Barend Kattestaart (1815-1854) en Elizabeth Bijenberg (1818-1909)

Ouders
Barend Kattestaart werd op 1 mei 1815 geboren in het gezin van Abraham Kattestaart en Aagtje Kok. Abraham was visser en Aagtje was dienstbode. De vader van Aagtje was arbeider. Barend had een tweelingzus Sara die vier maanden na de geboorte overleden is.
Zijn ouders hadden eerder, in 1802 of 1803, een zoon met de naam Barend gekregen die 30 mei 1814 op elfjarige leeftijd overleed. Zijn zus Teuntje Kattestaart hebben we op dit weblog al ontmoet als de schoonmoeder van Hugo Wildenboer (tekst van 14 november 2013). Aagtje is op 3 augustus 1833 overleden en Abraham op 2 april 1845.

Elizabeth Bijenberg kwam uit Sommelsdijk, dochter van Adrianus Bijenberg en Maatje Struik. Ze is geboren op 24 maart 1818

Huwelijk en kinderen
Barend en Elizabeth trouwden op 26 augustus 1838 in Sommelsdijk. De achternaam van Elizabeth en haar vader is in de akte als Bienburg gespeld. Ze waren 23 en 20 jaar oud. 
Op 10 februari 1839 werd Abram geboren. Hij werd maar vier maanden oud. In 1840 werd een kind levenloos geboren en van de tweeling Adrianus en Aagje uit 1841 bleef alleen Adrianus in leven. Ook Aagje uit 1843 heeft de volwassen leeftijd bereikt. Maatje uit 1845, Abraham uit 1848, Maatje uit 1850 en Abraham uit 1852 zijn allemaal als zuigeling of als kleuter overleden. Maatje die in 1853 geboren is stierf op twaalfjarige leeftijd op 9 juli 1866 toen er een grote cholera-epidemie heerste.

Barend overleden in 1854, ongeval op de sloep Wisselvalligheid
Barend Kattestaart is op 25  februari 1854 over boord gevallen van de sloep Wisselvalligheid op 54 graden Noorderbreedte (1). Hij was 38 jaar.
Elizabeth Bijenburg bleef met drie kinderen achter: Adrianus, Aagje en Maatje. Ze is nooit hertrouwd en het is niet bekend hoe ze in haar levensonderhoud voorzag. Het gezin woonde op de Westdijk. Elizabeth is in 1909 overleden, negentig jaar oud.

Huwelijk van de kinderen 
- Aagje is op 10 november 1871 met Samuel Kalle getrouwd. Hij was touwslagersknecht.
- Adrianus Kattestaart die visser was trouwde op 27 oktober 1877 met Cornelia Hanneman. Hij was 36 jaar en zij 21 toen ze trouwden. Cornelia was wees, ze stond onder voogdij van de regenten van het weeshuis.  
Adrianus en Cornelia kregen zes zonen: Barend (1879-1882), Simon (1881), Barend (1883), Pieter (1885), Maarten (1891), Adrianus (1893).

De ramp met de Zeemanshoop, Barend Kattestaart (1883-1895) omgekomen
Barend, geboren 2 november 1883, werd net als zijn vader en grootvader visser. Hij was met twaalf jaar het jongste bemanningslid van de sloep Zeemanshoop uit Middelharnis die in de nacht van 6 op 7 december 1895 vergaan is.
De nabestaanden leefden wekenlang tussen hoop en vrees.

Maas- en Scheldebode, 20 december 1895

In 1897 is ook Adrianus, de jongste zoon van Adrianus en Cornelia, overleden. Hij was drie jaar oud. Het gezin bestaande uit  vader, moeder en drie zoons (Simon, Piter en Maarten) is op 21 juni 1899 naar Vlaardingen verhuisd.

Simon Kattestaart (1881-1917)
Simon is op 2 februari 1881 geboren in Middelharnis en op 12 mei 1904 in Zwartewaal getrouwd met Baartje Bevaart.  Hij is op 18 april 1917 verongelukt toen de IJM 82 Vischjan  op een mijn liep. Hij was matroos, 36 jaar en liet een vrouw en vijf kinderen na (2).

1. Getuigenis huwelijksbijlage bij akte 25, 10 november 1871, huwelijk van Aagje Kattestaart en Samuel Kalle. Gerrit Langbroek 55 jaar verklaart dat hij de schipper was van de Wisselvalligheid en dat matroos Barend Kattestaart door een zeewater overboord is geworpen en verdronken. Matroos Lucas Tiebout werd eveneens overboord geslagen maar werd weer teruggeworpen aan boord.
De verklaring werd in 1871 afgelegd in de veronderstelling dat er geen overlijdensakte zou zijn gemaakt. Die is er wel: akte 8, 1854.
2. Jaaverslag Visscherijinspectie 1917, deel 2, bijlage 2.

