wel mogelijkheden om de kost te verdienen voor een gezin. 

Overlijden van Neeltje
Neeltje Dominé is op 31 december 1885 op Texel overleden, 89 jaar oud.

Emigratie van Texel naar Zijpe (N-H), Haarlemmermeer en Noord-Amerika
Van de kinderen van Neeltje woonden toen de meesten al lang niet meer op Texel. Matthijs is rond 1865 al teruggegaan naar Middelharnis. Jannetje Onderdelinden en Willem van Huizen woonden vanaf ca.1858 in de Haarlemmermeer en zijn daar overleden.  Wouterina Onderdelinden is na het overlijden van Jacobus Monté hertrouwd, ook zij is in de Haarlemmermeer overleden. Teuntje Vervaart trouwde op 7 april 1871, dertig jaar oud, eveneens in de Haarlemmermeer. Alleen Anthonia Vervaart is voor zover ik na heb kunnen gaan op Texel gebleven.

Zus en zwager Maatje Dominé en Adrianus van der Kloot zijn ook naar de Haarlemmermeer vertrokken en daar overleden. 
Van de volgende generatie zijn kinderen zowel uit de familie Van der Kloot als uit de familie Monté naar Noord-Amerika geëmigreerd.  De oudste zoon van Maatje en Adrianus heette Marinus van der Kloot, geboren 13 maart 1824 in Middelharnis. Hij vertrok in 1868 naar Chicago vanuit Zijpe in Noord-Holland. Hij was evenals zijn vader smid en stichtte de Vanderkloot Iron Works in Chicago waar veel familieleden werk vonden (4).

1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Neeltje Dominé en Cornelis Vervaert, 24 maart 1831, akte 2 Middelharnis.
2. Zie voor meer informatie bijvoorbeeld het hoofdstuk over Eijerland in de Vaderlansche letteroefeningen, Amsterdam, 1837, deel 2. p.496 met vervolg op p. 554. e-book Vaderlansche letteroefeningen
3. Zie de gegevens in Kroniek van Eijerland, samengest. door Anneke Paagman-Bakker. Texel, Stichting 150 jaar Eierland,1985.  p. 14-22
De zes jarige Johanna Cornelia Monté(s) is in 1837 op Texel overleden, akte 13 oktober 1837.

4. Zie hiervoor de emigratiegegevens op de website van Miriam Klaassen. Op de website van Dave Jordan staan de gegevens over de familie Van der Kloot http://jordanstuff.net/ourhistory/index.html .

Leendert Boon (1831-1867) en Burgje Matze (1834-1873)

Ouders

Leendert Boon was visser, een zoon van Jan Boon en Maria den Ruiter. Maria kwam uit Ooltgensplaat.  In het begin van de negentiende eeuw waren er ook al vissers met de naam Boon in Middelharnis o.a. de grootvader van Leendert die Sijbrand heette. Sijbrand Boon (1768-1828) is in maart 1828 verdronken bij het vergaan van de schuit van Leendert de Waard (1).

Leendert is geboren op 29 januari 1831.

Jan Boon (1800-1851) is op 11 juni 1851 op de Noordzee verdronken (2). Hij was vijftig jaar oud. Jan is op 4 oktober 1800 geboren in Middelharnis, zoon van Sijbrant Boon en Jasperijntje Gouwman. Uit zijn eerste huwelijk met Johanna van Es werd in 1825 zoon Sijbrand geboren. Johanna overleed in 1827, waarna Jan met Maria den Ruiter trouwde. Uit dit huwelijk werd in 1831 Leendert geboren.  Hij is omgekomen in 1867 met de ramp van de Wisselvalligheid
Maria is in mei 1855 tijdens de cholera-epidemie gestorven. 

Burgje Matze (ook gespeld als Matse) was een dochter van Hendrik Matze en Arendje Hoogmoed, geboren op 21 mei 1834. Haar ouders zijn in 1833 in Sommelsdijk getrouwd want Arendje kwam daar vandaan.
Burgje was de oudste van het gezin, ze is naar haar grootmoeder Burgje den Boer genoemd. Zij had broers die Arij en Hendrik heetten. Haar vader overleed ten tijde van cholera-epidemie van 1855.

