De bemanning van de Lucretia Adelaïde, vergaan 19/20 februari 1865

De scheepsramp van 1865
De Lucretia Adelaïde, schipper Arend de Koning,  is op 10 januari 1865 uit Middelharnis vertrokken en daarna enkele keren in Scheveningen geweest om vis aan land te brengen. Men neemt aan dat de sloep in de nacht van 19 op 20 februari 1865 bij zware storm is vergaan. Het roer is eind februari bij Scheveningen opgevist door Vlaardingse vissers.

De Tijd; godsdienstig-staatkundig dagblad
22 maart 1865

Aan boord waren dertien vissers waarvan er zes gehuwd waren. Van zes ongehuwde bemanningsleden is niet met zekerheid bekend dat ze op deze sloep voeren. Mogelijk waren ze aan boord van een van de sloepen die in 1863 zijn vergaan.
Via de namen kunt u doorklikken naar historische en genealogische informatie over de vissers en hun families.

Gerrit van den Berg (1817-1865)
Teunis den Buizer (1841-1865) 
Cornelis Jordaan (1848-1865) 
Leendert Jordaan (1834-1865)
Arend de Koning (1823-1865)
Cornelis de Koning (1849-1865) 
Gerrit de Koning (1821-1865)
Jakob de Koning (1851-1865)
Gerrit van den Nieuwendijk (1819-1865)

Leendert de Gast (1844-ca.1863), 1863 of 1865

Arend Gijze (1847-ca.1863), 1863 of 1865
Wessel Johannes Hotting, 1863 of 1865
Kornelis Koote (1849-ca.1863), 1863 of 1865

Arend de Waard (1840-ca.1863), 1863 of 1865

Arend Witvliet (1850-ca.1863) , 1863 of 1865

Teunis den Buizer (1841-1865) en Adriaantje Paasse (1838-1869)

Teunis den Buizer (ook wel Buijser of Buijzer) is in 1841 geboren in Oosterhout. Zijn ouders heetten Balten den Buijser en Baaltje van Sjoert (of Soert). Teunis is na het overlijden van zijn ouders in het burgerweeshuis in Middelharnis opgenomen. Hij was al visser terwijl hij nog in het weeshuis zat (1).

Adriaantje Paasse is een dochter van Cornelis Paasse (Paase) en Jobje Boogerman. Ze is op 11 juni 1838 in Middelharnis geboren. Ook haar ouders waren al overleden ten tijde van het huwelijk.

Op 29 oktober 1864 zijn Teunis en Adriaantje in Middelharnis getrouwd. Teunis was visser en Adriaantje was dienstbode. Ze waren 23 en 26 jaar oud. Getuigen waren weesvader George Spee, Arend Boogerman (oom van Adriaantje) en de vissers Arij Boogerman en Arend de Koning.

De ramp met de Lucretia Adelaïde, februari 1865

Teunis en Adriaantje waren nog geen vier maanden getrouwd toen Teunis verdronken is. Hij behoorde tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde, de sloep die op 19 of 20 februari1865 met volledige bemanning is vergaan. 

Adriaantje hertrouwd

Adriaantje is na het overlijden van Teunis weer dienstbode in Sommelsdijk geworden. Ze heeft zich in 1866 tot de rechtbank gewend om een verklaring te verkrijgen van het vermoedelijk overlijden van Teunis. Ze heeft die verklaring op 18 juli 1867 gekregen waarna de weg vrij was voor een nieuw huwelijk.

Nederlandsche Staatscourant, 28 juli 1867

Op 5 december 1867 is Adriaantje hertrouwd met Johannis van Delft. Op 22 december werd Pieter van Delft geboren die al na twee maanden overleed. Op 4 april 1869 werd  dochter Jobje geboren. Tweeënhalve maand na de bevalling overleed Adriaantje op 19 juli 1869 en enkele dagen later is ook Jobje gestorven.

Johannis van Delft is op 26 april 1870 hertrouwd met Lientje van den Nieuwendijk.

1. Bevolkingsregister Middelharnis 1861-1890 via genver. scan 6.

Leendert de Gast (1844-ca.1863) , Arend Gijze (1847-ca.1863), Kornelis Koote (1849-ca.1863), Arend Witvliet (1850-ca.1863)

In de periode 1863-1872 zijn vijf sloepen uit Middelharnis met man en muis vergaan. Deze scheepsrampen hebben 63 vissers het leven gekost.
De bemanning van een schip bestond uit twaalf of dertien mannen, meest volwassenen maar ook altijd drie tot vier "jongens".  We kennen de namen van de ongehuwde bemanningsleden uit het bevolkingsregister (1). Meestal waren ze bij hun vader, oom of oudere broer aan boord. Maar niet altijd. Van enkele jongens weten we dat ze in 1863, 1865 of 1867 omgekomen zijn. Op welke sloep ze voeren is niet met zekerheid te zeggen.

Leendert de Gast (1844-ca.1863)
Leendert de Gast was een zoon van Jacobus de Gast (ouders:Leendert de Gast en Klaartje Muije) en Jannetje Wittekoek (ouders: Johannes Wittekoek en Maatje de Korte).

