Posts tonen met het label emigratie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label emigratie. Alle posts tonen

woensdag 10 juni 2015

Pieter Sprong (1773-1808) en Carolina Heerder (1775-1830)

Ouders
Pieter Leendertsz Sprong is een zoon van Leendert Hermansz Sprong, geboren omstreeks 1740 in Korendijk, en Pietertje Schollenberg, gedoopt op 21 juli 1742 in Oude-Tonge. De oudste kinderen van Leendert en Pietertje zijn in Sommelsdijk gedoopt in 1769 en 1770. Pieter is op 16 oktober 1773 in Middelharnis gedoopt.
Carolina Heerder is een dochter van Dominus Heerder en Jannetje van Heest. Ze is gedoopt op 13 augustus 1775 in Middelharnis. 

Huwelijk en kinderen
Pieter Sprong werd visser evenals zijn broer Cornelis Leendertsz Sprong (geb, 1771). Cornelis Leendertsz Sprong is de vader van Leendert Cornelisz Sprong, zie het vorige bericht.
Pieter Sprong en Carolina Heerder trouwden op 28 december 1795 in Middelharnis.
Op 4 juli 1796 werd Pietertje geboren, in 1798 Jannetje, in 1800 en in 1801 werden zoons met de naam Leendert geboren die maar kort geleefd hebben. Daarna volgden Leendert (1803), Adriaantje (1805). Domus is op 2 oktober 1808 gedoopt.

De scheepsramp met de gaffelschuit van Jacob Bree in 1808
Pieter Sprong is in de nacht van 17 op 18 december 1808 omgekomen bij een scheepsramp waarbij negen bemanningsleden het leven verloren.
Pieter Sprong was 36 jaar oud.

Nabestaanden
Carolina Heerder werd op de leeftijd van 33 jaar weduwe. Ze had de zorg voor vier kinderen waarvan de oudste twaalf jaar was. Domus was ruim twee maanden oud.
Met het oog op een nieuw huwelijk van Carolina werd in november 1810 een inventaris gemaakt van de boedel van het echtpaar (1).
Carolina Heerder is op 16 december 1810 hertrouwd met Willem Pietersz Missel (1775-1846). Ze is in 1830 overleden, 54 jaar oud.

Bij het huwelijk van Pietertje Sprong met Gerrit van den Berg(h) in 1830 werd een verklaring over het overlijden van Pieter Sprong overlegd (2).

Jannetje Sprong is in 1820 in Stellendam getrouwd met Aart Bakelaar. Dit gezin is naar Texel gegaan waar Jannetje en Aart in 1871 en 1873 overleden zijn.


Genealogische gegevens afkomstig van Pieter Koster, bewerkt voor Arjaentje


1. in verband met 'deszelfs verongelukken op zee in de nacht van 17 op 18 december van de wintermaand 1808 ab intestato'. Rechterlijk archief Middelharnis, inv. nr. 31. November 1810.2. Huwelijksbijlage Middelharnis, 1830, akte 5.

woensdag 30 oktober 2013

Cornelis Adrianus Breur (1837-1863) en Grieta van der Weijde (1834-?)

Ouders
Cornelis Adrianus Breur was een zoon van Leendert Breur en Hendrikje van der Velde. Hij is op 5 januari 1837 in Middelharnis geboren. Leendert Breur was visser.
Grieta van der Weijde is op 29 september 1834 in Middelharnis geboren, dochter van Frans van der Weijde (bouwknecht) en Anna van der Made. 

Op 29 januari 1858 trouwde Grieta met Leendert van der Waal, een schipper uit Middelharnis. Leendert is op 5 april 1858, drie maanden na het huwelijk, overleden in het Zeeuwse Bath (akteplaats Fort Bath en Bath). Of er sprake was van een ongeluk is niet bekend.

Huwelijk
Cornelis Adrianus en Grieta trouwden op 4 mei 1860 in Middelharnis, ze waren 23 en 25 jaar oud. Cornelis Adrianus was visser van beroep. 
Op 30 augustus 1861 werd Leendert geboren en op 25 juli 1863 Anna.

Cornelis Adrianus Breur was een van de bemanningsleden van de sloep Eben Haëzer uit Middelharnis die in de nacht van 3 op 4 december 1863 tijdens een zware storm is vergaan,


Fragment uit de Nederlandsche Staatscourant 29 mei 1865
Eiseres is Grieta van der Weijde, gedaagde is Cornelis Adrianus Breur
Nabestaanden
Grieta was 29 jaar toen ze voor de tweede keer weduwe werd. Ze had een dochtertje van een half jaar en een zoontje van twee.
Bij de rechtbank heeft ze begin 1865 toestemming gevraagd om opnieuw te mogen trouwen. De procedure duurde (te) lang, op 6 april 1866 kreeg ze toestemming voor een nieuw huwelijk. Enkele maanden daarvoor op 2 februari 1866 was dochter Cornelia geboren die als Cornelia Breur werd aangegeven. 
Op 11 mei 1866 trouwde Grieta met Klaas Robijn, een arbeider van 31 jaar uit Dirksland. Dochter Cornelia werd door hem erkend en heette voortaan Cornelia Robijn.
In 1867 werd uit dit huwelijk Frans Robijn geboren die in juli 1869 overleed. In oktober van dat jaar kwam Francina ter wereld en in december 1871 Cornelis. Het gezin woonde in Dirksland aan de Straatdijk.

