Posts tonen met het label scheepsramp 1825. Alle posts tonen
Posts tonen met het label scheepsramp 1825. Alle posts tonen

dinsdag 14 april 2015

Maarten Vermaas (1746-1826) en Ariaantje Vlieland (1750-1793)

Ouders
Maarten Vermaas is een zoon van Heijmen Maartensz Vermaas en Neeltje Pieters Fonkert. Heijmen is in Strijen geboren en in 's-Gravendeel overleden. Maarten is ongeveer in 1746 in geboren, waarschijnlijk in 's-Gravendeel.
Ariaantje Vlieland is op 1 februari 1750 in Stad aan 't Haringvliet gedoopt, dochter van Stoffel Jansz Vlietland en Klaasje Gerritsdr Schoordijk.

Huwelijk en kinderen
Maarten en Ariaantje zijn op 22 maart 1772 in Sommelsdijk getrouwd, ze waren ca. 26 en 22 jaar oud. Op 19 september 1773 werd Hijmen gedoopt in Middelharnis, op 26 januari 1777 Neeltje, op 18 februari 1784 Stoffel, op 10 januari 1787 Gerrit.
Klaasje uit 1775, Klaasje uit 1786 en Klaasje uit 1791 zijn vroeg overleden, evenals Cornelis uit 1788 en Cornelis uit 1789.
Ariaantje Vlieland is op 30 mei 1793 in Middelharnis begraven, 43 jaar oud.

Huwelijken van de kinderen
De oudste zoon Hijmen trouwde op 6 april 1794, nog geen jaar na het overlijden van zijn moeder. Hij trouwde met Lena Simondr de Ruijter. Hijmen en Lena waren allebei twintig jaar oud.  Hijmen was in 1811 visser.
Neeltje Vermaas is getrouwd met Johannis Arentze Kransse. Ze is in 1808 op 31-jarige leeftijd in Sommelsdijk overleden.

Gerrit Vermaas (1787-1825) is op 4 oktober 1817 getrouwd met Annetje Bree, dochter van stuurman Jacob Bree en Lena Rooij. Ze waren dertig en 21 jaar oud. Gerrit is op 38-jarige leeftijd verdronken met de scheepsramp van de gaffelschuit van zijn schoonvader in 1825. Zie berichten van 22 februari 2013 en 9 december 2013 in het blogarchief. Ze hadden drie kinderen.

Stoffel Vermaas (1784-1808)
Stoffel Vermaas was tot juni 1807 als matroos werkzaam op de gaffelschuit van Arie Pietersz Jongejan. De visserij met deze schuit is beƫindigd wegens aanhoudende stremming van de visserij (1).
Stoffel is in de nacht van 17 op 18 december 1808 omgekomen. Hij was een van de bemanningsleden van de gaffelschuit van Jacob Bree die bij de scheepsramp van 1808 is verdronken. Zie over deze ramp het bericht van 20 januari 2014. Stoffel was 24 jaar en ongehuwd.

Maarten Vermaas 
Maarten heeft op 26 juni 1789 de eed als stuurman afgelegd in Middelharnis (GA 7). Samen met Cornelis Vermaas bezat hij in 1784 de ventjagersschuit De Twee Neven. In 1803 kocht hij een Fries bunschuitje.(2)
Maarten Vermaas was van 1799 tot 1806 in dienst van de palingrederij van Middelharnis (boekhouder Leendert van den Tol) als schipper op de Jonge Maria. Omtrent dit dienstverband en de beloning is een slepende rechtszaak gevoerd (3).

Cornelis Vermaas (1745-1807)
Cornelis Heijmansz Vermaas was een oudere broer van Maarten. Hij was ventjager. Op 19 april 1782 voer hij op de ventjagersbezaanbunschuit Sint Jacob (2).
Hij trouwde op 5 mei 1765 met Margreta Jansdr Feun uit Amsterdam. Zij overleed in december 1767. Cornelis en Margreta hadden een zoon Heijmen Vermaas die op 28 september 1766 in Middelharnis gedoopt is en voor 1771 overleden. Cornelis hertrouwde op 24 september 1769 met Johanna Janse Pouwer. Op 31 december 1769 werd Johannes geboren. Daarna volgden Heijmen, Aartje, Cornelis, Jacob en Johanna (26 november 1783 te Oude-Tonge geboren).
Cornelis Vermaas vestigde zich ongeveer in 1784 in Muiden in verband met de handel in paling op Londen. Zijn broer Maarten was vanaf 1798 zetschipper op de bezaanschuit de Jonge Maria, eigendom van Cornelis en een groep andere reders. Over dit dienstverband is lange tijd geprocedeerd.
Voordat Maarten als schipper aantrad was Johannis Vermaas (1769-  ), de zoon van Cornelis, de schipper van de Jonge Maria.