Teunis den Buizer (1841-1865) en Adriaantje Paasse (1838-1869)

Teunis den Buizer (ook wel Buijser of Buijzer) is in 1841 geboren in Oosterhout. Zijn ouders heetten Balten den Buijser en Baaltje van Sjoert (of Soert). Teunis is na het overlijden van zijn ouders in het burgerweeshuis in Middelharnis opgenomen. Hij was al visser terwijl hij nog in het weeshuis zat (1).

Adriaantje Paasse is een dochter van Cornelis Paasse (Paase) en Jobje Boogerman. Ze is op 11 juni 1838 in Middelharnis geboren. Ook haar ouders waren al overleden ten tijde van het huwelijk.

Op 29 oktober 1864 zijn Teunis en Adriaantje in Middelharnis getrouwd. Teunis was visser en Adriaantje was dienstbode. Ze waren 23 en 26 jaar oud. Getuigen waren weesvader George Spee, Arend Boogerman (oom van Adriaantje) en de vissers Arij Boogerman en Arend de Koning.

De ramp met de Lucretia Adelaïde, februari 1865

Teunis en Adriaantje waren nog geen vier maanden getrouwd toen Teunis verdronken is. Hij behoorde tot de bemanning van de Lucretia Adelaïde, de sloep die op 19 of 20 februari1865 met volledige bemanning is vergaan. 

Adriaantje hertrouwd

Adriaantje is na het overlijden van Teunis weer dienstbode in Sommelsdijk geworden. Ze heeft zich in 1866 tot de rechtbank gewend om een verklaring te verkrijgen van het vermoedelijk overlijden van Teunis. Ze heeft die verklaring op 18 juli 1867 gekregen waarna de weg vrij was voor een nieuw huwelijk.

Nederlandsche Staatscourant, 28 juli 1867

Op 5 december 1867 is Adriaantje hertrouwd met Johannis van Delft. Op 22 december werd Pieter van Delft geboren die al na twee maanden overleed. Op 4 april 1869 werd  dochter Jobje geboren. Tweeënhalve maand na de bevalling overleed Adriaantje op 19 juli 1869 en enkele dagen later is ook Jobje gestorven.

Johannis van Delft is op 26 april 1870 hertrouwd met Lientje van den Nieuwendijk.

1. Bevolkingsregister Middelharnis 1861-1890 via genver. scan 6.

Jan Nagtegaal (1827-1863) en Cornelia Koudijzer (1830-1866)

Ouders

Jan Nagtegaal was een zoon van Pieter Nagtegaal en Maria Driessen. Pieter was arbeider en Maria was naaister. Jan is geboren op 1 juni 1827 in Middelharnis. Hij werd visser van beroep.

De vader van Cornelia Koudijzer heette Jan Koudijzer, hij was koopman in Sommelsdijk. Haar moeder heette Jacoba Joppe

Huwelijk en kinderen

Jan Nagtegaal en Cornelia Koudijzer zijn op 10 mei 1850 in Sommelsdijk getrouwd. Ze bleven in Sommelsdijk wonen ook al was Jan visser in Middelharnis. In 1851 werd Pieter Jan in Sommelsdijk geboren en twee jaar later Jan. De derde zoon, Marinus, werd in 1857 in Middelharnis geboren. Het gezin woonde toen op het Nieuwdorp, vlakbij de haven.

Overlijden van Jan

Jan Nagtegaal is omgekomen in de nacht van 3 op 4 december 1863 toen door een zware storm veel vissersschepen vergaan zijn. Jan was aan boord van een van de twee sloepen uit Middelharnis die in deze nacht ten onder zijn gegaan. We weten niet of hij tot de bemanning van de Vrouwe Aplonia of van de Eben Haëzer behoorde.  In de huwelijksakte van zijn tweede zoon Jan staat dat zijn vader matroos was op een vissersschip uit Middelharnis dat in 1863 is vergaan.

Jan Nagtegaal was 36 jaar toen hij overleed.

Nabestaanden

Cornelia Koudijzer was 33 jaar toen ze weduwe werd en met drie kinderen van twaalf, tien en zes jaar achterbleef. Ze overleed zelf op 19 juni 1866 op 36-jarige leeftijd, nog geen drie jaar na de scheepsramp. In 1866 maakte een cholera-epidemie in Middelharnis veel slachtoffers.