Vertrek naar Amerika
Op 21 juni 1872 is het gezin uitgeschreven uit het bevolkingsregister van Dirksland (folio 184) met de vermelding "Amerika". Ze gingen zoals zoveel gezinnen van Goeree-Overflakkee naar Paterson. Leendert Breur trouwde hier met Jenny Casteline, ze kregen o.a. een zoon Cornelius Breur (Paterson 1892-1975).

zondag 20 oktober 2013

Laurens van der Put (1828-1889), Dirkje Boer (1829-1857) en Arendje van Gelder (1830-1891)

Ouders
Laurens van der Put werd op 17 april 1828 geboren, tweede zoon van Cornelis van der Put (1800-1877) en Arentje de Bloeme (1798-1878). Laurens was een achterkleinzoon van Cornelis van der Put (1750-1788) die als eerste van de familie van der Put naar Middelharnis kwam. Laurens van der Put (1775-1803) was zijn grootvader. Hij is in 1803 verdronken bij de haven van Middelharnis.
Jannetje van der Put, de vrouw van stuurman Cornelis Smit, was een zus van Laurens. Zie ook het bericht van 2 november 2012 op Arjaentje
De lotgevallen van de ouders van Dirkje Boer (Huibert Boer en Adriana Buurveld) zijn op 27 februari 2013 besproken.

Kinderen van Laurens van der Put en Dirkje Boer
Op 27 oktober 1849 trouwden Laurens en Dirkje, hij was 21 en zij twintig jaar. Op 12 juli 1850 werd Arendje geboren. Zij is op 27 juni 1868 overleden, 17 jaar oud. Huibrecht werd in 1852 geboren en Jannetje in 1855. Jannetje overleed toen ze twee was op 13 augustus 1857. 
Huibrecht werd visser, hij trouwde in 1875 met Jannetje Witvliet, dochter van Mattheus Witvliet en Teuntje van Strien (zie tekst van 4 mei 2013).

Overlijden van Dirkje Boer, Laurens hertrouwd
Dirkje Boer is op 8 maart 1857 overleden, ze was 28 jaar. Laurens bleef achter met Huibrecht die bijna vijf jaar was en Jannetje van bijna twee. Het meisje overleed vijf maanden na haar moeder.
Twee jaar later op 21 maart 1859 is Laurens hertrouwd met Arendje van Gelder, geboren 8 maart 1830. Ze waren dertig en 29 jaar oud. Arendje was een dochter van Jacob van Gelder en Neeltje Lugthart. Jacob was visser.

Kinderen van Laurens van der Put en Arendje van Gelder
- Op 21 juli 1860 werd dochter Neeltje van der Put geboren.  Zij trouwde toen ze 34 was met de weduwnaar Teunis van Dongen, hij had zeven kinderen ten tijde van het huwelijk. Samen kregen ze een zoon die Laurens Arend van Dongen heette.
- Cornelis van der Put werd op 10 oktober 1861 geboren. Hij is op 22 oktober 1886 met Cornelia Roodzant getrouwd. Zij is geboren op 7 september 1864, dochter van Arend Roodzant en Angenietje Verhage.
- Jacob uit 1864 werd elf maanden oud
- Jacob uit 1867  twee jaar oud
- Arendje, geboren op 29 september 1872, is op 26 oktober 1895 met Jacob de Koning getrouwd. Ze waren 23 en 24 jaar oud. Jacob was een zoon van Paulus de Koning en Kaatje Vroegindeweij.

Stuurman van de Noordover
Laurens van der Put heeft zijn hele leven als visser gewerkt. Hij is stuurman van de MD14 Noordover van rederij Kolff geweest (1). In het voorjaar van 1872 heeft hij samen met een andere sloep een Zweedse driemast schoener genaamd Danube geborgen. 


Algemeen Handelsblad, 6 april 1872


Ongeluk op de MD 16 Op Hoop van zegen
Stuurmannen kregen op latere leeftijd vaak de functie van ouweman, de rechterhand van de schipper en verantwoordelijk voor de inventaris van het schip. Hij wilde na vijftig jaar stoppen met varen. Op woensdag 25 september 1889 tijdens zijn laatste reis is hij door een van achter komende zee overboord geslagen en verdronken. Hij was 61 jaar oud. Het gebeurde op de vissloep MD 16 Op Hoop van zegen van rederij Kolff, stuurman Jan Koster.



