Posts tonen met het label arbeider. Alle posts tonen
Posts tonen met het label arbeider. Alle posts tonen

donderdag 13 maart 2014

Frans de Moeij (1764-1828) en Adriaantje Gouwman (1765-1812)

Ouders
Frans de Moeij is een zoon van Frans de Moeij en Neeltje Dominé. Zie bericht van 12 maart 2014.  Hij is gedoopt op 8 februari 1764.  Toen hij anderhalf jaar oud was is zijn vader overleden, waarna zijn moeder in 1766 hertrouwd is met Corstiaan de Groot.
Adriaantje Gouwman is een dochter van Jan Aries Gouwman (gedoopt Sommelsdijk 18 november 1731)  en Jannetje Kalle. Ze is op 20 mei 1765 in Middelharnis gedoopt

Huwelijk en kinderen
Frans en Adriaantje zijn op 20 april 1788 getrouwd in Middelharnis. Ze waren 24 en 22 jaar oud. Frans was visser van beroep. Later, in 1826, wordt hij vermeld als viskoper.
Dochter Jannetje is in 1793 geboren. In 1794 werd zoon Frans geboren en daarna volgden drie dochters: Francina is op 7 februari 1799 gedoopt, Jasperina is op 2 juli 1800 geboren en Suzanna op 30 juni 1801 

Frans hertrouwd in 1814
Adriaantje is op 27 mei 1812 overleden.  Ze was 47  jaar oud. De oudste dochter was toen achttien en de jongste elf jaar.  
Frans de Moeij is op 21 juni 1814 hertrouwd met Dirkje van der Ham (1768-1837) dochter van Simon van der Ham en Adriana Beun. Zij was de weduwe van Jan Troost en ze had een dochter Annetje Troost die in 1794 geboren is.

De kinderen
Jannetje de Moeij (1793-1877) kreeg in op 8 april 1819 in Middelharnis een zoon die ze Aalbert noemde. Ze werd dienstbode (dienstmaagd) in Leeuwarden en trouwde hier op 9 mei 1824  met bakkersknecht Rempt Jurjens van der Swaag. Frans de Moeij kon niet bij het huwelijk aanwezig zijn. Hij gaf via de notaris in Middelharnis zijn toestemming.


Toestemming van Frans de Moeij  bij het huwelijk van Jannetje
Leeuwarden, 9 mei 1824, huwelijkakte 33

Aalbert werd bij het huwelijk door Rempt erkend. De andere kinderen van Jannetje en Rempt heetten Antje Adriaantje, Jurjen, Neeltje en Frans van der Zwaag. Jannnetje de Moeij (Jansje de Moey)  is in 1877 in Leeuwarden overleden.

Frans de Moeij (1794-1870) werd visser. Hij bleef lang ongehuwd. Op 24 december 1848 is hij op 54-jarige leeftijd  getrouwd met de 66-jarige Cornelia Muijen, weduwe van Dirk van Eck.

Francina (1799-1865) was ongehuwd . Ze kreeg op 18 juli 1825 een zoon, Simon de Moeij. Zie bericht van 5 februari 2012. Mogelijk woonde Frans lange tijd bij haar en Simon in. Francina was dienstbode.

Jasperina de Moeij (1800-1859) ook als Moey en Moei geschreven,  trouwde op 2 februari 1826 in Opsterland (Friesland) met Jan Aukes Meyer, een schippersknecht. Ze had geen beroep en woonde in Middelharnis ten tijde van het huwelijk. Frans kon niet bij het huwelijk zijn, hij gaf via de notaris in Middelharnis zijn toestemming. Jasperina en Jan kregen acht kinderen: Auke, Frans, Harmen, Adriaantje, Hendrikus, Gaitske, Suzanna en Gerard. Jasperina is op 19 mei 1859 in Opsterland overleden.

Suzanna de Moeij (1801-1840) trouwde op 8 juni 1834  in  Nieuwe-Tonge met Leendert Slinger. Suzanna was naaister en woonde in Nieuwe-Tonge, Leendert was militair bij de 17e afdeling van de Nationale Militie en ten tijde van het huwelijk met onbepaald verlof.  Ze kregen in 1835 een dochtertje Adriaantje dat maar enkele maanden oud geworden is. Leendert Slinger is in 1837 overleden, 30 jaar oud. Ten tijde van zijn overlijden was hij arbeider. Susanna (de Mooij) werd weer naaister. Ze is op 26 december 1840 in Nieuwe-Tonge overleden, 39 jaar oud.


Gegevens afkomstig van:
Janneke de Moei en Charles de Moei. Van Der Moeije tot De Moei, de zeer onvolledige geschiedenis van een aardige familie. Middelharnis, 1991.
Kwartierstaat Herman Meijer

woensdag 4 december 2013

Aren Springvloed (1867-1893) en Adriana van den Boogerd (1866-1945)

Ouders
Aren Springvloed werd op 11 februari 1867 in Sommelsdijk geboren. Hij is een zoon van Hendrik Springvloed en Maria Jordaan. Hendrik was arbeider evenals de vader van Maria, Hendrik Jordaan. Haar grootvader en haar ooms waren visser.
Adriana van den Boogerd is ook in Sommelsdijk geboren, op 17 december 1866. Ze is een dochter van Cornelis van den Boogerd en Maria Born. 

Huwelijk en kinderen
Aren en Adriana zijn op 9 mei 1890 in Sommelsdijk getrouwd. Ze waren  allebei 23 jaar. 
Hij was visser en zij dienstbode van beroep ten tijde van het huwelijk.
Op werd 4 november 1892 dochter Maria geboren en op 15 juli 1894 Arentje. Zij is in oktober 1894 overleden. Het gezin woonde in Middelharnis in de Spuistraat op nr. D805

November 1893: Aren Springvloed verdronken
Aren Springvloed was matroos op de sloep MD35 Pionier, schipper Leendert van der Valk. Op 18 november 1893 is hij door de zee overboord geworpen en verdronken. Hij was 26 jaar oud. Op 22 november 1893 kwam de sloep met dit treurige bericht terug in Middelharnis.


Maas- en Scheldebode, 24 november 1893

Ter gelegenheid van deze gebeurtenis werd bij drukkerij Boekhoeven een gedicht uitgegeven:


aanwezig bij Archief Goeree-Overflakkee
volledige tekst: zie link onderaan



Nabestaanden
Adriana bleef alleen achter met Maria van een jaar oud. Arentje werd acht maanden na het overlijden van haar vader geboren, ze heeft maar kort geleefd.
Op 4 augustus 1900 kreeg Adriana een dochter die de naam Jacoba Springvloed kreeg.
Op 29 november 1901 is Adriana van den Boogerd hertrouwd met Wouter Hartensveld uit Sommelsdijk. Zij was 34 en hij was 47 jaar en weduwnaar van Sara den Engelsman. Zijn beroep was veldarbeider. In januari 1903 werd Cornelis geboren en in april 1906 Neeltje. In juni 1909 werd Simon geboren die op 8 november 1909 overleden is. Maatje is in januari 1911 geboren en op 5 februari 1913  overleden toen ze twee was (gegevens uit de Maas- en Scheldebode, mogelijk onvolledig).


1.De visschersweeuw gedicht vervaardigd op het bij den laatsten storm overboordslaan van den matroos A.Springvloed; aan boord van de vischsloep "Pionnier" te Middelharnis. 

Tekst: Zie: visschersweeuw;





maandag 2 december 2013

Laurens de Groot (1769-1844) en Krijna Verbiest (1766-1837)

Ouders
Laurens de Groot is een zoon van Corstiaan de Groot en Neeltje Dominé. Hij werd in mei 1769 in Middelharnis geboren.
Krijna Verbiest is een dochter van Servaas Verbiest en Elisabeth Kievit. Zij is in 1766 geboren.