De ouders van Leendert zijn op 9 mei 1841 getrouwd (akte 10). Ze waren arbeider en arbeidster van beroep. Ook de vader van Jannetje was arbeider.  Jannetje Wittekoek had toen al twee kinderen, Johannes uit 1840 en Klara uit 1838. De beide kinderen werden erkend door Jacobus de Gast. Op 16 januari 1844 werd Leendert geboren en in 1847 Maatje. 
Het noodlot sloeg in het begin van de jaren vijftig in dit gezin hard toe. Johannes is in 1850 overleden toen hij tien jaar oud was, Maatje was drie toen ze op 27 april 1851 overleed en op 15 mei 1851 overleed moeder Jannetje, 34 jaar.
Jacobus de Gast bleef achter met Leendert en Klara. Leendert was zeven toen zijn moeder overleed. Klara trouwde in 1863 met Jacob Oosterling, arbeider.
Het gezin woonde op het Vingerling, later op de Oostdijk en in de Nieuwstraat.

Leendert de Gast kwam uit een familie van overwegend landarbeiders en ook zijn zus trouwde met een landarbeider. Zijn grootmoeder Klara Muije was een dochter van stuurman Jan Muije. Leendert behoorde tot de bemanning van een van de sloepen die bij de zware storm  in 1863 is vergaan, of tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 ten onder ging.
Jacobus de Gast bleef alleen achter. Hij is in 1867 hertrouwd met Maria Looij, de weduwe van Jan Blok. Hij was vijftig en zij dertig. Jacobus is in 1877 overleden.

Arend Gijze (1847-ca.1863)
De ouders van Arend Gijze zijn Arend Gijze(n) (1804-1891) en Hester van der Meide(n). Zij trouwden op 19 juni 1825. Arend was visser en Hester arbeidster.
Arend had een oudere broer die Beschier heette en vier zussen: Maria, Adriana, Bastiana en Jannetje (2). Hij was de jongste van het gezin en is geboren op 22 oktober 1847. Het gezin woonde op de Westdijk.
Bastiana trouwde in 1857 met Arend Witvliet, Adriana in 1859 met Jacob Breeman, Beschier in 1860 met Adriana Koning en Jannetje in 1864 met Abram Sprong. Bastiana is jong overleden en Jannetje is vroeg weduwe geworden waarna Arend Witvliet en Jannetje in 1877 met elkaar gehuwd zijn.

De broer van Arend was visser, zijn vader en zwagers eveneens. Het lag dus voor de hand dat Arend ook visser werd. 
Arend Gijze behoorde tot de bemanning van een van de sloepen die bij de zware storm  in 1863 is vergaan, of tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 ten onder ging. Er is geen familierelatie met een van de andere bemanningsleden ontdekt.

Kornelis Koote (1849- ca.1863)
is geboren op 20 augustus 1849 in Middelharnis. Hij is een zoon van Frans Koote en Jannetje Beket. Beide ouders kwamen uit vissersfamilies, maar Frans Koote werd arbeider van beroep. Zoon Kornelis is wel visser geworden. Hij is op een van de in 1863 en 1865 vergane sloepen omgekomen. Op 19 augustus 1865 kregen Frans Koote en Jannetje Beket een tweeling; een van de jongens werd Cornelis genoemd naar zijn omgekomen broer. De moeder overleed in het kraambed, de beide zuigelingen zijn kort daarna overleden. Kornelis was in december 1863 veertien jaar oud.

Arend Witvliet (1850-ca.1863)
De  vader van Arend Witvliet heette ook Arend, evenals zijn grootvader.  Zijn moeder was Maria Schellevis. Arend was arbeider en Maria was dienstbode ten tijde van het huwelijk op 1 maart 1846 (akte 5). Ze woonden in de Ring. 

Op 3 juni 1846 werd zoon Arend geboren, hij werd maar zes weken oud. Ook de tweede zoon Arend uit 1849 heeft maar kort geleefd. Het derde kind, ook Arend, bleef wel in leven evenals Maria uit 1852 en Abraham uit 1858. Anna, geboren in 1855, overleed in 1857. Jan uit 1861 is op 10 september 1863 overleden. Het gezin bestond in 1863 uit vader, moeder en de kinderen Arend, Maria en Abraham.

De oudste zoon Arend Witvliet, geboren op 8 januari 1850, werd visser. Hij behoorde tot de bemanning van een van de sloepen die bij de zware storm  in 1863 is vergaan, of tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 ten onder ging. Er is geen familierelatie met een van de andere bemanningsleden ontdekt.

De latere sasmeester Jan Witvliet (zie blogarchief 14 oktober 2013) was een oom van Arend.

1, Bevolkingsregister Middelharnis 1861-1890 , vermelding Stbl, 1870-73, dec. 1872, scan 269 (de Gast), 319 (Gijze), 547 (Koote) en 1084 (Witvliet).
2. Genealogie Gijze, Joke van Rumpt.