Maas- en Scheldebode, 4 oktober 1889

Arendje van Gelder werd weduwe toen ze 51 jaar was. Ze is in 1891 overleden.

De ramp met de MD 18  Zeemanshoop, 4 december 1895
Zoon Cornelis van der Put (1861-1895) was matroos op de MD 18 Zeemanshoop, de sloep die in de nacht van 6 op 7 december 1895 is vergaan. Cornelia Roodzant werd op 31-jarige leeftijd weduwe. Cornelia en Cornelis hadden geen kinderen. Cornelia is in augustus 1911 naar de Paterson in de Verenigde Staten vertrokken.


Cornelis van der Put Lzn. (1861-1895)

Ook aan boord van de Zeemanshoop waren ook de volgende familieleden:
- Cornelis de Koning (1874-1895), ongehuwd, broer en zwager van Jacob de Koning en Arendje van der Put  (zie bericht van 30 mei 2013).
- Gerrit Roodzant (1872 -1895)  broer van Cornelia, gehuwd met Dirkje van Delft (zie bericht van 29 juli 2013).


De gegevens zijn afkomstig van Pieter Koster te Haarlem en bewerkt voor Arjaentje.

De foto is eveneens afkomstig van Pieter Koster waarvoor dank.

1. Vermelding bij M.J. van Dam, dl 2. Op 5 september 1873 Kornelis Trommel 14 jaar overleden aan boord van de MD 14 Noordover, schipper L.van der Put.

vrijdag 18 oktober 2013

Laurens Dijkers (1731-1799) en Elizabeth van Heemst (1734-1808)

Over betovergrootouders Maarten Dijkers (1799-1859) en Sijtje van de Roovaart heb ik op 29 februari 2012 geschreven. Zie deze tekst mét foto in het blogarchief. Nu over de grootvader van Maarten die vanuit Zevenbergen naar Sommelsdijk kwam in het midden van de achttiende eeuw. 

Ouders van Laurens Dijkers
De vader van Laurens Dijkers was Petrus Dijkers (1705-1770 ) uit Zevenbergen (zoon van Laurentius Dijkers en Catharina de Roy). De familie kwam uit de omgeving van Fijnaart en Standdaardbuiten.
Zijn moeder was Maaike Grootenboer (1712-1797)  eveneens uit Zevenbergen.
Laurens werd op 27 december 1731 geboren. Zijn ouders zijn niet met elkaar getrouwd en toch kreeg hij de achternaam van zijn vader.
Petrus Dijkers trouwde in 1732 in Nieuwe-Tonge met Cornelia van Helmont. De oudste zoon uit dit huwelijk heette ook Laurentius, geboren 1734 in Oude-Tonge. Petrus is daarna weer teruggegaan naar Standdaarbuiten.
Maaike Grootenboer trouwde in 1733 met Hendrik van der Put. Maaike en Hendrik kregen tien kinderen. Laurens groeide vermoedelijk als oudste zoon in dit gezin in Zevenbergen op. Hij werd beschouwd als onderdeel van de familie en de naam Laurens is via hem in de familie van der Put gekomen.

Naar Overflakkee
Laurens werd zadelmaker, hij is rond 1752 toen hij twintig jaar was naar Sommelsdijk gekomen. 
Zijn haflbroer Cornelis van der Put kwam rond 1765-1770 naar het eiland. Hij trouwt in 1771 in Middelharnis met Suzanna Bakker. Andere verwanten uit de families Van der Put en Grootenboer zijn ook in het derde kwart van de achttiende eeuw naar het eiland gekomen.

Huwelijk en kinderen
Laurens is op 17 mei 1758 in Sommelsdijk getrouwd met Elizabeth van Heemst. Er werden negen kinderen uit dit huwelijk geboren, waarvan er vier jong overleden zijn.
Vier zoons Pieter, Hendrik, Herbert en Robbrecht en een dochter Woutrina trouwden veelal in Sommelsdijk.
De derde zoon Herbert werd winkelier en trouwde in 1796 met Annetje Vlasbloem. Zijn oudste zoon was Maarten Dijkers die in 1822 in Middelharnis trouwde met Sijtje van de Roovaart. Hij was schoenmaker en gareelmaker van beroep, trad dus in het voetspoor van zijn grootvader Laurens.


bronnen:
Stamboom Dijkers  en Dijkers review
Gegevens over de familie Hendrik van der Put met dank aan Pieter Koster uit Haarlem

vrijdag 9 augustus 2013

Matthijs Onderdelinden (1818-1896) en Aagje Korteweg (1819-1895)

De oudste kinderen van Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg zijn in Middelharnis geboren en de jongere kinderen op Texel in De Cocksdorp. Reden om hun levensloop nader te bekijken. Ook bijzonder is dat ze ruim vijftig jaar bij elkaar geweest zijn, in de negentiende eeuw kwam dit weinig voor.