Huwelijk en kinderen
Laurens en Krijna zijn in 1791 in Middelharnis getrouwd.  Elisabeth de Groot is in 1793 geboren, Sara de Groot in 1798, Christiaan is op 22 oktober 1800 geboren en Maarten in 1807. Laurens de Groot was in 1811 visser, in de huwelijksakten van Sara en Maarten is zijn beroep arbeider. Krijna Verbiest was ook arbeider.

Christiaan de Groot (1800-1822) verdronken
Op 5 maart 1822 is Christiaan de Groot "van scheepsboord gevallen en verdronken". Het gebeurde op de gaffelschuit van Mattheus Koote. De stuurman (47 jaar) deed aangifte van het overlijden op 6 maart 1822 (akte 17) samen met Jacob van Ek, visser (39 jaar).
Christiaan was 21 jaar en ongehuwd.


Zie ook: Flakkees maandblad, maart 1822.

dinsdag 19 november 2013

Cornelis Arij van der Tak (1892-1910) en Arie Cornelis van der Tak (1895-1912)

Ouders
De ouders van deze jongens waren Jan van der Tak uit Sliedrecht en Aartje Razenberg uit Middelharnis. Aartje Razenberg  had in 1885 een zoon gekregen die Krijn Razenberg heette. Op 19 augustus 1887 is ze getrouwd met een weduwnaar uit Sliedrecht met vier kinderen. Hij was arbeider en zij was dienstbode. De oudste kinderen van Jan en Aartje zijn in Sliedrecht geboren.

Cornelis Arij van der Tak werd op 16 mei 1892 in Middelharnis geboren en Arie Cornelis op 11 april 1895.  Beide jongens werden visser evenals hun broers Geerit (geb.1888) en Adriaan geb.1901). Het gezin woonde in de Kaaidreef en later in de Spuistraat.  
De oudere zuster van de jongens, Arendje van der Tak, trouwde op 29 september 1911 met Johannis van Dongen, visser, zoon van Gerrit van Dongen en Jannetje de Koning. 

De scheepsrampen van 1910 en 1912
Cornelis Arij van der Tak was inbakker aan boord van de sloep MD1 Luctor et Emergo die rond 24 januari 1910 met man en muis is vergaan. Hij was 17 jaar.
Arie Cornelis van der Tak behoorde tot de bemanning van de MD3 Anna die rond 13 januari 1912  met volledige bemanning ten onder is gegaan. Hij was 16 jaar.

maandag 4 november 2013

Leendert de Gast (1844-ca.1863) , Arend Gijze (1847-ca.1863), Kornelis Koote (1849-ca.1863), Arend Witvliet (1850-ca.1863)

In de periode 1863-1872 zijn vijf sloepen uit Middelharnis met man en muis vergaan. Deze scheepsrampen hebben 63 vissers het leven gekost.
De bemanning van een schip bestond uit twaalf of dertien mannen, meest volwassenen maar ook altijd drie tot vier "jongens".  We kennen de namen van de ongehuwde bemanningsleden uit het bevolkingsregister (1). Meestal waren ze bij hun vader, oom of oudere broer aan boord. Maar niet altijd. Van enkele jongens weten we dat ze in 1863, 1865 of 1867 omgekomen zijn. Op welke sloep ze voeren is niet met zekerheid te zeggen.

Leendert de Gast (1844-ca.1863)
Leendert de Gast was een zoon van Jacobus de Gast (ouders:Leendert de Gast en Klaartje Muije) en Jannetje Wittekoek (ouders: Johannes Wittekoek en Maatje de Korte).

De ouders van Leendert zijn op 9 mei 1841 getrouwd (akte 10). Ze waren arbeider en arbeidster van beroep. Ook de vader van Jannetje was arbeider.  Jannetje Wittekoek had toen al twee kinderen, Johannes uit 1840 en Klara uit 1838. De beide kinderen werden erkend door Jacobus de Gast. Op 16 januari 1844 werd Leendert geboren en in 1847 Maatje. 
Het noodlot sloeg in het begin van de jaren vijftig in dit gezin hard toe. Johannes is in 1850 overleden toen hij tien jaar oud was, Maatje was drie toen ze op 27 april 1851 overleed en op 15 mei 1851 overleed moeder Jannetje, 34 jaar.
Jacobus de Gast bleef achter met Leendert en Klara. Leendert was zeven toen zijn moeder overleed. Klara trouwde in 1863 met Jacob Oosterling, arbeider.
Het gezin woonde op het Vingerling, later op de Oostdijk en in de Nieuwstraat.

Leendert de Gast kwam uit een familie van overwegend landarbeiders en ook zijn zus trouwde met een landarbeider. Zijn grootmoeder Klara Muije was een dochter van stuurman Jan Muije. Leendert behoorde tot de bemanning van een van de sloepen die bij de zware storm  in 1863 is vergaan, of tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 ten onder ging.
Jacobus de Gast bleef alleen achter. Hij is in 1867 hertrouwd met Maria Looij, de weduwe van Jan Blok. Hij was vijftig en zij dertig. Jacobus is in 1877 overleden.

Arend Gijze (1847-ca.1863)
De ouders van Arend Gijze zijn Arend Gijze(n) (1804-1891) en Hester van der Meide(n). Zij trouwden op 19 juni 1825. Arend was visser en Hester arbeidster.
Arend had een oudere broer die Beschier heette en vier zussen: Maria, Adriana, Bastiana en Jannetje (2). Hij was de jongste van het gezin en is geboren op 22 oktober 1847. Het gezin woonde op de Westdijk.
Bastiana trouwde in 1857 met Arend Witvliet, Adriana in 1859 met Jacob Breeman, Beschier in 1860 met Adriana Koning en Jannetje in 1864 met Abram Sprong. Bastiana is jong overleden en Jannetje is vroeg weduwe geworden waarna Arend Witvliet en Jannetje in 1877 met elkaar gehuwd zijn.

De broer van Arend was visser, zijn vader en zwagers eveneens. Het lag dus voor de hand dat Arend ook visser werd. 
Arend Gijze behoorde tot de bemanning van een van de sloepen die bij de zware storm  in 1863 is vergaan, of tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 ten onder ging. Er is geen familierelatie met een van de andere bemanningsleden ontdekt.

Kornelis Koote (1849- ca.1863)
is geboren op 20 augustus 1849 in Middelharnis. Hij is een zoon van Frans Koote en Jannetje Beket. Beide ouders kwamen uit vissersfamilies, maar Frans Koote werd arbeider van beroep. Zoon Kornelis is wel visser geworden. Hij is op een van de in 1863 en 1865 vergane sloepen omgekomen. Op 19 augustus 1865 kregen Frans Koote en Jannetje Beket een tweeling; een van de jongens werd Cornelis genoemd naar zijn omgekomen broer. De moeder overleed in het kraambed, de beide zuigelingen zijn kort daarna overleden. Kornelis was in december 1863 veertien jaar oud.

Arend Witvliet (1850-ca.1863)
De  vader van Arend Witvliet heette ook Arend, evenals zijn grootvader.  Zijn moeder was Maria Schellevis. Arend was arbeider en Maria was dienstbode ten tijde van het huwelijk op 1 maart 1846 (akte 5). Ze woonden in de Ring. 
Op 3 juni 1846 werd zoon Arend geboren, hij werd maar zes weken oud. Ook de tweede zoon Arend uit 1849 heeft maar kort geleefd. Het derde kind, ook Arend, bleef wel in leven evenals Maria uit 1852 en Abraham uit 1858. Anna, geboren in 1855, overleed in 1857. Jan uit 1861 is op 10 september 1863 overleden. Het gezin bestond in 1863 uit vader, moeder en de kinderen Arend, Maria en Abraham.