Cornelis Cornelisz Vermaas (1774-1826) is op 26 februari 1826 in Amsterdam overleden.Hij was ten tijde van zijn overlijden in het bezit van "een ijke schip de Jonge Willem", dat echter eigendom was van A. van Paddenburg te Muiden volgens contract van 27-2-1820. Het bootje had Vermaas gekocht voor fl. 1000,-- . Hij zou fl. 200,-- per jaar aflossen en als hij niet kon aflossen bleef het bootje eigendom van Paddenburg en werden de betalingen door Vermaas beschouwd als interest.Na zijn overlijden werden zijn minderjarige kinderen Hijmen (16), Jacob (14), Pieter (12) en Willem (7) ondergebracht in het Hervormd Diaconaal Weeshuis te Amsterdam.(4) 

Genealogische gegevens afkomstig van Joke van Rumpt en van Pieter Koster, bewerkt voor Arjaentje

1. Rechterlijk archief Middelharnis, inv. nr. 31, attestatie van 27 juni 1807
2. Rechterlijk archief inv. nr. 17, 21 april 1784 en inv. nr. 18
3. Rechterlijk archief Middelharnis inv. nr. 31. Meer stukken o.a. aanwezig in het Nationaal Archief.
Leendert van den Tol verkocht op 19 december 1807 een deel van een bezaenpalingschuit. RA 18, folio 107.
4.Stadsarchief Amsterdam, Boedelpapieren 1634-1938; Diaconie Hervormde Gemeente Amsterdam, Diaconie Weeshuis 629 - hieruit ook de geboorte- overlijdens- en trouwdata].


maandag 26 mei 2014

Aren Wittekoek (1755-1808), Barbara Dinkelaar ( -1782) en Maria Bree (1756-1820)

Ouders
Aren Jansz Wittekoek is op 5 oktober 1755 gedoopt in Middelharnis, zoon van Jan Arense Wittekoek en Maartje Arends Witvliet. 
Barbara Dinkelaar is afkomstig uit Dirksland.
Maria Hendriks Bree is op 20 maart 1756 in Middelharnis gedoopt, dochter van Hendrik Bree en Maria Vrijbergen.

Huwelijken en kinderen
Aren Wittekoek trouwde op 30 april 1780 in Dirksland met Barbara Dinkelaar. Op 10 maart 1782 werd zoon Jan Wittekoek geboren. Barbara is vermoedelijk bij de geboorte van Jan overleden want Aren is op 2 oktober 1782 hertrouwd met vissersdochter Maria Bree.
Aren en Maria kregen twee kinderen. Hendrik Wittekoek, genoemd naar zijn grootvader van moederskant Hendrik Bree, werd op 10 juni 1786 in Middelharnis gedoopt. Van Hendrik Wittekoek is geen overlijdensdatum bekend. Mattheus Wittekoek is op 12 september 1790 in Middelharnis gedoopt 

De scheepsramp met de gaffelschuit van Jacob Bree in 1808, Aren Wittekoek verdronken
In de nacht van 17 op 18 december 1808 heeft Jacob Bree een groot deel van zijn bemanning verloren. Negen mannen en een jongen kwamen om. Aren Wittekoek was een van de bemanningsleden die de ramp niet overleefd heeft. Hij was 53 jaar (1). Zie hiervoor bericht op dit weblog van 20 januari 2014.
Aren was een zwager van stuurman Jacob Bree.


Nabestaanden
Maria Bree was 52 jaar toen haar man verdronk, ze bleef achter met zoon Mattheus van achttien jaar.
Maria is niet hertrouwd en op 5 januari 1820 overleden, 63 jaar oud.
Mattheus is op 1 januari 1861 op zeventigjarige leeftijd in Pernis overleden.

Jan Wittekoek (1782-1825) en Magdalena Abeele (1779-1831)
Jan Wittekoek, de zoon uit het eerste huwelijk van Aren, is in het jaar dat zijn vader overleed getrouwd. Het huwelijk was op 23 maart 1808 in Middelharnis. Hij was toen 26 jaar. De bruid was de 28-jarige Magdalena Abeele, gedoopt 2 mei 1779 in Middelharnis, dochter van Joost Cornelisz Abeele en Jannetje Teunis Stapel.
Ze kregen drie kinderen: Barbara Maria (genoemd naar de moeder en de stiefmoeder van Jan) werd op 15 juni 1808 geboren, Jannetje uit 1813 en Joost uit 1817 hebben maar kort geleefd.

Het vergaan van de gaffelschuit van Jacob Bree in 1825, Jan Wittekoek verdronken
De gaffelschuit van Jacob Bree is in oktober 1825 met man en muis vergaan. Jan was aan boord bij zijn oom Jacob Bree. Negen mannen en vier jongens zijn omgekomen. Zie bericht van 9 december 2013.
Jan Wittekoek was 43 jaar toen hij verdronk (1).

Nabestaanden
Magdalena Abeele was 46 jaar toen haar man verdronk. Ze bleef achter met dochter Barbara Maria van zeventien jaar. Magdalena is niet hertrouwd. Op 6 maart 1831 overleed ze, 51 jaar oud.
Barbara Maria Wittekoek is in 1837 in Sommelsdijk met Johannis Sluij getrouwd. Ze was toen 29 jaar.