Cornelis Jordaan (1807-1864) en Teuntje van Prooijen (1811-1902)

Ouders
Cornelis Jordaan is een zoon van Leendert Jordaan en Bastiaantje van Eck. Hij is geboren op 20 november 1807 in Middelharnis. Cornelis was de jongste, hij had een zus die Geertje heette en een zus Josina die met Johannis van Dongen is getrouwd, zie de tekst van 15 maart 2013 op dit weblog. Zijn broers heetten Hendrik en Leendert.

Teuntje van Prooijen is een dochter van Teunis van Prooijen en Jannetje van Gelder, ze is op 25 augustus 1811 geboren.

Huwelijk en kinderen

Cornelis en Teuntje trouwden op 3 november 1833. Hij was 25 jaar en arbeider van beroep, zij was 22 jaar en arbeidster. De vader van Cornelis was toen al overleden, de vader van Teuntje was arbeider.

Ze kregen tussen 1834 en 1853 negen kinderen, zes jongens en drie meisjes. .
Op 15 mei 1834 werd Leendert geboren, ca.1836 Teunis, in 1838 Jan, in 1840 Johannis, op 24 september 1848 Cornelis en in 1853 Pieter. Bastiana is van 1843, Jannetje van 1845 en Adriaantje van 1851.
Hoewel de ouders niet uit vissersfamilies kwamen werden de zonen allemaal visser. Er was in de jaren zestig van de negentiende eeuw ruimte voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt van vissers. Jordaan, Van den Hoek, Van Dongen zijn families die niet van oudsher in de visserij actief waren.
Jan en Johannis Jordaan hebben op enig moment het vissersberoep vaarwel gezegd en zijn koopman geworden. In het bevolkingsregister van 1860 staat vader Cornelis overigens niet meer als arbeider maar als viskoopman.

De ramp met de Lucretia Adelaide in 1865
Leendert Jordaan (1834-1865), de oudste zoon van Cornelis en Teuntje, was een van de bemanningsleden van de sloep Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 met man en muis is vergaan.
Nabestaanden van Leendert Jordaan:
Leendert was op 8 januari 1858 gehuwd met Aaltje Koote (1829-1900). Aaltje en Leendert hadden twee kinderen, Teuntje uit 1858 en Leendert uit 1861. Aaltje heeft een verklaring van het vermoedelijk overlijden van Leendert bij de rechtbank aangevraagd. Ze is in 1873 met de beide kinderen naar de V.S. vertrokken. Daar is ze in 1875 in Oceana (Michigan) hertrouwd met Adrianus Lijdens (1827-1915), afkomstig uit Sommelsdijk. Ze is in 1900 in Jamestown (Michigan) overleden, 71 jaar oud.
Teuntje Jordaan (1858-1935) is in 1883 in Fremont (Michigan) getrouwd met Gerrit Kloet (1856-1940) uit Stad aan 't Haringvliet. Zij kregen acht kinderen.
Leendert Jordaan (1861-1934) trouwde in 1886 met Minke Siebes (1866-1916). Zij kregen tien kinderen. Zie de gegevens in de reactie op deze blogtekst.

Fragmenten uit de Nederlandsche Staatscourant
31 januari 1868
Aaltje Koote vraagt Verklaring van Vermoedelijk Overlijden
van Leendert Jordaan.

In dezelfde tijd (na 1861 en voor 1870)  is ook de op een na jongste zoon Cornelis Jordaan (1848-1865) om het leven gekomen. Het is zeer aannemelijk dat hij op dezelfde sloep als zijn oudere broer werkte, maar het is ook mogelijk dat hij op een van de sloepen die in 1863 vergaan zijn het leven liet. De Van Dongens van de Eben Haëzer , vergaan in 1863, waren neven van deze broers Jordaan.

De ramp met de MD 3 Anna in 1912

Pieter Jordaan (1853-1912) is altijd visser gebleven, in tegenstelling tot zijn broers Jan en Johannis die koopman werden. Pieter is omgekomen bij de ramp met de MD 3 Anna op 20 januari 1912. Hij was gehuwd met Maatje van den Bogert (1852-1923). Ook hun zoon Marinus Lauwrens Jordaan (1894-1912) was aan boord van deze sloep die met man en muis is vergaan (1).

Noot :

Teunis Jordaan is in 1866 weduwnaar geworden, hij hertrouwde in 1867 met Trijntje Dupree, de weduwe van Anthony van Dongen

1. Foto van Marinus Lauwrens Jordaan. Zie: Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,2014. p. 118. Over het leven van weduwe Maatje van den Boogert, zie p.124

Gerrit Hotting (1764-1838) en Lena Kanse (1770-1811)

De ouders van mijn betovergrootmoeder Lena Hotting (zie de tekst op dit weblog van 31 januari 2012) waren Gerrit Hotting en Lena Kanse.