De oudste zoon Arend Witvliet, geboren op 8 januari 1850, werd visser. Hij behoorde tot de bemanning van een van de sloepen die bij de zware storm  in 1863 is vergaan, of tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 ten onder ging. Er is geen familierelatie met een van de andere bemanningsleden ontdekt.

De latere sasmeester Jan Witvliet (zie blogarchief 14 oktober 2013) was een oom van Arend.



1, Bevolkingsregister Middelharnis 1861-1890 , vermelding Stbl, 1870-73, dec. 1872, scan 269 (de Gast), 319 (Gijze), 547 (Koote) en 1084 (Witvliet).
2. Genealogie Gijze, Joke van Rumpt.

woensdag 30 oktober 2013

Cornelis Adrianus Breur (1837-1863) en Grieta van der Weijde (1834-?)

Ouders
Cornelis Adrianus Breur was een zoon van Leendert Breur en Hendrikje van der Velde. Hij is op 5 januari 1837 in Middelharnis geboren. Leendert Breur was visser.
Grieta van der Weijde is op 29 september 1834 in Middelharnis geboren, dochter van Frans van der Weijde (bouwknecht) en Anna van der Made. 

Op 29 januari 1858 trouwde Grieta met Leendert van der Waal, een schipper uit Middelharnis. Leendert is op 5 april 1858, drie maanden na het huwelijk, overleden in het Zeeuwse Bath (akteplaats Fort Bath en Bath). Of er sprake was van een ongeluk is niet bekend.

Huwelijk
Cornelis Adrianus en Grieta trouwden op 4 mei 1860 in Middelharnis, ze waren 23 en 25 jaar oud. Cornelis Adrianus was visser van beroep. 
Op 30 augustus 1861 werd Leendert geboren en op 25 juli 1863 Anna.

Cornelis Adrianus Breur was een van de bemanningsleden van de sloep Eben Haëzer uit Middelharnis die in de nacht van 3 op 4 december 1863 tijdens een zware storm is vergaan,


Fragment uit de Nederlandsche Staatscourant 29 mei 1865
Eiseres is Grieta van der Weijde, gedaagde is Cornelis Adrianus Breur
Nabestaanden
Grieta was 29 jaar toen ze voor de tweede keer weduwe werd. Ze had een dochtertje van een half jaar en een zoontje van twee.
Bij de rechtbank heeft ze begin 1865 toestemming gevraagd om opnieuw te mogen trouwen. De procedure duurde (te) lang, op 6 april 1866 kreeg ze toestemming voor een nieuw huwelijk. Enkele maanden daarvoor op 2 februari 1866 was dochter Cornelia geboren die als Cornelia Breur werd aangegeven. 
Op 11 mei 1866 trouwde Grieta met Klaas Robijn, een arbeider van 31 jaar uit Dirksland. Dochter Cornelia werd door hem erkend en heette voortaan Cornelia Robijn.
In 1867 werd uit dit huwelijk Frans Robijn geboren die in juli 1869 overleed. In oktober van dat jaar kwam Francina ter wereld en in december 1871 Cornelis. Het gezin woonde in Dirksland aan de Straatdijk.

Vertrek naar Amerika
Op 21 juni 1872 is het gezin uitgeschreven uit het bevolkingsregister van Dirksland (folio 184) met de vermelding "Amerika". Ze gingen zoals zoveel gezinnen van Goeree-Overflakkee naar Paterson. Leendert Breur trouwde hier met Jenny Casteline, ze kregen o.a. een zoon Cornelius Breur (Paterson 1892-1975).

maandag 28 oktober 2013

Bastiaan Breeman (1831-1863) en Margaretha Johanna de Zwaan (1828-1901)

Bastiaan  Breeman is geboren op 25 november 1831, zoon van Cornelis Breeman en Leentje Smit. Cornelis was visser.

Margaretha Johanna de Zwaan was een dochter van Cornelis (de) Zwaan en Pietertje Koert. Cornelis was arbeider. Margaretha is geboren op 4 september 1828. Op 6 mei 1853 trouwde ze met Aren van den Nieuwendijk (1827-1854) zoon van Adrianus van den Nieuwendijk en Johanna Deussen, geboren 17 arpil 1827. Aren is een jaar na het huwelijk op 27-jarige leeftijd overleden. Hij was aan boord van de vissloep de Hervatting en is op 10 juli 1854 op 55 graden Noorderbreedte verdronken. Margaretha en Aren hadden geen kinderen.

Huwelijk en kinderen
Bastiaan Breeman en Margaretha de Zwaan trouwden op 29 december 1857, ze waren 26 en 29 jaar oud. Op 12 oktober 1861 werd zoon Cornelis Breeman geboren; hij werd maar twee weken oud.
Bastiaan Breeman was net 32 jaar toen hij overleden is. Hij was aan boord van de sloep Vrouwe Aplonia die in de nacht van 3 op 4 december 1863 tijdens hevige storm is vergaan.


Nederlandsch Staatscourant 22 juni 1866

 
Margaretha hertrouwd
Margaretha was 35 jaar toen ze voor de tweede keer weduwe werd van een visser. Ze kreeg op 24 mei 1867 (2) van de rechtbank toestemming om de hertrouwen op basis van een verklaring van het vermoedelijk overlijden van Bastiaan Breeman.
Op 28 juni 1867 trouwde ze voor de derde keer, nu met een arbeider: Mattheus van Prooijen. Hij was weduwnaar van Teuntje van Dijk, kwam uit Sommelsdijk en was 39 jaar oud. Margaretha was inmiddels 38.
Kort na het huwelijk, op 6 augustus 1867 ,werd zoon Cornelis van Prooijen geboren.
Mattheus van Prooijen werd later koopman, evenals zijn zoon Cornelis.

Cornelis trouwde op 26 april1894 (akte 10) met Geertruij Jongejan, een dochter van Hendrik Jongejan en Hester Don (zie bericht van 29 oktober 2012).
Getuigen uit haar familie waren: haar broer Pieter Jongejan, koopman en haar oom (mijn overgrootvader) Gerrit Jongejan, visser.


1. Akte 31, overlijden Middelharnis 1854. Het overlijden werd aangegeven door twee neven van Aren te weten Izak van den Nieuwendijk visser-stuurman 31 jaar en Leendert Koster visser 44 jaar.
2. Nederlandsche Staatscourant, 10 juni 1867

vrijdag 9 augustus 2013

Matthijs Onderdelinden (1818-1896) en Aagje Korteweg (1819-1895)

De oudste kinderen van Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg zijn in Middelharnis geboren en de jongere kinderen op Texel in De Cocksdorp. Reden om hun levensloop nader te bekijken. Ook bijzonder is dat ze ruim vijftig jaar bij elkaar geweest zijn, in de negentiende eeuw kwam dit weinig voor.

Maas- en Scheldebode, 25 augustus 1893
Ouders
Aagje Korteweg is een dochter van Cornelis Korteweg en Leentje Hollaar. Ze is geboren op 24 april 1819 in Sommelsdijk.
Matthijs Onderdelinden (ook wel geschreven als Onderdelinde, Onder de Linden en varianten) is een zoon van Gerrit Onderdelinden  en Neeltje Dominé, geboren op 6 oktober 1818.
Zie ook de tekst op "Arjaentje" van 7 augustus 2013.

Matthijs was negen jaar oud toen zijn vader op 5 maart 1828 verdronk.

Gerrit Onderdelinden (1798-1828) was een van de bemanningsleden van de sloep Catharina Elisabeth die met man en muis vergaan is. De moeder van Matthijs is in 1831 hertrouwd.