Genealogische gegevens afkomstig van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje

1. Huwelijksbijlage Sommelsdijk 1837 akte 2. Huwelijk van Barbara Maria Wittekoek en Johannis Sluij op 26 februari 1837. Akte van bekendheid: de oud-vissers Hendrik Koote (72), Adrianus Viskil (71) en Hendrik van Eck (71) alsmede Geert Krijger (45) schipper verklaren dat Aren Wittekoek in 1808 aan boord was bij Jacob Bree en niet is teruggekeerd. Jacob Bree en twee jongens zijn wel teruggekomen, in alle andere verklaringen gaat het om Bree en een jongen.
Tevens verklaren ze dat Jan Wittekoek aan boord was bij Jacob Bree toen zijn gaffelschuit in 1825 met volledige bemanning verging.

maandag 6 januari 2014

Simon van Malsum (1776-1825) , Neeltje de Groot (1783-1810) en Pieternella Hilleman (1788-1834)

Ouders
Simon van Malsum is een zoon van Adrianus van Malsum en Aagje Marinusse Waterman. Hij is gedoopt op 16 november 1776 in Sommelsdijk.
Neeltje de Groot is een dochter van Jacob Adriaan de Groot en Elisabeth Bastiaans Waterman. Ze is gedoopt op 30 maart 1783.
Pieternella Hilleman is een dochter van Jacob Hilleman en Maatje Blees. Ze is op 23 februari 1788 in Sommelsdijk gedoopt.


Huwelijk en kinderen
Simon van Malsum werd visser in Middelharnis. Op 24 september 1802 zijn Neeltje de Groot en Simon van Malsum getrouwd. Ze kregen vijf kinderen waarvan alleen dochter Elizabeth van Malsum, geboren 29 maart 1805, volwassen geworden is. Van zoon Adrianus uit 1808  is niet bekend wanneer hij overleden is.
Neeltje de Groot is in 1810 overleden op 27-jarige leeftijd.  waarna Simon hertrouwd is met Pieternella Hilleman.Tussen 1813 en 1823 kregen Simon en Pieternella zes kinderen van wie er een jong overleed.

Het vergaan van de gaffelschuit van Jacob Bree in 1825, Simon van Malsum omgekomen.
Simon van Malsum was een van de bemanningsleden van de schuit van Jacob Bree die in oktober 1825 is vergaan (1).  Hij was 48 jaar.
Het is niet uitgesloten dat zoon Adrianus uit zijn eerste huwelijk ook aan boord was.
Simon voer ook in juni 1817 al op de schuit van Jacob Bree (2).

Nabestaanden
Pieternella Hillleman bleef achter met vijf  kinderen. Ze was 36 of 37 jaar oud en is niet hertrouwd.
Op 17 juli 1836 trouwde Elizabeth van Malsum, 31 jaar oud, met Hendrik van der Put (1798-1860). Drie maanden eerder, 8 april 1836, was Maatje van Malsum, geboren in 1813, met Laurens van der Put (1816-1859) getrouwd. Deze broers Van der Put waren zonen van Hendrik van der Put (1771-1826), visser. Zie bericht van 10 juni 2014

Simon van Malsum was een haflbroer van Marinus van Woensel die omgekomen is bij de scheepsramp van 1819.
Gegevens van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje.

1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Elizabeth van Malsum en Hendrik van der Put, Oude-Tonge, 1836 akte 5.
2. Archief Gemeente Middelharnis, inv.nr. 1839. Verantwoording toegelegd roggebrood voor twee stuivers onder de zetting aan arme huisgezinnen. nr. 44. Simon van Malsum, vier kinderen beneden de tien jaar. Vaart bij Jacob Bree.

donderdag 2 januari 2014

Hendrik van Dalen (1764-1825) en Jannetje Bree (1770-1840)

Ouders
Hendrik van Dalen is een zoon van Huibrecht Hendriksz van Dalen en Lena Hendriks van Dam. Hendrik is gedoopt op 16 december 1764 in Middelharnis.
Jannetje Bree is een dochter van Hendrik Johannesz Bree en Maria Abrahams Vrijbergen. Ze is op 16 december 1770 In Middelharnis gedoopt. Abram, Johannis en Jacob Bree waren broers van Jannetje.

Huijbert van Dalen, stuurman van de Maria en Antonia in 1782
Huibrecht of Huijbert van Dalen was stuurman van de gaffelvisschuit Maria en Antonia, boekhouder Arij Troost. Huijbert is op 30 december 1736 in Middelharnis gedoopt, zoon van Hendrik Huijbregts van Daalen en Maatje Gleijns Langbroek.
De schuit is op 22 februari 1782 verkocht aan de Compagnie Van der Jagt en Van der Gronden uit Oostende. Huijbert van Dalen is op 25 februari 1782 ingeschreven als poorter van Gent. Beide formaliteiten waren nodig om onder neutrale Zuid-Nederlandse vlag te kunnen varen tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1). 