Jan Kanse (1738-1795) de vader van Lena Kanse
Lena Kanse is een dochter van Jan Jacobszn Kanse (gedoopt 7 september 1738) en Jesina Klaasdr Buth. Jan Kanse is op 7 september 1738 gedoopt, zoon van Jacob Jansz Kanse en Katrina Jansdr Dermoij.ook wel Kaatje van der Moeij genoemd.
Het gezin bestond uit: Kaatje (1760), Klaas (1760), Jacob (1764), Johannes (1765), Lena (1770), Neeltje (1775) en Neeltje (1779). Jan Kanse is op 23 oktober 1795 begraven (gaardersarchief)

Stuurman van de Jonge Johannis in 1782

De gaffelvisschuit Jonge Johannis, had Jan Kanse als stuurman en Andries Vink als boekhouder. 
De schuit  is op 22 februari 1782 verkocht aan de Compagnie Van der Jagt en Van der Gronden uit Oostende. Jan Kanse is op 25 februari 1782 ingeschreven als poorter van Gent. Beide formaliteiten waren nodig om onder neutrale Zuid-Nederlandse vlag te kunnen varen tijdens de Vierde Engelse Oorlog (2).

Jan Kanse en Bastiaan Visser naar Londen in 1786
Bastiaan Visser en Jan Kanse zijn in maart 1786 naar Londen gereisd om namens de boekhouders en stuurlieden van Middelharnis om de belangen van de Middelharnisse tarbotteelt en tarbothandel te bepleiten (3).

Jacob Kanse (1764-1810) stuurman onder Deense vlag
Jacob Kanse, een oudere broer van Lena, was een van de stuurlieden die in 1798 onder Deense vlag voer (4). Hij was in 1793 gehuwd met Marie Bastiaan Hollaar.


Huwelijk en kinderen van Gerrit Hotting en Lena Kanse
Gerrit en Lena zijn in 1790 getrouwd. Op 1 januari 1792 werd Neeltje Hotting (1792-1865) geboren, op 29 december 1798 kwam zoon Pieter Hotting (1798-1861) ter wereld, Josina Hotting (1801-1832) werd op 18 december 1801 geboren en in 1808 werd op 28 december Lena Hotting (1808-1849) geboren. De kinderen zijn allemaal tussen 18 december en 1 januari geboren valt me op.
Er moet nog een vijfde kind geweest zijn want bij het overlijden van Lena Kanse in juli 1811 is opgetekend dat ze vijf kinderen had. Lena is jong overleden, ze was nog maar 41 jaar oud.

Overlijden van Lena Kanse in 1811
huwelijksbijlage 1823 akte 9 Middelharnis
huwelijk van Jan Krijger en Josina Hotting

Huwelijk van de kinderen

- Neeltje Hotting trouwde als eerste en wel op 11 februari 1814 met Cornelis Langbroek (1787-1859), zoon van Jeroen Langbroek en Elia Rooij (1), broer van Maarten Langbroek (zie tekst van 21 juni 2013).
- Josina Hotting trouwde op 11 mei 1823 met Jan Krijger. Ze was nog maar dertig jaar oud toen ze in 1832 overleed. Ze had twee kinderen, Lena uit 1825 en Pieter uit 1829. Jan Krijger  is in 1834 hertrouwd met Arendje van den Nieuwendijk. 

- Lena Hotting kreeg op haar zeventiende jaar,  in 1825, al een zoon, op haar negentiende jaar volgde een dochter. De vader was Bastiaan van Eck die de kinderen  bij het huwelijk in 1827 erkende. Lena Hotting trouwde in 1827 met Bastiaan van Eck. Lena overleed ten tijde van de cholera-epidemie, 41 jaar oud (ze werd even oud als haar moeder Lena Kanse). Zij was de moeder van mijn overgrootmoeder Lena van Eck. Zie bericht van 3 februari 2012.

- Pieter Hotting trouwde op 22 november 1830 met Jacoba Johanna Borsje.

Familieleden op zee gebleven
- Jan Krijger (1799-1863), de man van Josina, is omgekomen bij een van de scheepsrampen van 1863 of 1865. Mogelijk was hij aan boord van de Vrouwe Aplonia schipper Maarten Langbroek. Jan Krijger was een oom van Maarten Langbroek.
- Maarten Langbroek, de schipper van de Vrouwe Aplonia, is in 1863 verdronken toen deze sloep met man en muis verging. Hij was een zoon van Neeltje Hotting en Cornelis Langbroek, kleinzoon van Gerrit Hotting en Lena Kanse. Zie ook bericht op dit weblog van 6 maart 2013.
- Arend Langbroek (1845-1863) was een kleinzoon van Neeltje Hotting en Cornelis Langbroek. Hij was waarschijnlijk ook aan boord bij zijn oom Maarten.

- Wessel Johannes Hotting (1837-1863) of (1837-1865) geboren 4 april 1837, zoon van Pieter Hotting en Jacoba Johanna Borsje is evenals zijn oom Jan Krijger bij een van de scheepsrampen in 1863 of 1865 omgekomen, deVrouwe Aplonia, de Eben Haëzer of de Lucretia Adelaïde.

Pieter Krijger (1829-1861) overleden in de haven
Pieter Krijger geboren op 16 mei 1829, zoon van Jan Krijger en Josina Hotting, is op 28 februari 1861 in de haven van Middelharnis overleden. Pieter was visser en 32 jaar toen hij overleed. Hij was in 1855 toen hij 25 was gehuwd met 38-jarige Lena Lugthart, dochter van Gijsbert Lugthart en Adriana Bree. Ze hadden geen kinderen.