Pieter Jan was vijftien, Jan dertien en Marinus bijna negen toen ze beide ouders verloren hadden. Marinus werd in het weeshuis opgenomen en werd van daar uit als koewachter tewerkgesteld. Hij heeft korte tijd in Den Bommel en in Melissant gewoond en is in 1880, het jaar dat zijn broer Pieter Jan trouwde, naar Schiedam vertrokken. 

Huwelijk van de kinderen

Pieter Jan trouwde in 1880 in Schiedam (akte 135), hij was brandersknecht. Marinus is in 1899 getrouwd ook in Schiedam (akte 174), hij was koopman van beroep. De middelste zoon Jan Nagtegaal trouwde in 1881 in Delft. Hij was timmerman in Den Haag.

Huwelijksakte Jan Nagtegaal en Martha Johanna Ekkers
20 april 1881, Delft, akte 47

Leendert Boon (1831-1867) en Burgje Matze (1834-1873)

Ouders

Leendert Boon was visser, een zoon van Jan Boon en Maria den Ruiter. Maria kwam uit Ooltgensplaat.  In het begin van de negentiende eeuw waren er ook al vissers met de naam Boon in Middelharnis o.a. de grootvader van Leendert die Sijbrand heette. Sijbrand Boon (1768-1828) is in maart 1828 verdronken bij het vergaan van de schuit van Leendert de Waard (1).

Leendert is geboren op 29 januari 1831.

Jan Boon (1800-1851) is op 11 juni 1851 op de Noordzee verdronken (2). Hij was vijftig jaar oud. Jan is op 4 oktober 1800 geboren in Middelharnis, zoon van Sijbrant Boon en Jasperijntje Gouwman. Uit zijn eerste huwelijk met Johanna van Es werd in 1825 zoon Sijbrand geboren. Johanna overleed in 1827, waarna Jan met Maria den Ruiter trouwde. Uit dit huwelijk werd in 1831 Leendert geboren.  Hij is omgekomen in 1867 met de ramp van de Wisselvalligheid
Maria is in mei 1855 tijdens de cholera-epidemie gestorven. 

Burgje Matze (ook gespeld als Matse) was een dochter van Hendrik Matze en Arendje Hoogmoed, geboren op 21 mei 1834. Haar ouders zijn in 1833 in Sommelsdijk getrouwd want Arendje kwam daar vandaan.
Burgje was de oudste van het gezin, ze is naar haar grootmoeder Burgje den Boer genoemd. Zij had broers die Arij en Hendrik heetten. Haar vader overleed ten tijde van cholera-epidemie van 1855.

Huwelijk en kinderen

Leendert Boon en Burgje Matze trouwden op 13 mei 1857. Hij was 26 en zij was 22  jaar oud. Er waren geen familieleden als getuige bij, wel vier collega-vissers: Paulus de Koning, Salomon Beket, Pieter Krijger en Jan Nagtegaal. Alleen Arendje Hoogmoed was nog in leven om haar toestemming te geven. De andere drie ouders waren al overleden. Arendje overleed in 1866, mogelijk ook aan cholera.
Op 22 september 1857, vier maanden na het huwelijk, werd de oudste zoon Jan geboren. Daarna volgde Arendje in 1859 en Maria Hendrika in 1862. Hendrika uit 1864 werd maar enkele maanden oud. In 1866 werd Hendrik geboren die maar twee jaar werd; hij is in 1868 overleden.

De ramp met de Wisselvalligheid in 1867 ; Leendert Boon en zwager omgekomen

Leendert Boon was bemanningslid van de sloep Wisselvalligheid schipper Abraham van Eck die van 16 op 17 januari 1867 onder de Nederlandse kust van overvaren is. De gehele bemanning van twaalf koppen is hierbij omgekomen.
In deze periode is ook Hendrik Matze (1845-1867) een broer van Burgje overleden. Het is zeer waarschijnlijk dat hij ook aan boord van deze sloep was. Hendrik was 21 jaar en ongehuwd, geboren op 18 mei 1845.