Huwelijk en kinderen

Leendert Boon en Burgje Matze trouwden op 13 mei 1857. Hij was 26 en zij was 22  jaar oud. Er waren geen familieleden als getuige bij, wel vier collega-vissers: Paulus de Koning, Salomon Beket, Pieter Krijger en Jan Nagtegaal. Alleen Arendje Hoogmoed was nog in leven om haar toestemming te geven. De andere drie ouders waren al overleden. Arendje overleed in 1866, mogelijk ook aan cholera.
Op 22 september 1857, vier maanden na het huwelijk, werd de oudste zoon Jan geboren. Daarna volgde Arendje in 1859 en Maria Hendrika in 1862. Hendrika uit 1864 werd maar enkele maanden oud. In 1866 werd Hendrik geboren die maar twee jaar werd; hij is in 1868 overleden.

De ramp met de Wisselvalligheid in 1867 ; Leendert Boon en zwager omgekomen

Leendert Boon was bemanningslid van de sloep Wisselvalligheid schipper Abraham van Eck die van 16 op 17 januari 1867 onder de Nederlandse kust van overvaren is. De gehele bemanning van twaalf koppen is hierbij omgekomen.
In deze periode is ook Hendrik Matze (1845-1867) een broer van Burgje overleden. Het is zeer waarschijnlijk dat hij ook aan boord van deze sloep was. Hendrik was 21 jaar en ongehuwd, geboren op 18 mei 1845.

Nederlandsche Staatscourant, 10 november 1869

Nabestaanden

Burgje Matze bleef in 1867 met vier kinderen achter. Jan was negen. Arendje was acht, Maria Hendrik bijna vijf en Hendrik van nog geen 2. In 1868 overleed de jongste zoon. Burgje heeft zich tot de kantonrechter gewend samen met andere weduwen van de bemanning van de Wisselvalligheid om een verklaring te verkrijgen dat haar man overleden was. Dit werd gedaan om een nieuw huwelijk mogelijk te maken. Bij Burgje is dit er niet van gekomen. Ze is jong overleden, op 5 januari 1873 toen ze nog maar 38 jaar was.
De drie kinderen, Jan van zestien, Arendje van vijftien en Maria Hendrika van bijna elf jaar werden in het burgerweeshuis opgenomen. Maria Hendrika is vanuit het weeshuis op 7 mei 1879 naar Sommelsdijk vertrokken. Ze was ongehuwd en overleed in Middelharnis op 10 juli 1898.
Arendje Boon trouwde op 2 juli 1880 met Leendert Auperlée, een weesjongen. Zijn beroep was bouwknecht. Zij was twintig, hij 22 jaar oud. Cornelis Klaassen en Jacob van der Baan, regenten van het weeshuis, waren voogd over de bruid en de bruidegom.

Jan Boon en Josina van Dongen

De oudste zoon Jan Boon werd visser en trouwde op 13 oktober 1882 (akte 22) met Josina van Dongen, dochter van Leendert van Dongen en Adriana de Reus. Haar vader is in 1863 verdronken bij de ramp met de Eben Haëzer. Zie de tekst op dit weblog van 15 maart 2013. Haar moeder is toen met de broer van Leendert die Johannis heette getrouwd 

Jan was 25 en Josina 22 toen ze trouwden.
Ze kregen drie kinderen, Leendert uit 1883 heeft maar kort geleefd, Leendert in 1884, Johannis is op 9 april 1887 geboren. Jan Boon (1857-1887) zou op 12 mei 1888 verdronken zijn in het Noordzeekanaal nabij IJmuiden, volgens akte 49 uit 1888. 
Maar op 5 december 1887 stond het volgende bericht in het Algemeen Handelsblad, waardoor we aan mogen nemen dat zijn overlijdensdatum 22 november 1887 is. Hij was dertig jaar oud.

Josina bleef met twee kleine kinderen achter. Beide zoons zijn in Middelharnis getrouwd.