1. in de akte staat foutief Elia Hotting
noot:
Jan Krijger, Arend Langbroek en Wessel Johannes Hotting zijn in het bevolkingsregister 1861-1890 doorgehaald.
Dit is gebeurd in 1871. Gezien de familiebetrekkingen is het waarschijnlijk dat ze tot de bemanning van de Vrouwe Aplonia behoorden.
2. Rechterlijk Archief Middelharnis, inv. nr 17.  Poorters en buitenpoorters van Gent 1477-1492, 1542-1796. Gent, Stadsarchief, 1986. 269-270

3. Marco Kuiper, Vissers en ventjagers. p. 55-57
4.Archief voormalige gemeente Middelharnis, inv. nr. 9. Resolutieboek, 25 juni 1798 

Cornelis de Koning (1786-1828) en Stijntje Blok (1788-1868)

Ouders
Cornelis (de) Koning is een zoon van Leendert Cornelisz de Koning en Maatje van Brugge(n). Hij is geboren op 21 mei 1786.
Stijntje of Stientje Blok was een dochter van Gerrit Blok en Aartje Bouwe. Ze is gedoopt op 14 september 1788.


Huwelijk en kinderen
Cornelis Koning en  Stijntje Blok trouwden op 9 december 1814, 28 en 26 jaar oud.

Kinderen:
Maatje Koning (1815-1853) werd op 11 september 1815 geboren. Zij trouwde niet en is overleden in 1853, 38 jaar oud.
Leendert de Koning (1817-1864), geboren 29 januari 1817. Hij trouwde op 2 december 1839 met Pieternella Rooij. Hij is van haar gescheiden omdat zij overspel pleegde en op 10 mei 1856 hertrouwd met Adriana Verhage.
Gerrit de Koning (1821-1865), geboren op 4 juni 1821. Hij trouwde op 29 april 1848 met Baaltje de Jong (1826-1863). Ze kregen zes kinderen, waarvan er een levenloos geboren is en een na zeven maanden overleden. Baaltje is op 24 april 1863 overleden, waarna Gerrit op 14 november 1864 met Louiza Vroegindeweij (1825-1912) trouwde.
Arend de Koning (1823-1865), geboren op 27 november 1823, trouwde op 10 mei 1849 met Maria van Gelder (1824-1881). Op 12 november 1849 werd Cornelis geboren, op 28 juli 1851 Jakob. Daarna volgden Christina (1853), Neeltje (1856), Leendert (1859), Lena (1862), zij is maar een jaar oud geworden. Arend werd op 12 december 1864 geboren.
Aartje de Koning (1826-1919) is op 14 april 1851 met Anthonij van Dongen getrouwd.

Cornelis de Koning overleed in 1828, 41 jaar oud. Stijntje is 79 geworden, ze is niet hertrouwd.

De ramp met de Lucretia Adelaïde 1865.
In februari 1865 is de sloep Lucretia Adelaïde van reder Kolff uit Middelharnis vertrokken. rond 20 februari is de sloep met de volledige bemanning vergaan. Schipper was de 41-jarige Arend de Koning (1823-1865) (1).
Twee zoons van Arend de Koning en Maria van Gelder waren ook aan boord van deze sloep. 
Hun oudste zoon Cornelis de Koning (1849-1865) was vijftien jaar en de tweede zoon Jakob de Koning (1851-1865) nog maar dertien jaar toen ze om het leven kwamen.
Maria van Gelder bleef achter met vier kinderen, waarvan de jongste twee maanden oud was.

Gerrit de Koning (1821-1865), oudere broer van Arend, was eveneens aan boord. Hij was 43 jaar. Louize Vroegindeweij werd enkele maanden na haar huwelijk met Gerrit weduwe. Uit zijn eerste huwelijk waren vier kinderen in leven ten tijde van de ramp.


Zoals gebruikelijk werden diverse inzamelingsacties voor de weduwen en wezen gehouden. Waaronder deze actie van de rederijkerskamer van Sommelsdijk.

Zierikzeesche Nieuwsbode 19 april 1865

Meer familieleden op zee gebleven
- De man van dochter Aartje de Koning heette Anthonij van Dongen (1825-1863). Hij was een van de bemanningsleden van de Eben Haëzer, de sloep die in 1863 is vergaan. zie tekst van 15 maart 2013.
- Vlak voor de ramp met de Lucretia Adelaïde, op 12 december 1864, hadden Arend de Koning en Maria van Gelder een zoon gekregen. Hij heette eveneens Arend de Koning (1864-1899). Hij trouwde op 26 oktober 1888 met Trijntje Boogerman. In 1899 is Arend omgekomen toen de MD 7 Toekomst werd overvaren in het Skagerrak.
- Bij de ramp met de MD 1 Luctor et Emergo is Arij de Koning (1896-1910) omgekomen, de dertienjarige zoon van bovenvermelde Arend de Koning en Trijntje Boogerman. Hij is geboren op 25 juli 1896. Uit hetzelfde gezin kwamen nog twee zoons om:
- Leendert Cornelis de Koning (1892-1919) was aan boord van de zeillogger IJM 301 Hendrik Willem*   die op 12 maart 1919 op een mijn is gelopen en vergaan. Leendert Cornelis is geboren op 7 december 1892.
- Arend de Koning (1890-1941) is omgekomen bij de ramp van de MS Slamat op 27 april 1941 samen met 943 andere opvarenden van dit koopvaardijschip en van twee Engelse destroyers. Hij was de oudste zoon, geboren 19 januari 1890.