Nederlandsche Staatscourant, 10 november 1869

Nabestaanden

Burgje Matze bleef in 1867 met vier kinderen achter. Jan was negen. Arendje was acht, Maria Hendrik bijna vijf en Hendrik van nog geen 2. In 1868 overleed de jongste zoon. Burgje heeft zich tot de kantonrechter gewend samen met andere weduwen van de bemanning van de Wisselvalligheid om een verklaring te verkrijgen dat haar man overleden was. Dit werd gedaan om een nieuw huwelijk mogelijk te maken. Bij Burgje is dit er niet van gekomen. Ze is jong overleden, op 5 januari 1873 toen ze nog maar 38 jaar was.
De drie kinderen, Jan van zestien, Arendje van vijftien en Maria Hendrika van bijna elf jaar werden in het burgerweeshuis opgenomen. Maria Hendrika is vanuit het weeshuis op 7 mei 1879 naar Sommelsdijk vertrokken. Ze was ongehuwd en overleed in Middelharnis op 10 juli 1898.
Arendje Boon trouwde op 2 juli 1880 met Leendert Auperlée, een weesjongen. Zijn beroep was bouwknecht. Zij was twintig, hij 22 jaar oud. Cornelis Klaassen en Jacob van der Baan, regenten van het weeshuis, waren voogd over de bruid en de bruidegom.

Jan Boon en Josina van Dongen

De oudste zoon Jan Boon werd visser en trouwde op 13 oktober 1882 (akte 22) met Josina van Dongen, dochter van Leendert van Dongen en Adriana de Reus. Haar vader is in 1863 verdronken bij de ramp met de Eben Haëzer. Zie de tekst op dit weblog van 15 maart 2013. Haar moeder is toen met de broer van Leendert die Johannis heette getrouwd 

Jan was 25 en Josina 22 toen ze trouwden.
Ze kregen drie kinderen, Leendert uit 1883 heeft maar kort geleefd, Leendert in 1884, Johannis is op 9 april 1887 geboren. Jan Boon (1857-1887) zou op 12 mei 1888 verdronken zijn in het Noordzeekanaal nabij IJmuiden, volgens akte 49 uit 1888. 
Maar op 5 december 1887 stond het volgende bericht in het Algemeen Handelsblad, waardoor we aan mogen nemen dat zijn overlijdensdatum 22 november 1887 is. Hij was dertig jaar oud.

Josina bleef met twee kleine kinderen achter. Beide zoons zijn in Middelharnis getrouwd.

Josina van Dongen is op 13 mei 1931 in Middelharnis overleden (3)

1. huwelijksbijlage bij akte 17,  1830

2. Huwelijksbijlage bij akte 12 van 13 mei 1857.
Jan Boon was eerder getrouwd met Johanna van Es, overleden 1827. Ze hadden een zoon die Sijbrand heette.
3.  Foto's Jan Boon en Josina van Dongen op de Boon - Van Dijk website op myheritage.nl

Hendrik Viskil (1834-1870) en Cornelia Lugthart (1836-1896)

Ouders
Hendrik Viskil is een zoon van Willem Viskil, visser, en Martina Hoogmoed. Over het gezin van zijn grootouders gaat de vorige tekst van 11 mei 2013 op dit weblog.
Cornelia Lugthart is een dochter van Jaspert Lugthart, arbeider te Nieuwe-Tonge en Adriaantje Wittekoek (overleden 1854). Cornelia is in Sommelsdijk geboren.

Ten tijde van het huwelijk was alleen de vader van Cornelia nog in leven.  De beide ouders van Hendrik zijn in 1849, het jaar van de grote cholera-epidemie, overleden. Martina Hoogmoed op 14 maart en Willem Viskil op 21 juni. In juni en juli vielen de meeste doden maar ook in de maanden ervoor maakte de ziekte al slachtoffers.
Hendrik stond onder voogdij van de regenten van het weeshuis (vier namen in de huwelijksakte 6, 1856, genoemd).

Huwelijk en kinderen
Op 15 maart 1856 zijn Hendrik en Cornelia getrouwd, hij was 21 jaar en zij 19 jaar oud. Het beroep van Hendrik was visser. Zijn oom Cornelis, ook visser, was een van de getuigen. Het gezin heeft altijd in de Nieuwstraat gewoond.