Josina van Dongen is op 13 mei 1931 in Middelharnis overleden (3)

1. huwelijksbijlage bij akte 17,  1830

2. Huwelijksbijlage bij akte 12 van 13 mei 1857.
Jan Boon was eerder getrouwd met Johanna van Es, overleden 1827. Ze hadden een zoon die Sijbrand heette.
3.  Foto's Jan Boon en Josina van Dongen op de Boon - Van Dijk website op myheritage.nl

Paulus de Koning (1776-1813) en Adriaantje van Abeele (1780-1857)

Ouders

Paulus de Koning was een zoon van Paulus de Koning  en Neeltje Gerritsdr. van Besooijen (1753-1815). Paulus werd geboren op 5 november 1776 en als "onegt" op 29 januari 1777 in Middelharnis gedoopt. Paulus is voor de geboorte van zijn zoon overleden. Paulus en Neeltje waren nog niet getrouwd (1). 
Paulus de Koning (1753-1776) was ventjager, hij is in 1776 verdronken, circa 23 jaar oud. Neeltje van Besooijen is op 25 april 1779 getrouwd met Arend van der Velde. Hij is eveneens op zee verongelukt, in 1819.

Adriaantje van Abeele was een dochter van Pieter Abeele (1742-1809) en Hendrina Tieleman (1749-1800). 

Huwelijk en kinderen

Paulus en Adriaantje trouwden op 17 april 1804 in Middelharnis. Op 26 november 1804 werd zoon Paulus geboren die nog geen drie jaar oud werd, overleden op 15 september 1807.

Op 11 februari 1807 werd Hendrina de Koning geboren en op 6 september 1811 opnieuw een zoon met de naam Paulus.

Overlijden van Paulus de Koning (1777-1813), Adriaantje hertrouwd

Paulus de Koning is op 8 februari 1813 verdronken bij het vergaan van de gaffelschuit van Leendert Buurveld (2).  Adriaantje was 32 jaar toen ze weduwe werd en met twee jonge kinderen overbleef. Ze hertrouwde op 30 december 1814 met weduwnaar Cornelis Verhage (1773-1848) die ook visser was. 
Op 29 mei 1816 werd dochter Adriana Verhage geboren.
In 1848 is de tweede man van Adriaantje Abeele overleden. Haar eigen beroep was weesmoeder.

Huwelijk van de kinderen 
- Dochter Hendrina trouwde op 22 februari 1828 met Willem Buurveld. Ze waren allebei 21 jaar en hadden al een zoon Leendert Buurveld die op 3 januari 1828 geboren was en door Willem erkend is.
- Zoon Paulus de Koning trouwde op 29 oktober 1837 met Cornelia Touw, geboren in Zuidland.
Ze kregen zes kinderen waarvan er een jong overleed. Paulus, Bastiana, Cornelis, Adriaantje en Willem zijn allemaal ouder dan zeventig jaar geworden en tussen 1912 en 1923 overleden.
Cornelia Touw (1813-1849) overleed tijdens de cholera-epidemie van 1849. Paulus bleef met zes jonge kinderen achter, Hij hertrouwde met Willemtje Rooij in 1851. Ze kregen samen nog een dochter Aaltje die na enkele maanden overleed.
- Adriana Verhage trouwde in 1856 met Leendert de Koning die in 1854 gescheiden was van Pieternella Rooij. Ze waren allebei 39 jaar. Leendert geboren 29 januari 1817 is op 5 januari 1864 overleden. Adriana hertrouwde met Govert Schilperoord in 1866.

Familieleden op zee gebleven
Naast Paulus de Koning (1777-1813) zijn in de loop van de eeuw meer familieleden verdronken.
- Willem Buurveld (1806-1828). De man van Hendrina de Koning verdronk op 5 maart 1828. Gezien deze datum kunnen we concluderen dat Willem Buurveld  bij de bemanning van de Catharina Elisabeth hoorde die bij Egmond in een storm vergaan is. Zie tekst op dit weblog van 21 maart 2012. Hendrina en Willem waren in februari getrouwd en hadden een zoontje van twee maanden. Hendrina de Koning is in 1834 hertrouwd met Leendert Wittekoek (3). Leendert was in 1856 omroeper volgens het bevolkingsregister.
- Paulus de Koning (1811-1863) was een van de bemanningsleden van de Vrouwe Aplonia, een van de sloepen die van 3 op 4 december 1863 met man en muis vergaan is (4).
- Cornelis de Koning (1874-1895) was als jongen aan boord van de sloep Zeemanshoop die in  december 1895 is vergaan. Hij was ongehuwd, zoon van Paulus de Koning en Kaatje Vroegindeweij, kleinzoon van de hierboven vermelde Paulus.