Huwelijk en kinderen
Hendrik en Jannetje zijn getrouwd op 10 februari 1793. Ze waren 28 en 23 jaar oud. Op 18 augustus 1793 is dochter Lena gedoopt, zij is voor 1803 overleden. Maria van Dalen werd in 1795 geboren, Huibert die in 1798 geboren werd is jong overleden (voor 1814). Hendrik is in 1800 geboren.  In 1803 werd opnieuw een dochter Lena geboren, in 1804 Abram en in 1814. Huibertje.

Onder Deense vlag
Hendrik van Daalen was stuurman. Hij was een van de 29 stuurlieden uit Middelharnis die in 1798 onder Deense vlag voer (4).

Huwelijk van de kinderen
-Maria van Dalen was negentien toen ze in 1814 met Jan van Woerkom trouwde. Hij is in 1816 in Delfgaauw overleden waarna Maria in 1819 met Abraham Beket uit Sommelsdijk trouwde. Hij was deurwaarder van beroep. 
-Hendrik trouwde met Catharina Kuipers.
-Abram trouwde in 1828 met Sophia Broeder en in 1839 met Elizabeth Breeman, de weduwe van stuurman Leendert de Waard die in 1828 omgekomen was.
- Huibertje van Dalen is in 1831 getrouwd met Hugo van Eck, zoon van Dirk van Eck en Cornelia Muije. Hugo is op 29 december 1833 overleden, mogelijk ten gevolge van de cholera. Dochter Cornelia van Eck is in 1831 geboren (2). Ze hadden ook een zoon Hugo uit 1834 die in 1835 overleden is toen hij acht maanden oud was. Huibertje is in 1835 hertrouwd met Hendrik Dupree, zoon van Arij Dupree en Lijntje Visser. Zie bericht in het blogarchief van 16 december 2012. Huibertje is op latere leeftijd baker geworden. Veel naaste familieleden van Huibertje zijn op zee gebleven: haar vader, twee zoons en twee schoonzoons.

Het vergaan van de gaffelschuit van Jacob Bree in oktober 1825. 
Hendrik van Dalen was een van de bemanningsleden van de gaffelschuit van zijn zwager die in oktober 1825 vergaan is. Hendrik was zestig jaar oud toen hij overleed (3).

Nabestaanden
De kinderen van Hendrik en Jannetje waren in 1825 al volwassen met uitzondering van Huibertje die elf jaar oud was. Abram was op dat moment nog niet getrouwd.Jannetje was 54 jaar toen ze weduwe werd. Zij heeft bij deze scheepsramp haar man en haar broers Jacob en Johannis verloren. Haar broer Abram is in 1813 omgekomen.
Jannetje Bree is in 1840 overleden, 69 jaar oud.

Genealogische gegevens van Pieter Koster te Haarlem, bewerkt voor Arjaentje

1.
Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. nr 17.  Poorters en buitenpoorters van Gent 1477-1492, 1542-1796. Gent, Stadsarchief, 1986. 269-270
2. Cornelia was de tweede vrouw van Pieter Dubbeld (1821-1872) die tot de bemanning van de sloep Middelharnis behoorde.
3. Bron: huwelijksbijlagen bij het huwelijk van Huibertje van Dalen met Hugo van Eck (1831/6) en huwelijk vam Huibertje met Hendrik Dupree (1835/25) identieke bijlagen
4.Archief voormalige gemeente Middelharnis, inv. nr. 9. Resolutieboek, 25 juni 1798



maandag 9 december 2013

De bemanning van de gaffelschuit van Jacob Bree, vergaan in oktober 1825

De scheepsramp van 1825
De gaffelschuit van Jacob Bree De Jonge Cornelis uit Middelharnis is in oktober 1825 vergaan. Door een storm brak de ankerkabel en sloeg de schuit te pletter op de rotsen van de Engelse oostkust. Zie verder het bericht in het blogarchief van 22 februari 2013.
De dertien bemanningsleden van het schip van Jacob Bree lieten negen weduwen en 24 wezen na.  Een moeder verloor twee zonen tegelijk.

Van de negen gehuwde bemanningsleden zijn de namen bekend. De ongehuwde bemanningsleden zijn niet bekend.
Via de namen kunt u doorklikken naar historische en genealogische informatie over de vissersfamilies.

Jacob Bree (1765-1825)
Johannis Bree (1775-1825) 
Hendrik van Dalen (1764-1825)
Pieter Koster (1797-1825) 
Gerrit Lugthart  (1791-1825)
Simon van Malsum (1776-1825) 
Willem Rooij (1790-1825)
Gerrit Vermaas (1787-1825) 
Jan Wittekoek (1782-1825)

Mogelijk aan boord:
Adrianus van Malsum (1808-? )

donderdag 27 juni 2013

Paulus Rooij (1756-1821) en Willemtje Bouwer (ca.1756-1825)

Paulus Rooij was een zoon van Maarten Rooij en Anna Kreeft,. De ouders van Willemtje Bouwer heetten Willem Bouwer en Arentje Brom (1). Paulus had o.a. een zus die Lena heette en die met schipper Jacob Bree getrouwd was. Zie tekst op dit weblog van 22 februari 2013.
Paulus en Willemtje trouwden in 1784, ze kregen vier kinderen: Maarten (1784), Arentje (1787), Willem (1790) en Annetje (1794). Arentje trouwde met Gijsbert Rietmulder en Annetje met Leendert Koote. De zonen Maarten en Willem werden visser.