Maas- en Scheldebode, 25 augustus 1893
Ouders
Aagje Korteweg is een dochter van Cornelis Korteweg en Leentje Hollaar. Ze is geboren op 24 april 1819 in Sommelsdijk.
Matthijs Onderdelinden (ook wel geschreven als Onderdelinde, Onder de Linden en varianten) is een zoon van Gerrit Onderdelinden  en Neeltje Dominé, geboren op 6 oktober 1818.
Zie ook de tekst op "Arjaentje" van 7 augustus 2013.

Matthijs was negen jaar oud toen zijn vader op 5 maart 1828 verdronk.

Gerrit Onderdelinden (1798-1828) was een van de bemanningsleden van de sloep Catharina Elisabeth die met man en muis vergaan is. De moeder van Matthijs is in 1831 hertrouwd.

Huwelijk en kinderen van Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg
Aagje Korteweg heeft op 6 december 1842 een zoon gekregen die Gerrit Korteweg heette. Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg zijn op 20 augustus 1843 in Sommelsdijk getrouwd, allebei 24 jaar oud. Matthijs heeft het kind van Aagje toen erkend. Helaas is Gerrit een maand na het huwelijk op 18 september 1843 overleden.
Matthijs was visser toen hij trouwde en Aagje was arbeidster.
Op 4 januari 1845 werd Cornelis Leendert Onderdelinden geboren, dochter Neeltje uit 1847 leefde maar kort, in 1849 werd opnieuw een dochter Neeltje geboren, in 1851 kwam Leentje en in december 1852 Gerritje. Deze kinderen zijn in Middelharnis geboren. 
Pieter Onderdelinden werd op 25 maart 1854 op Texel - De Cocksdorp geboren, Wouterina in 1856 , Gerrit Onderdelinden in 1857. Ook werd op Texel twee keer een dochtertje Marina geboren in 1858 en 1859, zij hebben allebei maar kort geleefd.
Marinus Onderdelinden was de jongste zoon, geboren 28 april 1861 op Texel.

Schelpenvisser op Texel
Matthijs en Aagje zijn in 1853 naar Texel verhuisd. Het moment van verhuizen valt samen met het overlijden van Cornelis Vervaart, de stiefvader van Matthijs (zie bericht van 7 augustus 2013).
Matthijs vond werk als schelpenvisser in De Cocksdorp, een dorp dat in korte tijd uit de grond gestampt en bewoond geraakt was. In 1855 waren er 276 inwoners.
Texel kende, anders dan Middelharnis, verschillende maritieme bedrijfstakken. Naast de visserij waren ook de wiernijverheid en de schelpenvisserij van belang.  De schelpenvisserij won vanaf 1848 op Texel aan betekenis.  De schelpen, meestal van kokkels, werden met een soort hark binnenboord gehaald en vervolgens naar kalkbranderijen in Makkum of Harlingen vervoerd. Ook werden ze op andere plaatsen afgeleverd ten behoeve van aanleg en onderhoud van wegen. In de jaren vijftig en zestig van de negentiende eeuw had Texel een aandeel van 85% in de schelpenvisserij in Noord-Holland terwijl dit eerst 25% was. Door de grote concurrentie raakten de schelpenbanken uitgeput. De neergang van deze sector zette rond 1870 in (1).
Matthijs Onderdelinden vond tijdens deze bloeiperiode werk als schelpenvisser op Texel. Toen het in Middelharnis weer beter ging met de visserij halverwege de jaren zestig keerde hij terug naar zijn geboortedorp.

Terug naar Middelharnis
Matthijs Onderdelinden en Aagje Korteweg zijn op 11 augustus 1865 met hun acht kinderen (vier zonen en vier dochters) teruggekomen naar Middelharnis waar Matthijs weer visser werd. De vier zonen Cornelis Leendert, Pieter, Gerrit en Marinus werden eveneens visser. De dochters werden dienstbode en trouwden met een visser of een arbeider.

De kinderen
- Cornelis Leendert Onderdelinden werd visser en hij trouwde met Jannetje van Antwerpen. Zij zijn in 1871 kort na de geboorte van hun dochter Aagje naar Noord-Amerika verhuisd, in 1874 teruggekomen en in februari 1882 voorgoed met hun twee kinderen naar Noord-Amerika (Paterson) geëmigreerd. 
Neeltje Onderdelinden trouwde in 1873 met Johannis Springvloet Dubbeld die arbeider was. Dit gezin is al vroeg naar Rotterdam vertrokken waar Johannis in 1884 overleden is. Neeltje heeft nog twee jaar in Middelharnis gewoond met haar vijf kinderen en is in 1886 weer naar Rotterdam verhuisd. Ze is hertrouwd en in 1925 overleden.
- Leentje Onderdelinden trouwde in 1878 met Machiel Dubbeld, die visser was. Een zoon van Hendrik Dubbeld en Woutrina van den Bos. Leentje is in 1908 overleden.
- Gerritje Onderdelinden was dienstbode en is in 1876 getrouwd met Jan Breeman, visser, zoon van Job Breeman (visser) en Neeltje van den Broeke. Jan Breeman is al in 1886 overleden. Gerritje had een winkeltje om in haar levensonderhoud te voorzien. Ze is hertrouwd en in 1936 in Oegstgeest overleden.
- Pieter Onderdelinden werd visser, Hij trouwde in 1881 met Huibertje Dubbeld, een zus van bovengenoemde Machiel. Zij kregen zes kinderen.
- Wouterina Onderdelinden is in 1880 met Daniël Adrianus de Graaf een arbeider uit Den Bommel getrouwd.
- Gerrit  Onderdelinden werd ook visser en trouwde met Gijsje Klaasje Koper,een dienstbode uit Sommelsdijk. Ze kregen zeven kinderen.
- Marinus werd visser en trouwde in 1884 met Geertje Vroegindeweij. Zij kregen zeven kinderen waarvan er een jong overleden is.