Huwelijk en kinderen van Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg
Aagje Korteweg heeft op 6 december 1842 een zoon gekregen die Gerrit Korteweg heette. Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg zijn op 20 augustus 1843 in Sommelsdijk getrouwd, allebei 24 jaar oud. Matthijs heeft het kind van Aagje toen erkend. Helaas is Gerrit een maand na het huwelijk op 18 september 1843 overleden.
Matthijs was visser toen hij trouwde en Aagje was arbeidster.
Op 4 januari 1845 werd Cornelis Leendert Onderdelinden geboren, dochter Neeltje uit 1847 leefde maar kort, in 1849 werd opnieuw een dochter Neeltje geboren, in 1851 kwam Leentje en in december 1852 Gerritje. Deze kinderen zijn in Middelharnis geboren. 
Pieter Onderdelinden werd op 25 maart 1854 op Texel - De Cocksdorp geboren, Wouterina in 1856 , Gerrit Onderdelinden in 1857. Ook werd op Texel twee keer een dochtertje Marina geboren in 1858 en 1859, zij hebben allebei maar kort geleefd.
Marinus Onderdelinden was de jongste zoon, geboren 28 april 1861 op Texel.

Schelpenvisser op Texel
Matthijs en Aagje zijn in 1853 naar Texel verhuisd. Het moment van verhuizen valt samen met het overlijden van Cornelis Vervaart, de stiefvader van Matthijs (zie bericht van 7 augustus 2013).
Matthijs vond werk als schelpenvisser in De Cocksdorp, een dorp dat in korte tijd uit de grond gestampt en bewoond geraakt was. In 1855 waren er 276 inwoners.
Texel kende, anders dan Middelharnis, verschillende maritieme bedrijfstakken. Naast de visserij waren ook de wiernijverheid en de schelpenvisserij van belang.  De schelpenvisserij won vanaf 1848 op Texel aan betekenis.  De schelpen, meestal van kokkels, werden met een soort hark binnenboord gehaald en vervolgens naar kalkbranderijen in Makkum of Harlingen vervoerd. Ook werden ze op andere plaatsen afgeleverd ten behoeve van aanleg en onderhoud van wegen. In de jaren vijftig en zestig van de negentiende eeuw had Texel een aandeel van 85% in de schelpenvisserij in Noord-Holland terwijl dit eerst 25% was. Door de grote concurrentie raakten de schelpenbanken uitgeput. De neergang van deze sector zette rond 1870 in (1).
Matthijs Onderdelinden vond tijdens deze bloeiperiode werk als schelpenvisser op Texel. Toen het in Middelharnis weer beter ging met de visserij halverwege de jaren zestig keerde hij terug naar zijn geboortedorp.

Terug naar Middelharnis
Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg zijn op 11 augustus 1865 met hun acht kinderen (vier zonen en vier dochters) teruggekomen naar Middelharnis waar Matthijs weer visser werd. De vier zonen Cornelis Leendert, Pieter, Gerrit en Marinus werden eveneens visser. De dochters werden dienstbode en trouwden met een visser of een arbeider.

De kinderen
- Cornelis Leendert Onderdelinden werd visser en hij trouwde met Jannetje van Antwerpen. Zij zijn in 1871 kort na de geboorte van hun dochter Aagje naar Noord-Amerika verhuisd, in 1874 teruggekomen en in februari 1882 voorgoed met hun twee kinderen naar Noord-Amerika (Paterson) geëmigreerd. 
Neeltje Onderdelinden trouwde in 1873 met Johannis Springvloet Dubbeld die arbeider was. Dit gezin is al vroeg naar Rotterdam vertrokken waar Johannis in 1884 overleden is. Neeltje heeft nog twee jaar in Middelharnis gewoond met haar vijf kinderen en is in 1886 weer naar Rotterdam verhuisd. Ze is hertrouwd en in 1925 overleden.
- Leentje Onderdelinden trouwde in 1878 met Machiel Dubbeld, die visser was. Een zoon van Hendrik Dubbeld en Woutrina van den Bos. Leentje is in 1908 overleden.
- Gerritje Onderdelinden was dienstbode en is in 1876 getrouwd met Jan Breeman, visser, zoon van Job Breeman (visser) en Neeltje van den Broeke. Jan Breeman is al in 1886 overleden. Gerritje had een winkeltje om in haar levensonderhoud te voorzien. Ze is hertrouwd en in 1936 in Oegstgeest overleden.
- Pieter Onderdelinden werd visser, Hij trouwde in 1881 met Huibertje Dubbeld, een zus van bovengenoemde Machiel. Zij kregen zes kinderen.
- Wouterina Onderdelinden is in 1880 met Daniël Adrianus de Graaf een arbeider uit Den Bommel getrouwd.
- Gerrit  Onderdelinden werd ook visser en trouwde met Gijsje Klaasje Koper,een dienstbode uit Sommelsdijk. Ze kregen zeven kinderen.
- Marinus werd visser en trouwde in 1884 met Geertje Vroegindeweij. Zij kregen zeven kinderen waarvan er een jong overleden is.

Drie van de zonen van Matthijs en Aagje bleven visser in Middelharnis. Een beroep met een hoog risico en veel slachtoffers, ook in de familie Onderdelinden.

Op zee gebleven
Zoals we zagen was de vader van Matthijs in 1828 verdronken de ramp met de Catharina Elisabeth.
De jongste zoon van Matthijs en Aagje, Marinus Onderdelinden (1861-1895),  is omgekomen bij de ramp met sloep Zeemanshoop in de nacht van 6 op 7 december 1895.  Geertje Vroegindeweij bleef met zeven jonge kinderen achter, de jongste was begin 1895 geboren en de oudste in januari 1885.
Moeder Aagje Korteweg is drie weken na deze ramp overleden, 76 jaar oud en vader Matthijs Onderdelinden enkele maanden later op 77-jarige leeftijd.

De volgende generatie telde twee heel jonge slachtoffers, allebei aan boord van Luctor et Emergo die op 24 januari 1910 met de volledige bemanning is vergaan. Marinus Onderdelinden (1898-1910) was elf jaar, bijna twaalf en zijn neef Machiel Onderdelinden (1891-1910) was achttien jaar oud. Marinus was koffiekoker en Machiel was bovenman.
Arjanus Faasse heeft vanaf april 1909 als elfjarige als kofjekokertje gevaren op de Luctor et Emergo. In het najaar van 1909 kwam Marinus Onderdelinden in zijn plaats. Arjanus schrijft (2):
In de winter volgende op het jaar waarin ik mijn eerste zomerreis maakte, is deze sloep gebleven op het zeemanskerkhof. Waarom moest Marinus Onderdelinden, die in mijn plaats in het najaar aan boord stapte van de Luctor Et Emergo met twaalf mensen verdrinken ? Waarschijnlijk onder een hoop water bedolven tijdens een vliegende storm. Noch van het schip, noch van de bemanning, noch van de tuigage of enig ander onderdeel van het schip heeft men ooit iets teruggezien. Men wachtte maar en men wachtte, maar men wachtte tevergeefs 
Marinus  was een zoon van Gerrit Onderdelinden en Gijsje Klaasje Koper, hij werd op 16 februari 1898 geboren (3).
Machiel was een zoon van Pieter Onderdelinde en Huibertje Dubbeld, geboren op 26 november 1891. Zie voor de familie Dubbeld de tekst van 12 juli 1913.