Maarten Rooij (1784-1849) en Aaltje Witvliet (1778-1851)
Maarten en Aaltje trouwden in 1810.  Ze kregen drie kinderen. Willempje Rooij (1812-1885), Cornelis Rooij (1815-1860) en Paulus Rooij (1822-1909).
- Cornelis trouwde als eerste, in 1837 met Maria Vrijdag. Ze kregen zeven kinderen. 
- Paulus trouwde op 2 maart 1849 met Maria Elisabeth Nagtegaal, een dochter van  Hubrecht Nagtegaal en Anna Verdoes. Zie de tekst op dit weblog van 19 februari 2012. Haar zus Petronella was met Hendrik de Waard getrouwd.

 Pieter Rooij (1862-1895) was een zoon van Paulus en Maria Elisabeth. Hij was een van de bemanningsleden van de sloep Zeemanshoop die in 1895 met man en muis vergaan is. Pieter was in 1886 met Dana Hartog getrouwd. Zie ook de tekst van 22 februari 2012. 




Pieter Rooij in 1875
Zierikzeesche Nieuwsbode, 5 september 1990

Vader Maarten Rooij overleed op 3 juli 1849 toen de cholera-epidemie in Middelharnis heerste. 
- Op 3 mei 1851 trouwde Willempje Rooij op 39-jarige leeftijd met Paulus de Koning de weduwnaar van Cornelia Touw die met zes jonge kinderen was achtergebleven (zie bericht van 30 mei 2013). Samen kregen Willempje en Paulus nog een dochter Aaltje die na enkele weken overleed. Paulus de Koning (1811-1863) was een van de bemanningsleden van de Vrouwe Aplonia, een van de sloepen die van 3 op 4 december 1863 vergaan is.

Willem Rooij (1790-1825) en Annetje Koudijzer (ca.1794-1863)
Willem Rooij, de jongere broer van Maarten, trouwde op 10 juni 1815 met Annetje Koudijzer. Op 8 juni 1816 werd zoon Paulus geboren, in 1820 Pieternella en in 1823 Arendje.
Willem Rooij was visser. Hij was een van de bemanningsleden van de gaffelschuit van Jacob Bree die op 16 oktober 1825 is vergaan (2). Jacob Bree was een oom van Willem.
Annetje bleef achter met drie jonge kinderen.
- Arendje Rooij is maar acht jaar geworden, 1831 overleden.
- Pieternella (van Beek) Rooij (1820-1907) trouwde in 1839 met Leendert de Koning. Ze zijn in 1855 gescheiden wegens overspel van Pieternella. Ze is in 1869 hertrouwd met Cornelis van Gelder uit Goedereede.
- Paulus Rooij (1816-1871) was visser. Hij is op 15 maart 1871 aan boord van de vissloep Pieter Mogge, schipper Cornelis Dubbeld, overleden op 55 NB. Hij was 54 jaar en ongehuwd (3).

1. Gegevens van Joke van Rumpt en uit de genealogie Rooij 
2. Blijkt uit bijlage bij huwelijksakte Middelharnis 1839 no. 21. Huwelijk van Pieternella met Leendert de Koning.
3. Overlijdensakte Middelharnis, 1871, 20.

zaterdag 11 mei 2013

Adrianus Viskil (1763-1845) en Francina de Moeij (1765-1848)

Ouders
Adrianus is op 3 augustus 1845 op tachtigjarige leeftijd overleden aldus de overlijdensakte. In de 'liste civique' van 1811 staat hij met juli 1763 als geboortedatum. Dan zou hij dus geen 80 maar 82 zijn geweest ten tijde van zijn overlijden. Hij was visser van beroep.
Adrianus was een zoon van Cornelis Viskil en Maartje Verhage. Hij had een broer Jacob (1771-1820) die visser was en een broer Willem (1768-1830) die veerman/binnenschipper was.
Francina de Moeij overleed op 11 maart 1848, 82 jaar oud. Zij is een dochter van Frans de Moeij en Neeltje DominƩ, geboren op 25 december 1765. Ze heeft haar vader nooit gekend, hij is drie maanden voor haar geboorte overleden (zie bericht van 12 maart 2014).
Haar achternaam wordt ook vermeld als Moij, Moei, Mooij of Mooi.