Jeroen Hendrik de Koning (1897) was de jongste van het gezin, hij is eveneens visser geworden, bij was een van de bemanningsleden van de Oranje Nassau bij de stranding in 1913. 
Naast de genoemde zonen waren er twee dochters: Neeltje (1891) en Maria (1895). Cornelis, geboren 14 maart 1899 is op 17 juli 1900 overleden.

1. Bronnen voor deze slachtoffers van de ramp van 1865: Bevolkingsregister 1861-1890 Middelharnis, huwelijksbijlagen 1871 akte 19 en 1882 akte 23.
Met dank aan Harry de Hamer voor de aanvullende gegevens over de zonen van Arend de Koning en Trijntje Boogerman

* andere vissers uit Middelharnis aan boord van de Hendrik Willem: Aren Roodzant en Jacob van Gelder (zie bericht 11 februari 2012) en Hubrecht van den Hoek (zie bericht van 17 mei 2013). 

Pieter van den Berg (1849-1910) en Cornelia Schol (1850-1935)

Scheepsramp Lucretia Adelaïde 1865, overlijden van Gerrit van den Berg en scheepsramp 1863, overlijden van Jan van den Berg
Pieter van den Berg is een zoon van Gerrit van den Berg, visser en Elizabeth Oosterling die ten tijde van haar huwelijk dienstbode was. Gerrit en Elizabeth trouwden op 5 mei 1844.
Vader Gerrit is geboren in Dirksland op 17 september1817, hij was een zoon van Jannetje van den Berg. Wie zijn vader was is onbekend. Gerrit en Elizabeth hadden vijf zonen: Jan, Pieter, Leendert, Hendrik en Gerrit Jan en een dochter Lena. Leendert is maar twee jaar oud geworden.
Gerrit van den Berg (1817-1865) is verdronken in februari 1865 toen de sloep Lucretia Adelaïde schipper Aren de Koning met man en muis vergaan is (1).
De oudste zoon Jan van den Berg (1844-1863)   geboren 26 oktober 1844, is ook verdronken vermoedelijk in 1863. Bjj het vergaan van de sloep in 1865 was sprake van een weduwe die in 1863 een zoon verloren had. Dit heeft waarschijnlijk op dit gezin betrekking. (2)

De nabestaanden van Gerrit van den Berg
Op 15 juli 1865 is de jongste zoon Gerrit Jan geboren, vernoemd naar zijn overleden vader en zijn broer. Op 3 juli 1866 is zoon Hendrik overleden, hij was vier jaar oud.
Elizabeth Oosterling hertrouwde in 1868 met Willem Buth, weduwnaar van Geertrui van der Waal. Willem was arbeider.
Lena was dienstbode en is op 29 maart 1878 getrouwd met Job Hollander, ze was toen twintig jaar oud. Gerrit Jan trouwde in 1887 met Hendrika Noordijk.
Elizabeth is in 1892 overleden.

Huwelijk
Pieter van den Berg, de tweede zoon van Gerrit van den Berg en Elizabeth Oosterling, geboren 7 januari 1849 trouwde op 27 april 1871  in Sommelsdijk met Cornelia Schol. Ze waren 22 en 21 jaar oud. Pieter was visser van beroep. De vader van Cornelia, Lieven Schol, was bouwman. Zo'n gemengd huwelijk kwam niet zo vaak voor, vissers trouwden meestal onder elkaar.

Kinderen
In 1874 werd dochter Elizabeth geboren; in 1876 zoon Lieven. Dochter Gerritje uit 1877 werd maar zes weken oud. Maatje werd in 1879 geboren, Gerritje in 1882. 
Jan uit 1884 werd maar drieënhalf haar oud, Jacob uit 1885 werd maar ruim een half jaar oud.
Pietertje werd in 1887 geboren en tot slot volgde Jan in 1889.
Zes van de negen kinderen bereikten de volwassen leeftijd.
Het gezin woonde aan het Nieuwdorp vlakbij de Vissersstraat in Middelharnis en later in een van de Weistraatjes. Willem Buth, de tweede man van de moeder van Pieter, weduwnaar geb. 1833, woonde bij het gezin in.