1.Rob van Ginkel. Tussen Scylla en Charybdis, een etnohistorie van Texels vissersvolk (1813-1932). p.51, 121-124.
2. Arjanus Faasse, Zee en eiland, Middelharnis, ca. 1962, p. 49 en 84

Genealogische gegevens Onderdelinden zijn ontleend aan Genealogie Onderdelinden op de website Rijerkerk.net. zie de nrs. 121,174,245,382-390.
3. Over hun zoon Matthijs geb 1902 staat onder nummer 543 vermeld dat hij in 1923 als verstekeling probeerde naar Paterson te komen. Hij is teruggestuurd naar Nederland.

donderdag 18 juli 2013

Cornelis Jordaan (1807-1864) en Teuntje van Prooijen (1811-1902)

Ouders
Cornelis Jordaan is een zoon van Leendert Jordaan en Bastiaantje van Eck. Hij is geboren op 20 november 1807 in Middelharnis. Cornelis was de jongste, hij had een zus die Geertje heette en een zus Josina die met Johannis van Dongen is getrouwd, zie de tekst van 15 maart 2013 op dit weblog. Zijn broers heetten Hendrik en Leendert.
Teuntje van Prooijen is een dochter van Teunis van Prooijen en Jannetje van Gelder, ze is op 25 augustus 1811 geboren.

Huwelijk en kinderen
Cornelis en Teuntje trouwden op 3 november 1833. Hij was 25 jaar en arbeider van beroep, zij was 22 jaar en arbeidster. De vader van Cornelis was toen al overleden, de vader van Teuntje was arbeider.
Ze kregen tussen 1834 en 1853 negen kinderen, zes jongens en drie meisjes. .
Op 15 mei 1834 werd Leendert geboren, ca.1836 Teunis, in 1838 Jan, in 1840 Johannis, op 24 september 1848 Cornelis en in 1853 Pieter. Bastiana is van 1843, Jannetje van 1845 en Adriaantje van 1851.
Hoewel de ouders niet uit vissersfamilies kwamen werden de zonen allemaal visser. Er was in de jaren zestig van de negentiende eeuw ruimte voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt van vissers. Jordaan, Van den Hoek, Van Dongen zijn families die niet van oudsher in de visserij actief waren.
Jan en Johannis Jordaan hebben op enig moment het vissersberoep vaarwel gezegd en zijn koopman geworden. In het bevolkingsregister van 1860 staat vader Cornelis overigens niet meer als arbeider maar als viskoopman.

De ramp met de Lucretia Adelaide in 1865
Leendert Jordaan (1834-1865), de oudste zoon van Cornelis en Teuntje, was een van de bemanningsleden van de sloep Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 met man en muis is vergaan.
Nabestaanden van Leendert Jordaan:
Leendert was op 8 januari 1858 gehuwd met Aaltje Koote (1829-1900). Aaltje en Leendert hadden twee kinderen, Teuntje uit 1858 en Leendert uit 1861. Aaltje heeft een verklaring van het vermoedelijk overlijden van Leendert bij de rechtbank aangevraagd. Ze is in 1873 met de beide kinderen naar de V.S. vertrokken. Daar is ze in 1875 in Oceana (Michigan) hertrouwd met Adrianus Lijdens (1827-1915), afkomstig uit Sommelsdijk. Ze is in 1900 in Jamestown (Michigan) overleden, 71 jaar oud.
Teuntje Jordaan (1858-1935) is in 1883 in Fremont (Michigan) getrouwd met Gerrit Kloet (1856-1940) uit Stad aan 't Haringvliet. Zij kregen acht kinderen.
Leendert Jordaan (1861-1934) trouwde in 1886 met Minke Siebes (1866-1916). Zij kregen tien kinderen. Zie de gegevens in de reactie op deze blogtekst.



Fragmenten uit de Nederlandsche Staatscourant
31 januari 1868
Aaltje Koote vraagt Verklaring van Vermoedelijk Overlijden
van Leendert Jordaan.

In dezelfde tijd (na 1861 en voor 1870)  is ook de op een na jongste zoon Cornelis Jordaan (1848-1865) om het leven gekomen. Het is zeer aannemelijk dat hij op dezelfde sloep als zijn oudere broer werkte, maar het is ook mogelijk dat hij op een van de sloepen die in 1863 vergaan zijn het leven liet. De Van Dongens van de Eben Haëzer , vergaan in 1863, waren neven van deze broers Jordaan.

De ramp met de MD 3 Anna in 1912
Pieter Jordaan (1853-1912) is altijd visser gebleven, in tegenstelling tot zijn broers Jan en Johannis die koopman werden. Pieter is omgekomen bij de ramp met de MD 3 Anna op 20 januari 1912. Hij was gehuwd met Maatje van den Bogert (1852-1923). Ook hun zoon Marinus Lauwrens Jordaan (1894-1912) was aan boord van deze sloep die met man en muis is vergaan (1).

Noot :
Teunis Jordaan is in 1866 weduwnaar geworden, hij hertrouwde in 1867 met Trijntje Dupree, de weduwe van Anthony van Dongen

1. Foto van Marinus Lauwrens Jordaan. Zie: Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,2014. p. 118. Over het leven van weduwe Maatje van den Boogert, zie p.124

vrijdag 12 juli 2013

Huibertje Zeedijk (1782-1854), Hendrik Jongejan (1772-1810) en Machiel Dubbeld (1785-1850)

Ouders
Huibertje (ook wel Huijbertje) was een dochter van Teunis Zeedijk en Tannetje Langbroek die allebei in 1751 geboren zijn en in 1811 overleden. Langbroek was een vissersfamilie, Zeedijk niet voor zover ik weet.
Huibertje is op 30 juni 1782 geboren. Ze had een oudere broer Cornelis die jong overleden is, twee jongere broers Hendrik en Cornelis en een jongere zus die Tannetje heette.

Hendrik Jongejan is geboren op 18 oktober 1772. Hij was een zoon van Pieter Cornelisz. Jongejan uit zijn tweede huwelijk met Lijntje Gijsberts Tieleman. Over zijn broer Gijsbert en zijn zus Maria heb ik al eerder geschreven.

Huwelijk en kinderen
Op 10 mei 1806 zijn Hendrik en Huibertje getrouwd in Middelharnis. Hij was toen 33 en zij 23 jaar. Wat het beroep was van Hendrik weet ik niet.
Ze kregen drie dochters:
- Lijntje Jongejan (1807-1871), geboren in februari 1807.
- Tannetje Jongejan (1809-1884) en
- Maria Jongejan geboren op 26 juli 1810 en overleden op 30 augustus 1810, vijf weken oud

Overlijden van Hendrik, Huibertje hertrouwd
Hendrik Jongejan overleed korte tijd later,  op 9 november 1810. De oorzaak van zijn overlijden op de leeftijd van 38 jaar is niet bekend.
Huibertje bleef achter met twee dochtertjes, van drie jaar en anderhalf jaar.
Huibertje is (waarschijnlijk in 1811) hertrouwd met Machiel (ook wel Magchiel) Dubbeld.
Machiel Dubbeld was een zoon van Cornelis Dubbeld, die visser was en mandenmaker. Zijn moeder heette Magdalena van Dijk.

Kinderen uit het tweede huwelijk van Huibertje Zeedijk
Op 11 september 1812 werd Magdalena Dubbeld (1812-1881) geboren. Toen volgde Teuntje Dubbeld (1815-1890) en daarna Cornelis Dubbeld (1817-1900).
Bastiaan Dubbeld (1820-1863) was het vierde kind, daarna volgden Pieter Dubbeld (1822- 1903) en Hendrik Dubbeld (1826-1897).
Huibertje kreeg in totaal negen kinderen waarvan er in ieder geval acht de volwassen leeftijd bereikten, voor die tijd een bijzonderheid. Huibertje Zeedijk is in 1854 overleden. Ze was toen weduwe want Machiel Dubbeld was in 1850 overleden.