Kinderen
Het huwelijk is vermoedelijk rond 1793 gesloten.
-  Dochter Maartje is in 1795 geboren, zij is op 21 oktober 1819 getrouwd met Pieter Koster, visser (geb. 1797).  De vier getuigen waren vissers, waaronder Gerrit Jongejan, 24 jaar oud. Op 13 december 1819 werd hun zoon Adrianus Viskil Koster geboren. Maartje is op 21 juni 1881 in Brouwershaven overleden, 86 jaar oud.
- Cornelis werd op 15 februari 1798 geboren en overleed in 1874, 76 jaar oud. Hij is gehuwd met Meijndrina van Nierop op 12 oktober 1829. Cornelis werd visser, net als zijn vader. Hij is in 1813 als bemanningslid van de gaffelschuit Jonge Cornelis in een Engelse gevangenis beland. Het schip was door de Engelsen gekaapt.
- Frans Viskil werd in 1801 geboren, trouwde met Hendrina Oudzegel, dienstbode.Frans was geen visser maar schipper (binnenvaart). Hij was 85 jaar toen hij op 21 oktober 1886 overleed.
- Willem is op 21 december 1805 geboren, gehuwd met dienstbode Martina Hoogmoed op 29 mei 1828 in Sommelsdijk. Willem was visser. Willem en Martina zijn allebei jong overleden, in 1849 toen er een cholera-epidemie heerstte.
- Jacob is in 1809 geboren, getrouwd op 22 oktober 1843, 34 jaar oud met Hendrika Hotting, 29 jaar oud. Jacob trouwde was schippersknecht.
- Adrianus werd op 5 december 1812 geboren, hij overleed in 1816, 4 jaar oud.

In de generatie van Adrianus en in de generatie van zijn kinderen hebben alle mannen maritieme beroepen. Er komen in beide generaties zowel vissers als binnenschippers voor.

Familieleden op zee gebleven.
Pieter Koster (1797-1825), de man van Maartje Viskil, was een van de opvarenden van de gaffelschuit van Jacob Bree die in 1825 met man en muis is vergaan.
Adrianus Viskil Koster (1819-1867) de zoon van Pieter en Maartje, is in januari 1867, 47 jaar oud verdronken. Hij was aan boord van de Wisselvalligheid.
Willem Viskil en Martina Hoogmoed had o.a. een zoon die Hendrik heette, hij is in 1870 verdronken bij een ongeluk op de sloep Middelharnis. Twee zonen van Hendrik zijn resp. in 1895 en in 1916 verdronken. Zie de volgende tekst over Hendrik Viskil en Cornelia Lugthart.

vrijdag 22 februari 2013

Jacob Bree (1765-1825) en Lena Rooij (1768-1829)

Jacob en Lena
Jacob Bree was een zoon van Hendrik Johannesz. Bree en Maria Abrahams Vrijbergen. Hij is geboren (of gedoopt) op 23 november 1765 in Middelharnis. Veel leden van de familie Bree waren visser. In de 'liste civique' van 1811* komen voor: Abram (1754), Jacob (1765), Johannis (1775), Gerrit (1789).

Lena (de) Rooij is een dochter van Maarten Willemsz. de Rooij (later werd het kortweg Rooij) en Annetje Paulusse Kreeft. Ze is gedoopt op 28 december 1768. Rooij was ook een vissersfamilie (1).

Huwelijk en kinderen.  
Op 10 februari 1793 zijn Jacob en Lena getrouwd, 27 jaar en 24 jaar oud. Vijf maanden na het huwelijk werd dochter Adriana geboren. Annetje werd in 1795 geboren, Maria in 1798, Maarten in 1801 en Hendrik in 1806. Maarten is maar zeven jaar oud geworden (12 april 1808 geboren).

Jacob Bree
Over de levensloop van Jacob Bree zijn uit diverse bronnen enkele gegevens bekend. Hij was een van de vooraanstaande stuurlieden die tijdens de ongeregeldheden in oktober 1809 met het gemeentebestuur onderhandelde in de kwestie rond het vorderen van schepen door de Franse overheersers.
H. de Korte vermeldt (2)
Jacob Bree was een man toegerust met bijzondere gaven, waarom hij bij zijn tijdgenoten in hoog aanzien stond..... Toen de gezamenlijke vissers afgevaardigden zonden naar Koning Willem I was Jacob Bree daarbij....Toen Bree eens met zijn schuit in het Nieuwediep lag, bracht Koning Willem I een bezoek aan de haven en onderhield zich enige tijd met hem.
Jacob Bree was lid van het departement Middelharnis-Sommelsdijk van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen. 


afbeelding afkomstig van
http://familie-van-der-zee.nl/zwartewaal.php
Kaping 1806
In 1806 is de gaffelschuit Jonge Cornelis, stuurman Jacob Bree, door de Engelsen gekaapt. Het schip en de bemanning voeren onder Pruisische vlag. De eigenlijke stuurman van de schuit was Arij Jongejan die zich door Jacob Bree liet vervangen. Zie bericht van 31 juli 2013. 
Na enkele weken zijn schip en bemanning vrijgelaten.