1. Volgens de liste civique uit 1811 is Paulus op 5 november 1776 geboren. De doop vond in 1777 plaats. Doopboek Middelharnis dtb 7p3. De tekst luidt: Anno 1777. Den 29 Januari is gedoopt een onegt kindt -Paulus- V: Paulus de Koning (zijnde reeds overleden), M: Neeltje van Besoijen. Gegevens van Pieter Koster Czn.
2. Huwelijsakte 2e huwelijk Adriaantje . 1814, akte 31.

3. Zie Parenteel William Hutchison - Paulus de Koning en huwelijksbijlage bij het huwelijk van 22 februari 1828 Buurveld -  de Koning. Ook de vader van Willem Buurveld,  Leendert Buurveld, is bij de scheepsramp van 1813 verdronken. Huwelijksakte 13 van 11 mei 1834 vermeldt zowel het overlijden van Paulus de Koning (1777-1813) als van Willem Buurveld (1806-1828).

4. Huwelijksakte 11 van 21 april 1866, Paulus de Koning met Kaatje Vroegindeweij.

Paulus de Koning heeft in de Franse tijd zoals veel vissers uit Middelharnis onder Deense vlag gevaren, in 1798 was hij aan boord van de gaffelvisschuit De Goede Verwachting. Zie bericht van 6 april 2016.

Leendert de Waard (1795-1828) en Elisabeth Breeman (1800-1863)

Ouders
Leendert de Waard is een zoon van Jan de Waard, stuurman, en Johanna Visser. Leendert is geboren op 6 april 1795. Zie bericht op dit weblog van 1 maart 2016.
Elisabeth Breeman is op 18 juni 1800 geboren, dochter van Jacob Breeman en Klaasje Vlietland.

Huwelijk en kinderen
Elisabeth Breeman en Leendert de Waard trouwden op 5 september 1819, hij was 24 en zij 19 jaar oud. 
Drie maanden na het huwelijk is op 16 december 1819 dochter Johanna geboren. Aaltje volgt op 7 mei 1822, Elisabeth op 6 mei 1824, Klaasje op 25 september 1825 (overleden 19 maart 1826), Jan op 25 oktober 1826 en Leendert op 27 juni 1828.

De scheepsramp van 1828
Leendert de Waard is al op jonge leeftijd schipper geworden waarmee hij de verantwoordelijkheid over het schip en de twaalfkoppige bemanning had. Op 5 maart 1828 is zijn sloep Catharina Elisabeth bij Egmond in een storm vergaan. Zijn broer Johannis was met zijn schip in de nabijheid maar verloor hem uit het oog. Onderstaand artikel geeft de toedracht van de ramp weer.

Nabestaanden
Zeven weduwen, zestien kinderen, twee moeders, een vader en een zuster werden de jaren erna ondersteund.

Arnhemsche Courant 23 februari 1832

Het departement Middelharnis van de Maatschappij tot nut van 't algemeen heeft de inzamelingsactie gehouden die ook door andere departementen werd opgepakt (1). Minimaal zeven jaar lang werd een jaarlijks een bedrag beschikbaar gesteld, ook om de kinderen naar school te laten gaan.

Elisabeth is dus de eerste jaren geholpen om in haar levensonderhoud te voorzien. In 1839 is ze hertrouwd.
Zoon Leendert is geboren 3 maanden nadat zijn vader was verdronken. Elisabeth Breeman bleef dus achter met vijf kinderen onder de 10 jaar.
Dochter Elisabeth overleed in 1829, 5 jaar oud; Leendert in 1830, 2 jaar oud
In het jaar 1839 is de oudste dochter Johanna getrouwd op 3 september. 
In dezelfde maand op de 23e hertrouwt Elisabeth op 39-jarige leeftijd met Abram van Dalen, weduwnaar 39 jaar. Ze krijgen een dochter Jannetje in 1840. De tweede dochter Aaltje wordt geboren op 12 november 1843; ze wordt maar een dag oud.
Zij was genoemd naar dochter Aaltje de Waard die in januari 1843 overleden was, 20 jaar oud.
Jan de Waard is in 1851 getrouwd.
Elisabeth Breeman en haar tweede man Abram van Dalen zijn allebei in 1863 overleden; zij in januari, hij in april.

1. Vos, K. Gedenkschrift ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het departement Middelharnis-Sommelsdijk der maatschappij tot nut van 't algemeen uit aantn. van Jan van Schouwen Cz. . Middelharnis, 1910.