Lijntje en Tannetje Jongejan
Lijntje Jongejan werd dienstbode in Sommelsdijk en ze is daar getrouwd met Pieter Nipius, die arbeider was. Het huwelijk vond plaats op 10 mei 1829, Lijntje was toen 22 jaar.
Kinderen van Lijntje en Pieter onder andere:
Hubertje Nipius geboren in 1840 en genoemd naar haar grootmoeder, gehuwd met Johannes de Vogel. Lijntje Nipius geboren in 1849 trouwde in 1871 met Dingeman van der Laan. Er werd geen zoon naar grootvader Hendrik vernoemd, wel was er een zoon die Machiel heette. Lijntje Jongejan is in 1871 in Sommelsdijk overleden, twee maanden voor het huwelijk van dochter Lijntje.
Tannetje Jongejan is op 19 december 1830 in Middelharnis met Wouter Boezer (1803-1883), ook wel als Boeser gespeld, getrouwd. Wouter was (binnen)schipper ten tijde van het huwelijk en kwam uit Dirksland maar woonde in Sommelsdijk. Zijn vader Jan Boezer was ook schipper, gehuwd met Maria van der Sluijs. Tannetje was 21 jaar toen ze trouwde, ze woonde in Middelharnis en haar beroep was dienstbode. Tannetje kon niet schrijven, zo blijkt uit de huwelijksakte. 
Kinderen van Tannetje en Wouter o.a.:
Dochter Huijbertje Boezer, genoemd naar haar grootmoeder, trouwde in 1864 met Cornelis Koster. Zoon Hendrik Boezer, genoemd naar zijn grootvader is in 1876 in Sommelsdijk met Maatje van der Stolpe getrouwd. Hij woonde in Middelharnis, was visser en lid van de Christelijk Gereformeerde kerk.
Tannetje is kort na haar man in 1884 in Middelharnis overleden.

Schipper Bastiaan Dubbeld 
Het vierde kind uit het tweede huwelijk van Huibertje Zeedijk was Bastiaan Dubbeld. Hij was de schipper van de sloep Eben Haëzer, die in 1863 met man en muis is vergaan.
Zie ook het bericht op dit weblog van 15 maart 2013 over de familie Van Dongen.
Bastiaan Dubbeld (1820-1863) was 43 jaar oud toen hij overleed, geboren 29 augustus 1820. Hij is op 9 augustus 1846 getrouwd met Arendje Wittekoek (1822-1889). In december 1846 werd dochter Huberta geboren, in 1853 Johannis en in 1863 Machiel. Arendje is niet hertrouwd (1).

Familieleden op zee gebleven
De oudere zus van Bastiaan, Teuntje Dubbeld was gehuwd met Johannis van Dongen (geb 1815), Een zoon van dit echtpaar, Anthonij van Dongen (1836-1863), was eveneens aan boord van de Eben Haëzer. Hij was dus een kleinzoon van Huibertje Zeedijk.

Ver na de tijd van Huibertje en Machiel zijn twee achterkleinzoons zijn op zee gebleven (2): Cornelis Dubbeld (1882-1919) en Hendrik Dubbeld (1883-1918)
Cornelis Dubbeld, het derde kind van Huibertje en Machiel, trouwde met Neeltje Albrechts. Een van hun zonen heette Abraham Dubbeld, gehuwd in 1881 met Sophia van Dalen. Abraham en Sophia en hun gezin zijn op 10 mei 1906 naar Velsen verhuisd. 


Rotterdamsch nieuwsblad 16 juni 1918



Zoon Hendrik Dubbeld (1883-1918) was visser en is eveneens mee naar Velsen verhuisd. Hij kwam in 1910 in Middelharnis terug waar hij met Kaatje Buth, 27 jaar, uit Melissant trouwde. In oktober 1912 verhuisden ze naar Rotterdam. Hendrik was aan boord van de logger Juno uit IJmuiden die tussen 26 juni en 16 juli 1918 (2 juli 1918 waarschijnlijk) is vergaan. In oktober 1918 is zijn vrouw met dochter Sophia (geboren 1914) van Rotterdam naar Middelharnis verhuisd.
Cornelis Dubbeld (1882-1919) was eveneens visser. Hij is op 12 maart 1919 omgekomen toen de IJM 301 Hendrik Willem op een mijn liep. Zeven bemanningsleden waren afkomstig uit Middelharnis. Zie bericht van 28 november 2013.
Cornelis was 36 jaar, woonde in IJmuiden en was ongehuwd.


1. In de Nederlandsche Staatscourant van 26 mei 1868 staat dat Arendje zich samen met elf andere weduwen tot de rechtbank heeft gewend voor een verklaring over het overlijden van hun echtgenoten. Zo'n verklaring was o.a. nodig om een nieuw huwelijk aan te kunnen gaan.
2.Met dank aan Pieter Koster te Haarlem voor de gegevens over Hendrik Dubbeld.
Vermelding van Hendrik en Cornelis Dubbeld ook in de Jaarverslagen Visserijinspectie 1918 en 1919.

vrijdag 15 maart 2013

Gerrit van Dongen (1797-1884) en Josina Jordaan (1802-1863)

Ouders, broers en zussen
Gerrit van Dongen is een zoon van Johannis Antonsz van Dongen en Elisabeth Arensdr Hotting. Johannis is op 31 oktober 1762 in Raamsdonk geboren. Hij is op 12 juni 1785 in Middelharnis met Elisabeth Hotting getrouwd, dochter van Aren Gerritszn Hotting en Aaltje Ariens Gouwman. Hotting was in de achttiende eeuw een bekende vissersfamilie in Middelharnis. Johannis was de eerste Van Dongen die naar Middelharnis kwam. Het waren binnenschippers en in de negentiende eeuw ook vissers. De familie heeft zich in deze eeuw zeer uitgebreid, het bevolkingsregister 1890-1921 kent vele pagina's met vissers die Van Dongen heten. Johannis van Dongen en Elisabeth Hotting hadden zes kinderen: Anthonij (30 november 1785), Japserina (1787), Aren (1790), Hendrika (1792), Johanna (1794) en Gerrit (1797).
Johannis van Dongen is in november 1798 in het Spui verdronken, zo blijkt uit de huwelijksakte van Gerrit en Josina.
Anthonij is in 1815  met Maatje Blok getrouwd. Aren trouwde op 15 april 1814 met Jacoba Forendina de Windt (naaister). Zij is in 1815 overleden na de bevalling van een eveneens overleden tweeling, waarna Aren in 1818 met Tannetje van Gelder is getrouwd (een zus van Lena en Huibertje, zie bericht van 28 maart 2012 over Gijsbert Jongejan).
Aren en Tannetje kregen veertien kinderen waarvan er elf voor hun derde levensjaar overleden. Johannis, Frans en Maria hebben de kindertijd overleefd, ze trouwden resp. met Jannetje de Bloeme, Geertje den Buizer en Jan Joosse. Aren van Dongen was schipper. Hij is op 11 oktober 1836 op 46-jarige leeftijd verdronken doordat zijn boeijer op het Haringvliet omsloeg (akte 78, 1836). 

Huwelijk en kinderen
Josina Jordaan en Gerrit van Dongen trouwden op 4 mei 1822 in Middelharnis, zij was 19 en hij 24 jaar oud. Gerrit was arbeider van beroep.
Kinderen (soms aangegeven onder de naam Van Donge):
Johannis werd geboren op 13 oktober 1822, Leendert van 1824 is op driejarige leeftijd overleden, Anthonij is van november 1825. Dochter Bastiaantje werd in 1828 geboren en Elisabeth in 1830. De zonen Leendert, Gerrit en Cornelis zijn van 1832, 1835 en 1836. Gerrit heeft maar twee maanden geleefd. Vier zoons en twee dochters hebben de volwassen leeftijd bereikt.