De scheepsramp van 1808
In de nacht van 17 op 18 december 1808 heeft Jacob Bree bij een scheepsramp voor de Walcherse kust vrijwel zijn volledige bemanning verloren. Alleen hijzelf en twee jongen s overleefden de ramp. Zie bericht van 20 januari 2014. Bree was inmiddels de vaste stuurman van de Jonge Cornelis.

Kaping 1813
In 1813 is de Jonge Cornelis, stuurman Jacob Bree, door de Engelsen gekaapt. De bemanning heeft enige tijd in een Engelse gevangenis gezeten.

De scheepsramp van 1825, Jacob Bree verdronken
De gaffelschuit (3) Jonge Cornelis van Jacob Bree is in oktober 1825 vergaan. Door een storm brak de ankerkabel en sloeg de schuit te pletter op de rotsen van de Engelse oostkust. Het onderstaande bericht vermeldt dat deze verre reis uit nood geboren was. Een gaffelschuit was eigenlijk niet geschikt om een dergelijke reis te maken
De dertien bemanningsleden van het schip van Jacob Bree lieten negen weduwen en 24 wezen na. Zie verder de tekst van 9 december 2013 in het blogarchief.  Er waren veel familieleden van Jacob aan boord: zijn broer Johannis, zijn zwager Hendrik van Dalen, zijn neef Willem Rooij en zijn schoonzonen Gerrit Vermaas en van Gerrit Lugthart.


Arnhemsche Courant, 15 december 1825

Johannis Bree (1775-1825) was de jongste broer van Jacob, vijftig jaar toen hij verongelukte (6). Hij was gehuwd met Maatje van Eck. Zij hadden vijf kinderen: Maria uit 1799, Hendrik uit 1802, Neeltje uit 1804, Abram uit 1808 en Heiltje uit 1811. De oudste drie waren voor 1825 al getrouwd. Abram is in 1831 getrouwd en Heiltje in 1842

Een fonds voor de nabestaanden
Dominee Schippers en burgemeester Van Weel deden in de tweede week van december een oproep in diverse dagbladen om de nabestaanden materieel te ondersteunen. Ook de burgemeester en predikant van Stad aan 't Haringvliet zamelden giften in. Met de opbrengsten kon de eerste nood gelenigd worden.
Door de heren Korteweg en Kolff werd de gebeurtenis op rijm gezet. De twee dichtstukjes van de heren werden gedrukt en verkocht voor dertig cent, waarvan twintig cent voor de nabestaanden. Hierbij de link naar de volledige tekst Jacob Bree ,die niet alleen het leed van de nabestaanden maar ook de goede reputatie van de schipper beschrijft. Een praktische inslag is de dichter niet vreemd: "Zij missen niet alleen waarom hun harte rouwt maar tevens ook de bron van levensonderhoud" (4). Uit deze tekst maken we ook op dat er een moeder was die twee zonen "een zonenpaar" verloor.

De Maatschappij tot Nut van 't Algemeen hield een grote landelijke inzameling waaraan 61 departementen meededen. In totaal werd fl. 2525,87 ontvangen. Nadat voor fl. 160,- aan kledingstukken en beddegoed was uitgereikt werd de rest van het geld belegd. De opbrengst werd gebruikt voor wekelijkse ondersteuning van de gezinnen. In mei 1830 was nog fl. 825,32 over dat onder de overgebleven weduwen en wezen werd verdeeld. Ze kregen elk een spaarbankboekje waarvan ze naar behoefte geld konden opnemen (5).


Nabestaanden van Jacob Bree
Toen Jacob overleed was hij bijna 60 jaar oud, zijn kinderen waren toen al volwassen.
Adriana Bree was gehuwd met Gerrit Lugthart (1791-1825). Hij was 34 toen hij aan boord van de schuit van zijn schoonvader omgekomen is (7). Adriana en Gerrit hadden vijf kinderen waarvan er drie kort na de geboorte overleden.Dina Lugthart (1813-1858) en Hiltje (1819-1899) waren twaalf en vijf jaar toen hun vader en hun grootvader overleden. Adriana Bree is overleden in 1858, 64 jaar oud.
Annetje Bree was in 1817 gehuwd met Gerrit Vermaas (1787-1825). Annetje is kort voor haar vader en haar man overleden  op 15 september 1825, ze was 29 jaar oud. Gerrit Vermaas was aan boord bij zijn schoonvader, hij was 38 jaar toen hij verongelukte (8). Ze hadden drie kinderen: Maarten (1818-1841), Jacob (1820-  ) en Hijmen (1824-1899) (9).  De drie jonge kinderen zijn dus in oktober 1825 wees geworden. Maarten is op 23-jarige leeftijd in Batavia overleden.

Maria Bree is in 1821 met Jacob van Dongen uit Dordrecht getrouwd. Verdere gegevens ontbreken.
Hendrik is in 1863 in Middelharnis overleden, 58 jaar oud. Hij was ongehuwd.

Lena Rooij is in 1829 overleden 62 jaar oud.