Huwelijk van de kinderen
Elizabeth de oudste dochter trouwde als eerste, met Jan Lodder uit Sommelsdijk in 1895.
Lieven van den Berg was visser en trouwde in 1898 met Marie Aupperlée. Ze woonden korte tijd in Vlaardingen. 
Maatje trouwde in 1903 met Marinus Vos uit Scherpenisse. Zie volgend bericht op dit weblog.
Gerritje trouwde in 1905 met Leendert van der Waal, Pietertje  in 1912 met Hendrik Viskil (zijn vader Willem was de schipper van de Zeemanshoop, verdronken in 1895) en Jan werd ook visser en trouwde in 1918 met Elizabeth Cornelia Breeman uit Sommelsdijk.

Uit het fotoboek van Cor Hameeteman, Sommelsdijk, een eeuw in foto's en herinneringen deze foto van de vier zussen Maatje, Elizabeth, Pietertje en Gerritje, met de echtgenoot van Gerritje. 

Scan uit het boek: C. Hameeteman, Sommelsdijk,
een eeuw in foto's en herinneringen.
Als iemand weet wie de rechten heeft op deze foto
graag een berichtje, dan kan ik alsnog toestemming vragen.

Scheepsramp Luctor en Emergo 1910, overlijden van Pieter
In januari 1910 verging de vissloep MD 1 Luctor et Emergo tijdens noodweer in de omgeving van de Doggersbank. De dertien bemanningsleden verdronken waaronder Gerrit Jongejan, een oudere broer van Opa Jongejan, Adrianus Cornelis Jongejan en Pieter van den Berg.
Zie voor beschrijving de berichten van 13 februari 2012 en 2 november 2012.
Pieter van den Berg was 61 jaar en had de functie van ouweman, een ervaren lid van de bemanning na de schipper de hoogste in rang.

Nabestaanden
Ten tijde van het overlijden van Pieter waren alleen Pietertje en Jan nog thuis. Pietertje is op 26 juli 1912 getrouwd met Hendrik Viskil (1887-  ), zoon van de schipper van de Zeemanshoop die in 1895 is vergaan. Het paar heeft nog even bij Cornelia ingewoond. Willem Buth de stiefvader van Pieter die inwoonde is in augustus 1911 verhuisd  (in februari 1913 overleden).
Pietertje van den Berg en Hendrik Viskil zijn in 1913 naar Velsen verhuisd. Cornelia Schol is in oktober 1913 naar Sommelsdijk verhuisd waar ze waarschijnlijk haar intrek nam bij een van de kinderen, of beurtelings bij één van hen woonde zoals toen ook wel gebeurde. Jan is gelijk met zijn moeder verhuisd naar Sommelsdijk. Jan was diepzeevisser en is na zijn huwelijk in 1919 weer aan het Nieuwdorp in Middelharnis gaan wonen.

Jan van den Berg (1889-  )
Jan is ca. 1903 als kofjekokertje gaan varen op de MD28. Hij vertelt in een interview uit 1986 (3) dat zijn opa, zijn oom en zijn vader zijn verdronken. Hij was 21 toen zijn vader verdronk. Hij vertelt over het leven aan boord, het slechte eten en de gebrekkige staat van de sloepen van Kolff en Slis ("de reders waren rotzakken"). De mensen waren na de beide scheepsrampen van 1910 en 1912 zo benauwd dat ze de vloot hier verlieten en naar Rotterdam en IJmuiden gingen. Zelf heeft hij gevaren vanuit Maassluis, Vlaardingen en later op een stoomtrawler, de Camelia, vanuit IJmuiden. De Camelia is later toen Jan niet meer aan boord was overvaren waarbij acht bemanningsleden verdronken.
Op zijn 36ste jaar is Jan gestopt met vissen, hij is toen visboer geworden.


1. Zie huwelijksbijlagen Sommelsdijk bij akte 11 van 1871, huwelijk van Gerrit van den Berg.
2. Bevolkingsregister 1861-1890. Bij de naam Jan is vermeld: zie boven, verwijzing naar de doorhaling van zijn vader.
3. Interview in Ons Eiland van 5 juni 1986. Jan was toen 97 jaar en Cornelia 95 jaar. Bij dit interview een foto van Jan als 14-jarig kofjekokertje. Met een reddingsboei van de MD28.
Pieter van de Berg wordt genoemd in A. Faasse Zee en Eiland p.63,65

Het verdriet van Neeltje de Wit (1796-1863)

Neeltje de Wit kwam ik op het spoor via de ouders van Maria Elizabeth de Waard die met Bastiaan Simon de Moei getrouwd was en haar broer schipper Johannis de Waard die met Bastiana Maria Jongejan getrouwd was.  
Neeltje de Wit is de opoe van Johannis de Waard en van Maria Elizabeth de Waard en de moeder van Hendrik die in 1855 trouwt met Petronella Nagtegaal
De man van Neeltje heette ook Johannes de Waard (1797-1833). Zie over zijn ouders het bericht van 1 maart 2016.

Johannes en Neeltje trouwden op 7 mei 1818, beiden 21 jaar oud. Hij was visser, zij naaister. Het beroep van haar vader was taander.