Huwelijk van de kinderen
De oudste zoon Johannis trouwde als eerste in 1843 met Leentje Koppelmans uit Sommelsdijk, na het overlijden van Leentje trouwde hij in 1868 met Adriana de Reus die al twee keer weduwe was geworden. Adriana was de weduwe van de broer van Johannes, Leendert.
Anthonij (ook gespeld als Anthony) trouwde in 1851 met Aartje de Koning uit Middelharnis.
Leendert is in 1859 met Adriana de Reus uit Sommelsdijk getrouwd en Cornelis in 1860 met Maatje Troost geboren in Goedereede.
Bastiaantje trouwde op 37-jarige leeftijd in 1854 met Jacob van der Kroon uit Oude-Tonge en Elisabeth in 1856 met Leendert de Ruiter uit Sommelsdijk.
Anthonij trouwde als enige met een vissersdochter. De meeste kinderen van Gerrit van Dongen en Josina Jordaan trouwden buiten de vissersgemeenschap van Middelharnis met partners uit andere plaatsen.
Johannis werd evenals zijn vader arbeider, de drie andere zonen werden visser.

De scheepsramp met de Eben Haëzer van 1863; drie zonen en een neef omgekomen.
In de nacht van 3 op 4 december 1863 zijn in een hevige storm veel visserssloepen vergaan waaronder twee sloepen uit Middelharnis: de sloep Eben Haëzer en de sloep Vrouwe Aplonia. Hierbij kwamen 26 bemanningsleden om het leven. Het waren sloepen van reder Slis.
Op de Eben Haëzer was Bastiaan Dubbeld de schipper.
De familie Van Dongen werd zeer zwaar getroffen. Aan boord waren de drie broers Anthonij van Dongen (1825-1863) van 38 jaar, Leendert van Dongen (1832-1863) van 31 en Cornelis van Dongen (1835-1863) van 28.
Bij deze ramp is nog een Anthonij van Dongen (1837-1863) verdronken. Hij was 26 jaar, een kleinzoon van de bovenvermelde Anthonij die met Maatje Blok getrouwd was, zoon van Johannis van Dongen en Teuntje Dubbeld. De vrouw van Anthonij heette Trijntje Dupree.

Nabestaanden
Moeder Josina Jordaan heeft deze ramp niet mee hoeven maken, ze was een paar weken ervoor op 26 oktober 1863 op 61-jarige leeftijd overleden. Vader Gerrit van Dongen is heel oud geworden: in 1884 overleden, 87 jaar.

- De weduwe van Anthonij, Aartje de Koning, is niet hertrouwd, ze verdiende de kost als naaister. In 1919 is ze overleden, 92 jaar oud. Ze had drie dochters waarvan er twee, Josina en Maatje in 1879 getrouwd zijn. Dochter Christina bleef ongehuwd en woonde samen met haar moeder op het adres Voorstraat A212. Ze is in 1942 overleden.
- De weduwe van Leendert , Adriana de Reus, is in 1868 met haar zwager Johannis van Dongen hertrouwd.
- De weduwe van Cornelis, Maatje Troost, is in 1866 hertrouwd met Cornelis van Weezel.
- Ook neef Anthonij was gehuwd. Zijn weduwe, Trijntje Duprée, was dienstbode en is in 1867 hertrouwd met Teunis Jordaan.

Meer familieleden op zee gebleven
Op 21 januari 1882 is Johannis van Dongen (1825-1882), 56 jaar, overboord gevallen en op de Noordzee verdronken. Hij was aan boord van de sloep Emma en Anna, de MD 17 van reder Kolff (1). Zijn ouders waren de Aren(d) van Dongen en Tannetje van Gelder, zie boven. Hij was dus een neef van de drie broers Van Dongen die in 1863 zijn verdronken. Johannis was getrouwd met Jannetje de Bloeme. Ze hadden vier kinderen. Aagje uit 1865 is in 1866 overleden. Aren uit 1853 is in 1878 getrouwd met Neeltje van der Stolpe en Elizabeth uit 1857 is in 1877 met Marinus Cornelis van Dalen getrouwd. Alleen Frans van Dongen, geboren in 1864 was in 1882 nog thuis. Hij trouwde in 1888 met Maartje Koster en is naar Rotterdam verhuisd.


rechts Jannetje de Bloeme (1826-1906),
weduwe van Johannis van Dongen (1825-1882)
links dochter Elizabeth van Dongen (1857-1942)
rouwdracht, Jannetje draagt een zg. keuvelhoed



In december 1895 is de Zeemanshoop met man en muis vergaan. Aan boord was ook Anthonij van Dongen (1875-1895). Hij is een zoon van Hubertus van Dongen en Jannetje Krijger, kleinzoon van Johannis van Dongen en Teuntje Dubbeld. Achterkleinzoon van de bovenvermelde Anthonij van Dongen, gehuwd met Maatje Blok. Anthonij was twintig jaar en ongehuwd toen hij is verdronken.
Op 17 januari 1912 is de  MD 3 Anna met volledige bemanning vergaan. Dit was de laatste scheepsramp die de vloot van Middelharnis trof alvorens de visserij volledig teloor ging.
Onder de slachtoffers twee leden van de familie Van Dongen.
Jakob van Dongen (1850-1912) was het oudste bemanningslid aan boord. De vader van Jakob is de oudste zoon van Gerrit van Dongen, Johannis. Johannis, gehuwd met Lena Koppelmans, was de enige van de vier broers die niet naar zee ging. Zijn zoon Jakob is dus wel visser geworden. Jakob was in 1870 gehuwd met Bartalina de Ruiter (1849-1915) en lid van de gereformeerde kerk.Het leven van Bartalina is beschreven in het boek over de MD3 (4).
Ook de zoon van Jakob en Bartalina, hij heette ook Johannis van Dongen (1877-1912) is bij de scheepsramp van 1912 omgekomen. Hij was in 1903 gehuwd met Teuntje van Dongen (1877-1950). Hun jongste zoon Willem was nog maar net geboren (29 juli 1911). Nel Slegers-van Dongen, een dochter van Johannis, beschrijft de dagen rond de scheepsramp. Het leven van Teuntje is beschreven in het boek over de MD3 (4)

In de familie Van Dongen vielen tijdens de Eerste Wereldoorlog twee slachtoffers.
Aan boord van IJM 285 Juno die op 2 juli 1918 met man en muis is vergaan was Willem van Dongen (1875-1918). Hij is geboren op 21 juli 1875 in Middelharnis en is ook een zoon van Jakob van Dongen en Bartalina de Ruiter. Een oudere broer dus van de bovenvermelde Johannis. De Juno is waarschijnlijk door ontploffing van een of meer mijnen vergaan (2).
Willem van Dongen woonde in Rotterdam. Hij was op 2 juni 1899 in Middelharnis gehuwd met Jannetje Buth (1875-  ) uit Sommelsdijk. Ze zijn rond 1900 naar Rotterdam vertrokken waar de acht kinderen geboren zijn. Willem was 42 jaar toen hij omgekomen is.

Willem van Dongen (1875-1918) met Elizabeth (1902) en Jacob (1901) 
Rotterdam, ca. 1905. Foto afkomstig van Leonard Wubs
                             

Aan boord van de IJm 301 Hendrik Willem die op 12 maart 1919 is vergaan was Sijbrand van Dongen (1889-1919). Hij is geboren op 15 februari 1889 in Middelharnis, zoon van Gerrit van Dongen en Jannetje de Koning. Zijn grootouders zijn Johannis van Dongen en Lena Koppelmans. Hij was op 21 november 1913 getrouwd met Wilhelmina Jacoba de Ruiter uit Sommelsdijk. Ze zijn in Rotterdam gaan wonen. Toen Sijbrand op dertigjarige leeftijd omkwam hadden ze één kind (3).