Drie van de zonen van Matthijs en Aagje bleven visser in Middelharnis. Een beroep met een hoog risico en veel slachtoffers, ook in de familie Onderdelinden.

Op zee gebleven
Zoals we zagen was de vader van Matthijs in 1828 verdronken de ramp met de Catharina Elisabeth.
De jongste zoon van Matthijs en Aagje, Marinus Onderdelinden (1861-1895),  is omgekomen bij de ramp met sloep Zeemanshoop in de nacht van 6 op 7 december 1895.  Geertje Vroegindeweij bleef met zeven jonge kinderen achter, de jongste was begin 1895 geboren en de oudste in januari 1885.
Moeder Aagje Korteweg is drie weken na deze ramp overleden, 76 jaar oud en vader Matthijs Onderdelinden enkele maanden later op 77-jarige leeftijd.

De volgende generatie telde twee heel jonge slachtoffers, allebei aan boord van Luctor et Emergo die op 24 januari 1910 met de volledige bemanning is vergaan. Marinus Onderdelinden (1898-1910) was elf jaar, bijna twaalf en zijn neef Machiel Onderdelinden (1891-1910) was achttien jaar oud. Marinus was koffiekoker en Machiel was bovenman.
Arjanus Faasse heeft vanaf april 1909 als elfjarige als kofjekokertje gevaren op de Luctor et Emergo. In het najaar van 1909 kwam Marinus Onderdelinden in zijn plaats. Arjanus schrijft (2):
In de winter volgende op het jaar waarin ik mijn eerste zomerreis maakte, is deze sloep gebleven op het zeemanskerkhof. Waarom moest Marinus Onderdelinden, die in mijn plaats in het najaar aan boord stapte van de Luctor Et Emergo met twaalf mensen verdrinken ? Waarschijnlijk onder een hoop water bedolven tijdens een vliegende storm. Noch van het schip, noch van de bemanning, noch van de tuigage of enig ander onderdeel van het schip heeft men ooit iets teruggezien. Men wachtte maar en men wachtte, maar men wachtte tevergeefs 
Marinus  was een zoon van Gerrit Onderdelinden en Gijsje Klaasje Koper, hij werd op 16 februari 1898 geboren (3).
Machiel was een zoon van Pieter Onderdelinde en Huibertje Dubbeld, geboren op 26 november 1891. Zie voor de familie Dubbeld de tekst van 12 juli 1913.


1.Rob van Ginkel. Tussen Scylla en Charybdis, een etnohistorie van Texels vissersvolk (1813-1932). p.51, 121-124.
2. Arjanus Faasse, Zee en eiland, Middelharnis, ca. 1962, p. 49 en 84

Genealogische gegevens Onderdelinden zijn ontleend aan Genealogie Onderdelinden op de website Rijerkerk.net. zie de nrs. 121,174,245,382-390.
3. Over hun zoon Matthijs geb 1902 staat onder nummer 543 vermeld dat hij in 1923 als verstekeling probeerde naar Paterson te komen. Hij is teruggestuurd naar Nederland.

woensdag 7 augustus 2013

Emigratie van Middelharnis naar Texel tussen 1836 en 1853

Op zoek naar de gezinsgeschiedenis van Gerrit Onderdelinden die in 1828 omkwam toen de sloep Catharina en Elizabeth verging kwam ik vier gezinnen tegen die vanuit Middelharnis naar Texel zijn vertrokken. 
De gegevens heb ik rond de weduwe van Gerrit Onderdelinden, Neeltje Dominé (1796-1885), gegroepeerd.

Ouders van Neeltje Dominé
Neeltje Dominé is een dochter van Matthijs Dominé (1763-1836) en Teuntje van Brussel (1768-1845) uit Middelharnis.  Matthijs en Teuntje hadden zes of zeven kinderen van wie er een jong overleden is. Matthijs was bouwman van beroep.
Teuntje Teunisdr van Brussel is op 7 januari 1845 op Texel overleden. Ze was toen 76 jaar. Ze is met een van haar dochters meeverhuisd na het overlijden van haar man.