1. Genealogie Rooij
2. Verseput, J., De ongeregeldheden in Middelharnis in het jaar 1809. In: Jaarboek Wetenschappelijk genootschap Goeree en Overflakkee, 1947.p.76
Passages over Jacob Bree. In: H. de Korte Johsz. Iets over de visserij van Middelharnis. Eilanden-nieuws 1947, deel 9-10
3. Gaffelschuit was het scheepstype dat in de zeventiende en de achttiende eeuw in Middelharnis gebruikt werd. Deze schepen waren vooral geschikt voor de kustvisserij. In 1829 werd de laatste gaffelschuit gesloopt. Het nieuwe scheepstype dat vanaf 1817 in Middelharnis in gebruik werd genomen heette chaloupe of sloep en was geschikt voor de visserij op volle zee. 
4. A. Korteweg en L. Kolff  Czn.
'Twee dichtstukjes ter opwekking tot weldadigheid jegens de arme weduwen en weezen der verongelukt manschap van de gaffel-vischschuit  gevoerd door stuurman Jacob Bree van Middelharnis'. Sommelsdijk, G. Jongejan, 1826.
(prijs 30 cent waarvan 20 cent voor de weduwen en wezen)
5.Vos, K..Gedenkschrift ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het departement Middelharnis-Sommelsdijk der maatschappij tot nut van 't algemeen uit aantn. van Jan van Schouwen Cz. . Middelharnis, 1910., p.54.
6. De namen van de vissers die bij Jacob Bree aan boord waren komen uit akten van bekendheid in de huwelijksbijlagen Middelharnis. Johannis Bree, huwelijk Bree-van der Schildt, 1831 akte 8.
7. Gerrit Lugthart, huwelijk Van de Roovaard-Lugthart, 1832 akte 16
8. Gerrit Vermaas, huwelijk Vermaas -Gideon, 1848 akte 2
9. Hijmen Vermaas (1824-1899) werd winkelier - kruidenier. Hij (en later zijn zoon) voorzag de kleine winkeltjes van vissersweduwen van voorraad (bron van deze mededeling onbekend).

* De "liste civique". Deze lijst staat in:
Kuiper, M., De visserij van Middelharnis tijdens de Franse Tijd. Leiden, 2009.bijlage 2.



zondag 16 december 2012

Johannis Don (1844-1872) en Suzanna van Gelder (1845-1936)

Ouders en grootouders
Johannis Don is op 30 mei 1844 geboren, zoon van Jacob Kanse Don en Hijltje Lugthart. Jacob was visser. 
Jacob Kanse Don was een zoon van Johannes Don die op 15 mei 1791 geboren is en Leentje Kanse. Johannes Don (1791-1828) is verdronken bij het vergaan van de Catharina Elizabeth van schipper Leendert de Waard op 5 maart 1828 (1). De vader van Hijltje was Gerrit Lugthart (1791-1825) die bij de ramp met de gaffelschuit van Jacob Bree in 1825 is omgekomen (zie tekst van 22 februari 2013). Haar moeder heette Adriana Bree, dochter van Jacob Bree.
De beide grootvaders van Johannis Don zijn dus bij een scheepsramp omgekomen.

Ook Suzanna van Gelder kwam uit een vissersfamile, geboren in 1845 als dochter van Willem van Gelder en Leuntje van Heest.

Huwelijk en kinderen
Het huwelijk tussen Johannis en Suzanna vond plaats op 7 oktober 1868, hij was 24 en zij 23 jaar oud.


Huwelijksakte Middelharnis 1868 nr. 22


Op 22 augustus 1869 is Jacob geboren en op 28 december 1872 Johannis.
Jacob Don was visser toen hij trouwde op 30 oktober 1891 in Sommelsdijk met Pietertje Vijfhuize, ze zijn in 1893 naar Rotterdam gegaan. Jacob is matroos geworden aan boord van het stoomschip Batavia II. Hij viel op 17 mei 1898 van boord en verdronk in de Nieuwe Waterweg
Johannis was ook eerst visser en later matroos op de grote vaart. Hij is in 1907 naar Rotterdam verhuisd.

De ramp met de Middelharnis, november 1872
Johannis was matroos aan boord van de sloep Middelharnis die op 12 november 1872 is vergaan.

Nabestaanden
Suzanna was hoogzwanger toen haar man Johannis Don overleed. Ze bleef achter met een zoontje van drie en zes weken na de ramp werd Johannis geboren.
Het gezin heeft op veel adressen gewoond op de Voorstraat en de Westdijk. Hoe ze in haar levensonderhoud voorzag weet ik niet. De vader van Johannis heeft tot 1899 geleefd (80 jaar), wellicht steunde hij het gezin.
Suzanna is op 20 februari 1891 hertrouwd met Maarten van Assen een landman die al twee keer weduwnaar was. Maarten was 57, Suzanna (Susanna) 45 jaar. Op 20 juni 1899 is hij overleden. Van Assen was C.G. en Suzanna en de kinderen N.H.
Suzanna en Johannis jr. zijn in 1907 naar Rotterdam gegaan.

1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Adriana Don en Cornelis Noordijk, akte 13,1839.