Hendrik  de Korte (een achterkleinkind) vertelt dat hij van zijn moeder heeft gehoord dat Neeltje

"zooveel verdriet heeft gehad door vroegtijdig verlies van man en kinderen, dat zij haar nooit had zien lachen. Zij woonde aan het Vingerling en had daar een winkeltje. Een broer van haar heette Piet". Wat is Neeltje allemaal overkomen dat ze zoveel verdriet had ?

 In 1819 werd het eerste kind geboren, Hendrik. Hij overleed enkele maanden na de geboorte. Dochter Johanna is in 1820 geboren; dochter Neeltje in 1822. Dan volgt Jan in 1824 en Jannetje in 1827. Maatje is in 1829 geboren en Hendrik in 1830. Van de zeven  kinderen hebben er zes hun eerste levensjaren doorstaan. Dan overlijdt echtgenoot Johannes, hij is zeevisser en schipper, in 1833 aan de cholera, zo vermeldt Hendrik de Korte. Zoon Johannes is geboren op 25 oktober 1833, nadat zijn vader Johannes op 27 augustus is overleden. Johannes wordt maar drie maanden oud en overlijdt op 22 december 1833. Neeltje blijft achter met zes kinderen onder de dertien jaar en moet zelf in het onderhoud van haar gezin voorzien. Ze begint een winkeltje aan het Vingerling. 

Na dit rampjaar 1833 is de ellende nog niet voorbij. Jan de Waard (1824-1836) overlijdt in 1836, 11 jaar oud. Hij is op zee overleden en dood thuis gebracht, aldus Hendrik de Korte. Maar de overlijdensakte geeft aan dat hij thuis overleden is.  Het overlijden is aangegeven door de vissers Joost de Bloeme (49) en Teunis Roodzand (45) die verklaarden dat op 6 mei 1836 des avonds om acht uur in het huis nummer 305 is overleden Jan de Waard, oud twaalf jaar en van beroep visser (1).

Neeltje overlijdt in 1842, 22 jaar oud en Maatje is in 1846 overleden, 16 jaar oud. Waar deze beide dochters aan overleden zijn is niet bekend.

Dan komt de cholera-epidemie van 1849. Jannetje trouwt in april 1849 met Jan Pas die in juli 1849 overlijdt, vermoedelijk aan de cholera. Johanna, in 1842 getrouwd met Gerrit van den Nieuwendijk (hij is geboren 9 maart 1819, zoon van Pieter van den Nieuwendijk een Kaatje Lammers), overlijdt eveneens tijdens de cholera-epidemie in juli 1849. Enkele dagen na zijn moeder overlijdt ook Johannes, een zoontje van anderhalf jaar oud. Het echtpaar heeft nog een dochtertje Katharina Klazina.

Weduwnaar Gerrit van den Nieuwendijk en weduwe Jannetje de Waard trouwden met elkaar op 3 september 1852. Drie dagen later op 6 september werd hun dochter Neeltje geboren. Het kind overleed een drie dagen na de geboorte op 9 september.

Na een leven vol verdriet is Neeltje de Wit in 1863 op 66-jarige leeftijd overleden.

Epiloog:

Gerrit van den Nieuwendijk en Jannetje de Waard kregen drie kinderen: Johannes (1854), Pieter (1857) en Neeltje (1862). Het gezin bestond dus, met Katharina uit het eerste huwelijk van Gerrit, uit vier kinderen.
in februari 1865 verging de sloep Lucretia Adelaïde van schipper Arend de Koning met man en muis. Gerrit van den Nieuwendijk (1819-1865) was één van de bemanningsleden. In de Nederlandsche Staatscourant van 31 januari 1868 staat dit vermeld n.a.v. het verzoek van Jannetje om te mogen hertrouwen. Ze hertrouwde echter niet.

Na de dood van haar man begon Jannetje de Waard een winkeltje in een kelderwoning aan de Nieuwstraat. Ze stond bekend als Jans de Wit naar haar moeder, dus geen Jans de Waard of Jans van den Nieuwendijk. Jannetje kreeg drie kinderen waarvan de vader niet bekend is. Jan de Waard in 1869 (overleden 1872), Willem de Waard (1871) en Pieter Jan de Waard in 1872. In 1894 is Jannetje overleden.
Zoon Johannes is visser geworden, zijn bijnaam was Hans de Wit. Later is hij naar Rotterdam vertrokken. Hij was getrouwd met Jacomina de Bloeme.
Pieter trouwde in 1883 met Adriana de Bloeme. Hij heeft vele jaren in Rotterdam gewoond en is het laatst van zijn leven naar Middelharnis verhuisd waar hij in 1928 overleed.
Neeltje trouwde in 1886 met  Adrianus Freen uit Sommelsdijk, ze kregen drie kinderen. Neeltje is jong overleden, in 1899 toen ze 36 was.
Pieter Jan woonde nog bij zijn moeder in toen ze in 1894 overleed. 

Gegevens ontleend aan:

Janneke de Moei en Charles de Moei. Van Der Moeije tot De Moei, de zeer onvolledige geschiedenis van een aardige familie.Middelharnis, 1990

1. Gegevens Hendrik de Korte: zie bovenstaande familiegeschiedenis De Moei. Overlijdensakte 37/1836.