Neeltje had een jongere zus, Maatje Dominé, geboren in 1804  en gehuwd op 19 oktober 1823 met Adrianus van der Kloot, een smidsknecht die in 1798 in Oud-Vossemeer geboren was en in Middelharnis woonde. Maatje en Adrianus kregen twee zoons en vier dochters die tussen 1824 en februari 1834 in Middelharnis zijn geboren.

Huwelijk van Neeltje Dominé met Gerrit Onderdelinden
Gerrit Onderdelinden (ook wel geschreven als Onderdelinde, Onder de Linden en varianten) was een zoon van Cornelis Onderdelinden (1769-1833) en Wouterina Bogerman (1771-1817), ook wel geschreven als Boogerman of Bogertman.
Neeltje en Gerrit zijn op 15 februari 1817 in Middelharnis getrouwd. Ze waren allebei minderjarig want Gerrit was nog maar achttien jaar toen hij trouwde en Neeltje was 20 jaar oud. De vader van Gerrit was visser, de vader van Neeltje was bouwman.
Op 14 augustus 1817 werd dochter Wouterina geboren, dan volgt Matthijs op 6 oktober 1818 en dan Jannetje op 23 mei 1826.

De ramp met de Catharina Elisabeth 1828, overlijden van Gerrit Onderdelinde
Gerrit Onderdelinden (1798-1828) was een van de bemanningsleden van de sloep Catharina Elisabeth, stuurman Leendert de Waard, die op 5 maart 1828 met man en muis bij Egmond is vergaan(1). Zie over deze scheepsramp bericht van 21 april 2012 op dit weblog.
Neeltje bleef achter met drie kinderen van tien, negen en bijna twee jaar oud.

Neeltje Dominé hertrouwd met Cornelis Vervaart
Neeltje is in maart 1831 hertrouwd met Cornelis Vervaart (ook wel Vervaert), arbeider, woonachtig in Middelharnis en geboren in 1789 in Oudenbosch. In mei 1831 werd dochter Anthonia geboren, in 1834 Pieter en op 6 april 1841 volgde Teuntje Vervaart. 

Verhuizing naar Texel (Eierland en De Cocksdorp)
Nicolas Joseph de Cock scheepsreder te Rotterdam, afkomstig uit Antwerpen, en een aantal andere investeerders kochten in februari 1835 het Eierland, een voormalig eiland dat al eerder door een dijk met Texel verbonden was. In 1835 werden de oostelijk van deze dijk gelegen gronden ingepolderd.



bron: Geocoaching.com
Texel en Eijerland ca. 1630

Er waren tweehonderd aandeelhouders die deze landaanwinning financierden.  Vanaf april 1836 konden de eerste boeren in de nieuwe polder aan de slag (2).  De namen van enkele pioniers staan op de website van Miriam Klaassen.
  • Pieter Roelofs Stoepker uit Ulrum
  • Eelke Rens Sinia uit Grijpskerk
  • Cornelis Arijsz Kievit from Stellendam (een neef van aandeelhouder L. Kievit)
  • P.S. Noordhof uit Zuid-Holland 
  • Paulus Jansz den Bleijker uit Ouddorp
  • Johannes van St. Annaland uit Ooltgensplaat
  • Dirk Cornelisz Tanis uit Ouddorp die de meekrapcultuur op Texel introduceerde
Behalve boeren en landarbeiders (waarvan er heel veel uit Ouddorp kwamen) waren ook ambachtslieden nodig in het nieuwe land. De Cock huurde in 1835 Adrianus van der Kloot uit Middelharnis in als smid. Zijn eerste opdracht was het maken van drie ploegen naar een model dat in Stellendam werd gebruikt (3).

Adrianus van der Kloot en Maatje Dominé
 
Maatje Dominé en Adrianus van der Kloot en hun kinderen Marinus, Teuntje, Matthijs, Adriaantje, Jannetje en Martina zijn naar Texel verhuisd. Ook de broer van Adrianus, Jacob van der Kloot uit Oud-Vossemeer, trok op verzoek van De Cock naar Texel . Jacob was timmerbaas. Jacob en Adrianus werden door de Sociëteit Eijerland betaald.
In 1838 werd Adrianus lid van de gemeenteraad van De Cocksdorp en Eijerland waar inmiddels 565 mensen zich gevestigd hadden. Jacob was als aannemer verantwoordelijk voor de bouw van o.a. de directiewoning van de Sociëteit en voor de bouw van de hervormde kerk in 1839. Adrianus werd in 1840 ouderling van deze kerk. De smid was van vele markten thuis want behalve ploegen vervaardigde hij in 1841 ook het uurwerk voor de kerk.