Bronnen:
De namen van drie omgekomen broers staan vermeld in de Nederlansche Staatscourant van 17 februari 1865, 9 oktober 1866 en 26 mei 1868. Voor Anthonij van Dongen Jzn. zie 2e huwelijk weduwe Trijntje Dupree, Middelharnis huw. akte 13 1867.
Bemanningsleden MD 4 via bevolkingsregister 1890-1920 Middelharnis.
1. Overlijdensakte 1882 Middelharnis, nummer 10. Het overlijden is op 24 januari 1882 aangegeven door Bastiaan van Gelder, 30 jaar en Pieter de Bloeme, eveneens 30 jaar. Allebei vissers.
Gerrit Jongejan, mijn overgrootvader, was de schipper. Zie tekst van 5 februari 2012.
2. Jaarverslag Visscherij-inspectie 1918, deel 2, bijlage 2.
3. idem 1919, deel 2, bijlage 2.
4. Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum 2014, 112. en 128,129. Met foto's van Jakob en Johannis van Dongen op p.112 en 114
En: Eilanden-nieuws, 14 november 1980.

Met dank aan mw. J. van den Berg-Witvliet voor aanvullende gegevens en de foto van haar betovergrootmoeder Jannetje de Bloeme.


zaterdag 21 april 2012

Gerrit Jongejan (1794-1844) en Trijntje Dupré (1798-1843)

Ouders, broers en zussen
Gerrit Jongejan is de vijf jaar oudere broer van betovergrootvader Jakob Jongejan, ze zijn zonen van Arie Pietersz. Jongejan en Maria Stapel. De naam Gerrit is in de familie gekomen via de vader van Maria, Gerrit Stapel. Zie bericht van 5 februari 2012 op dit weblog. Trijntje Dupré (ook wel Du pré, Duprée) is een dochter van Marinus Duprée (visser) en Teuntje van den Berg.

Huwelijk en kinderen
Gerrit was 24 en Trijntje 20 toen zij op 5 augustus 1818 trouwden. In augustus trouwen was voor vissers erg ongebruikelijk want het was midden in het zomerseizoen. Arij Jongejan (visser) en Marinus Dupr(e)é (visser/schipper)  hebben toestemming gegeven via onderhandse bestemming zij waren beiden "ter visserij op de Noordzee".
Uit een bijlage bij de huwelijksakte (akte 18 , Middelharnis 1818) wordt duidelijk dat er sprake was van een bijzondere situatie. Gerrit verzocht de rechtbank in Den Briel om dispensatie om te mogen trouwen zonder dat er een tweede afkondiging gedaan was.


daar hij suppliant van beroep een visscher is en eerst op den 28sten van de maand julij 1818 van een reis uit Noordzee dewelke twaalf weken geduurd had terug is gekomen en wederom den 7e augustus eene dergelijke reis moet aanvangen.....

[verzoek om] na het doen van de eerste afkondiging het huwelijk tusschen hem suppliant en Trijntje Dupré Marinusdochter (dewelke zich reeds in een zwangeren staat bevind) te voltrekken. 
Vijf maanden na het huwelijk, op 15 januari 1819, werd de oudste zoon Arij geboren is. Arij is op 23 maart 1819 overleden. Teuntje is op 6 juli 1820 geboren, daarna volgt opnieuw een Arij op 29 april 1823. Dan volgt Marinus op 30 augustus 1824 (overleden 11 augustus 1825). Vlak na het overlijden van Marinus die bijna 1 jaar oud was volgt een doodgeboren kind op 11 november 1825. De tweede dochter Maria is van 24 december 1826 en dan volgt Katharina op 14 juli 1830. Op 9 november 1832 is opnieuw een zoon Marinus geboren en op 3 oktober 1834 volgt Lientje.
Trijntje en Gerrit kregen 9 kinderen waarvan er één doodgeboren is en twee overleden zijn als zuigeling. Katharina overleed in 1850 toen ze 19 jaar oud was. Haar beide ouders waren toen al overleden.

Gerrit Jongejan, schipper
Gerrit was visser en later visser/stuurman. In de winter 1829-30 trad hij aan als stuurman van de sloep 't Eiland Schouwen, aangekocht door Jacob Slis. Op 20 september 1836 was hij stuurman van de sloep Pieter en Johannes. Hij was in 1842 schipper op de MS 2 Zeeland en in 1843 op de MS 1 Waakzaamheid allebei schepen van reder Slis (1). 

Huwelijk van de kinderen
- Teuntje Jongejan trouwde als eerste op 17 november 1840; ze was toen 20, haar man heet Jan de Korte. Hij was visser maar zijn vader was arbeider. Het kwam niet zo vaak voor dat een zoon van een arbeider visser werd.
- Arij trouwde op 10 november 1844 met Pieternella Verhage Boer, zijn ouders waren toen al overleden. Ze waren allebei 21 jaar toen ze trouwden. Uit dit huwelijk zijn twee dochters geboren. Pieternella overleed tijdens de cholera-epidemie van 1849. Arie is in 1851 hertrouwd met Elizabeth van Dijk (1829-1901), ze kregen samen tien kinderen van wie er maar weinig in leven bleven. Waaronder Gerrit Jongejan, geboren in 1854 die een zoon had die Adrianus Cornelis heette en die in 1910 verdronken is. Zie tekst van 2 november 2012,
- Maria is op 2 mei 1850 met Maarten Langbroek getrouwd (allebei 23 jaar). Maarten Langbroek was de schipper van de Vrouwe Aplonia, vergaan in december 1863.
- Marinus Jongejan trouwde op 27 april 1854 met Bastiana Wielaard; ze waren 21 en 20 jaar oud. Hun zoon Adrianus was in de periode 1887-1898 schipper op de MD 15 Ulbo en de MD 14 Noordover. Adrianus is in 1918 op 62-jarige leeftijd verdronken in de haven van IJmuiden, beroep: pakhuisknecht.


Visserijmonument IJmuiden, 2e naam van onderaan is Adrianus Jongejan




- Lientje is op 8 december 1857 met Leendert Jan Langbroek (broer van Maarten) getrouwd, ze waren 27 en 23 jaar oud. Lientje is in 1861 overleden.


Overlijden van Trijntje en Gerrit
Trijntje is in 1843 overleden toen ze 45 was en Gerrit in 1844 toen hij 50 was. Hij is op 7 mei 1844 in Zierikzee overleden, de aangifte werd gedaan door schoonzoon Jan de Korte en Arend Gijze, 40 jaar en visser. Ze waren waarschijnlijk met de Pieter en Johannes in Zeeland om vis aan de markt te brengen. Zeeland had geen eigen zeeviserij meer. Sloepen uit Middelharnis deden regelmatig Zeeuwse steden aan.
De minderjarige kinderen kregen als voogd Pieter Dupré (oom van de kinderen,broer van Trijntje) en Jan de Korte (zwager, de echtgenoot van Teuntje). Maria en Lientje woonden tot ze trouwden bij zwager Jan de Korte en zus Teuntje Jongejan in huis nr.414 Nieuwe Kaai. (2)


Schipper Jan de Korte (1816-1876)
Jan de Korte was in 1840 met de oudste dochter  Teuntje Jongejan (1820-1856) getrouwd. Teuntje was nog maar 35 jaar toen ze overleed. Teuntje en Jan hadden geen kinderen. In 1857 is Jan hertrouwd met Trijntje Langbroek, zij was twintig en hij 41 jaar. Ze kregen acht kinderen van wie er twee binnen het jaar overleden.
Op 13 november 1876  is Jan de Korte over boord geslagen van de sloep Onbestendigheid op 54 graden N.B. evenals matroos Arij Dupree en de jongen Kornelis den Braber. Zie ook de tekst van 25 maart 2013 over Helena Cornelia de Korte.



1. Vermelding in: De sloepen van Middelharnis, 1834-1923. Handgeschreven overzicht, auteur onbekend. Aanwezig in Maritiem Museum Rotterdam, 64 p. en Archief Gemeente Middelharnis, inv. nr. 2191.
2. Met dank aan Pieter Koster Haarlem voor deze aanvulling.