Jacobus Monté en Wouterina Onderdelinden
Na zus Maatje en zwager Adrianus namen ook de dochter en schoonzoon van Neeltje Dominé de stap om naar Texel te verhuizen. Wouterina Onderlinden was in april 1835 op zeventienjarige leeftijd getrouwd met Jacobus Monté, weduwnaar van Cornelia Oosterman, 35 jaar oud. Zijn oudste dochter was twaalf jaar toen hij met Wouterina trouwde. In augustus 1835 werd Wouterina in Middelharnis moeder van een zoon die de naam Gerrit kreeg. Vanaf oktober 1836 woonde het gezin op Texel. Jacobus Monté was kleermaker, ook daar was in de nieuwe polders behoefte aan. Jacobus was niet in dienst van de Sociëteit Eijerland, hij werkte voor eigen rekening (3).

Neeltje Dominé en Cornelis Vervaart
In 1844 of 1845 zijn ook Neeltje Dominé en Cornelis Vervaart met hun kinderen naar Texel verhuisd. In september 1843 toen haar zoon Matthijs Onderdelinden trouwde woonde Neeltje Dominé nog in Middelharnis. Dochter Jannetje Onderdelinden trouwde op 27 december 1845 op Texel met Willem van Huizen die in 1817 in Ouddorp geboren was.
Anthonia Vervaart, dochter uit het tweede huwelijk van Neeltje Dominé trouwde op Texel op 2 april 1853 eveneens met een man die in Ouddorp was geboren, de 28-jarige Adrianus van Vliet.

Overlijden van Cornelis Vervaart op Texel.
Cornelis Vervaart is op 28 februari 1853 op Texel overleden, enkele maanden voor het huwelijk van dochter Anthonia.
Neeltje bleef alleen achter met haar dochter Teuntje van elf en zoon Pieter van achttien. Haar andere drie dochters waren getrouwd en woonden op Texel. Zoon Pieter  Vervaart is hier in 1857 overleden toen hij 22 was.

Matthijs Onderdelinde en zijn gezin verhuizen naar Texel
Na het overlijden van zijn stiefvader Cornelis Vervaart is Matthijs Onderdelinde die visser was met zijn vrouw Aagje Korteweg en hun vier kinderen vanuit Middelharnis naar Texel (De Cocksdorp) verhuisd. Zij hebben op Texel nog vier kinderen gekregen. (Zie voor dit gezin de volgende tekst op dit weblog).
Ik veronderstel dat hij vanwege de zorg voor zijn moeder naar Texel vertrok. Daarnaast hebben ook economische motieven een rol gespeeld. De bedrijfstak visserij ontwikkelde zich in Middelharnis niet voorspoedig en op Texel waren in deze jaren wel mogelijkheden om de kost te verdienen voor een gezin. 

Overlijden van Neeltje
Neeltje Dominé is op 31 december 1885 op Texel overleden, 89 jaar oud.

Emigratie van Texel naar Zijpe (N-H), Haarlemmermeer en Noord-Amerika
Van de kinderen van Neeltje woonden toen de meesten al lang niet meer op Texel. Matthijs is rond 1865 al teruggegaan naar Middelharnis. Jannetje Onderdelinden en Willem van Huizen woonden vanaf ca.1858 in de Haarlemmermeer en zijn daar overleden.  Wouterina Onderdelinden is na het overlijden van Jacobus Monté hertrouwd, ook zij is in de Haarlemmermeer overleden. Teuntje Vervaart trouwde op 7 april 1871, dertig jaar oud, eveneens in de Haarlemmermeer. Alleen Anthonia Vervaart is voor zover ik na heb kunnen gaan op Texel gebleven.
Zus en zwager Maatje Dominé en Adrianus van der Kloot zijn ook naar de Haarlemmermeer vertrokken en daar overleden. 
Van de volgende generatie zijn kinderen zowel uit de familie Van der Kloot als uit de familie Monté naar Noord-Amerika geëmigreerd.  De oudste zoon van Maatje en Adrianus heette Marinus van der Kloot, geboren 13 maart 1824 in Middelharnis. Hij vertrok in 1868 naar Chicago vanuit Zijpe in Noord-Holland. Hij was evenals zijn vader smid en stichtte de Vanderkloot Iron Works in Chicago waar veel familieleden werk vonden (4).

1. Huwelijksbijlage bij het huwelijk van Neeltje Dominé en Cornelis Vervaert, 24 maart 1831, akte 2 Middelharnis.
2. Zie voor meer informatie bijvoorbeeld het hoofdstuk over Eijerland in de Vaderlansche letteroefeningen, Amsterdam, 1837, deel 2. p.496 met vervolg op p. 554. e-book Vaderlansche letteroefeningen
3. Zie de gegevens in Kroniek van Eijerland, samengest. door Anneke Paagman-Bakker. Texel, Stichting 150 jaar Eierland,1985.  p. 14-22
De zes jarige Johanna Cornelia Monté(s) is in 1837 op Texel overleden, akte 13 oktober 1837.
4. Zie hiervoor de emigratiegegevens op de website van Miriam Klaassen. Op de website van Dave Jordan staan de gegevens over de familie Van der Kloot http://jordanstuff.net/ourhistory/index.html .


donderdag 18 juli 2013

Cornelis Jordaan (1807-1864) en Teuntje van Prooijen (1811-1902)

Ouders
Cornelis Jordaan is een zoon van Leendert Jordaan en Bastiaantje van Eck. Hij is geboren op 20 november 1807 in Middelharnis. Cornelis was de jongste, hij had een zus die Geertje heette en een zus Josina die met Johannis van Dongen is getrouwd, zie de tekst van 15 maart 2013 op dit weblog. Zijn broers heetten Hendrik en Leendert.
Teuntje van Prooijen is een dochter van Teunis van Prooijen en Jannetje van Gelder, ze is op 25 augustus 1811 geboren.

Huwelijk en kinderen
Cornelis en Teuntje trouwden op 3 november 1833. Hij was 25 jaar en arbeider van beroep, zij was 22 jaar en arbeidster. De vader van Cornelis was toen al overleden, de vader van Teuntje was arbeider.
Ze kregen tussen 1834 en 1853 negen kinderen, zes jongens en drie meisjes. .
Op 15 mei 1834 werd Leendert geboren, ca.1836 Teunis, in 1838 Jan, in 1840 Johannis, op 24 september 1848 Cornelis en in 1853 Pieter. Bastiana is van 1843, Jannetje van 1845 en Adriaantje van 1851.
Hoewel de ouders niet uit vissersfamilies kwamen werden de zonen allemaal visser. Er was in de jaren zestig van de negentiende eeuw ruimte voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt van vissers. Jordaan, Van den Hoek, Van Dongen zijn families die niet van oudsher in de visserij actief waren.
Jan en Johannis Jordaan hebben op enig moment het vissersberoep vaarwel gezegd en zijn koopman geworden. In het bevolkingsregister van 1860 staat vader Cornelis overigens niet meer als arbeider maar als viskoopman.

De ramp met de Lucretia Adelaide in 1865
Leendert Jordaan (1834-1865), de oudste zoon van Cornelis en Teuntje, was een van de bemanningsleden van de sloep Lucretia Adelaïde die op 19 of 20 februari 1865 met man en muis is vergaan.
Nabestaanden van Leendert Jordaan:
Leendert was op 8 januari 1858 gehuwd met Aaltje Koote (1829-1900). Aaltje en Leendert hadden twee kinderen, Teuntje uit 1858 en Leendert uit 1861. Aaltje heeft een verklaring van het vermoedelijk overlijden van Leendert bij de rechtbank aangevraagd. Ze is in 1873 met de beide kinderen naar de V.S. vertrokken. Daar is ze in 1875 in Oceana (Michigan) hertrouwd met Adrianus Lijdens (1827-1915), afkomstig uit Sommelsdijk. Ze is in 1900 in Jamestown (Michigan) overleden, 71 jaar oud.
Teuntje Jordaan (1858-1935) is in 1883 in Fremont (Michigan) getrouwd met Gerrit Kloet (1856-1940) uit Stad aan 't Haringvliet. Zij kregen acht kinderen.
Leendert Jordaan (1861-1934) trouwde in 1886 met Minke Siebes (1866-1916). Zij kregen tien kinderen. Zie de gegevens in de reactie op deze blogtekst.



Fragmenten uit de Nederlandsche Staatscourant
31 januari 1868
Aaltje Koote vraagt Verklaring van Vermoedelijk Overlijden
van Leendert Jordaan.

In dezelfde tijd (na 1861 en voor 1870)  is ook de op een na jongste zoon Cornelis Jordaan (1848-1865) om het leven gekomen. Het is zeer aannemelijk dat hij op dezelfde sloep als zijn oudere broer werkte, maar het is ook mogelijk dat hij op een van de sloepen die in 1863 vergaan zijn het leven liet. De Van Dongens van de Eben Haëzer , vergaan in 1863, waren neven van deze broers Jordaan.

De ramp met de MD 3 Anna in 1912
Pieter Jordaan (1853-1912) is altijd visser gebleven, in tegenstelling tot zijn broers Jan en Johannis die koopman werden. Pieter is omgekomen bij de ramp met de MD 3 Anna op 20 januari 1912. Hij was gehuwd met Maatje van den Bogert (1852-1923). Ook hun zoon Marinus Lauwrens Jordaan (1894-1912) was aan boord van deze sloep die met man en muis is vergaan (1).

Noot :
Teunis Jordaan is in 1866 weduwnaar geworden, hij hertrouwde in 1867 met Trijntje Dupree, de weduwe van Anthony van Dongen

1. Foto van Marinus Lauwrens Jordaan. Zie: Fons Grasveld. Het lot van de MD3 Anna. Met medewerking van Jan van de Voort.. Hilversum,2014. p. 118. Over het leven van weduwe Maatje van den Boogert, zie p.124