Martina Viskil (1856-1933) was de oudste dochter, zij trouwde met Cornelis van der Kooij die arbeider was.
Jaspert Viskil (1857-1929) was hun tweede kind. Hij werd visser en is op 6 mei 1887 gehuwd met Sara Pietertje Sprong die ook uit een vissersfamilie kwam. De bruid was dienstbode ten tijde van het huwelijk.
Willem Viskil (1858-1895) werd visser en trouwde in 1882 met Pietronella Hollaar, dienstbode. Zij is afkomstig uit Zwartewaal, haar vader was visser. Het gezin is in 1873 in Middelharnis komen wonen. Willem was 23 jaar en Pietronella19 jaar oud toen ze trouwden.
Hendrik Viskil (1860-1937) trouwde op 7 mei 1886 met Martijntje Langbroek, een vissersdochter. Hendrik was visser en Martijntje dienstbode. Dit gezin is in maart 1894 naar Rotterdam vertrokken.
Adrianus (1863-1910) was visser en is in maart 1896 met zijn gezin (vrouw en drie kinderen) naar Den Haag vertrokken. Adrianus is in Rotterdam overleden, gescheiden van Aartje Jacoba de Wert uit Heenvliet.
Krijn Viskil (1864-1916) werd visser en is in 1890 getrouwd met vissersdochter Martijntje de Korte.
Adriaantje (1866-1947) is in Middelharnis gebleven, trouwde in 1893 met Leendert Koote die brievenbesteller was.
Anna (1869-1927) trouwde in 1892 met Gerrit van Eck, visser. Ze zijn samen in mei 1894 naar Rotterdam vertrokken.
Leendert (1870-?) werd geboren op 30 december 1870, hij is in december 1896 naar Rotterdam verhuisd.

Alle negen kinderen bereikten de volwassen leeftijd. Van de zes zonen werden er vijf visser, het beroep van de jongste weet ik niet. Van de drie dochters trouwde er maar een met een visser. Drie bruiden waren ten tijde van hun huwelijk dienstbode.Twee zonen die visser waren zijn verdronken. Drie zonen en een dochter zijn in de jaren '90 van de negentiende eeuw uit Middelharnis weggegaan. Hendrik, Leendert en Anna naar Rotterdam en Adrianus naar Den Haag. Alleen Martina, Jaspert en Adriaantje zijn in Middelharnis gebleven.

Hendrik Viskil in 1870 overleden
Hendrik Viskil is op 21 mei 1870 verdronken toen hij overboord sloeg op 55 graden NB van de vissloep Middelharnis. Hij was 36 jaar oud.
De sloep Middelharnis was van reder Johannes Meijer Veerman, de schipper was Cornelis Smit. De zoon van de schipper is in 1868 omgekomen toen hij overboord sloeg en in 1872 is de sloep in zijn geheel vergaan met de volledige bemanning.

Cornelia bleef in 1870 achter met acht kinderen waarvan de oudste nog geen veertien jaar was. De jongste zoon Leendert is op 30 december 1870 geboren, zeven maanden nadat zijn vader was verdronken.
Hoe Cornelia in haar levensonderhoud voorzag is niet bekend: ze is niet hertrouwd, ze was geen winkelierster en de zonen waren nog erg jong toen hun vader overleed.
Enkele jaren eerder, in 1867, was ook haar zus Anna Lugthart weduwe geworden toen haar man Marinus Du Pree verdronken is, hij was aan boord van de sloep Wisselvalligheid die in 1867 is vergaan.

Cornelia Lugthart is op 17 oktober 1896 overleden, zestig jaar oud. In 1894 waren dochter Anna en zoon Hendrik met hun gezinnen naar Rotterdam vertrokken. In december 1895 was zoon Willem op 36-jarige leeftijd omgekomen bij de ramp met de MD 18 Zeemanshoop. Adrianus en zijn gezin vertrokken in maart 1896. Deze ingrijpende gebeurtenissen heeft Cornelia dus nog allemaal moeten meemaken.
Na het overlijden van zijn moeder is Leendert in december 1896 ook naar Rotterdam vertrokken.

Schipper Willem Viskil (1858-1895) en de ramp met de Zeemanshoop, december 1895
Willem was elf jaar toen zijn vader in 1870 is verdronken. Willem is op jonge leeftijd naar zee gegaan en was pas 28 jaar oud toen hij in oktober 1887 schipper werd op de sloep Zeemanshoop van reder Kolff. In dit eerste jaar dat Willem schipper was is mijn oudoom Cornelis de Moei op 28 november 1888 overboord gevallen en verdronken (zie tekst op dit weblog van 3 februari 2012). Cornelis was twintig jaar oud.
Willem trouwde op 6 oktober 1882 met Pietronella Hollaar, geboren op 26 april 1863 in Zwartewaal. Enkele maanden daarvoor op 3 augustus 1882 was haar vader Jan Hollaar (1842-1882) verdronken (overlijdensakte 47), 39 jaar oud. Hij was over boord geslagen van de sloep Hendrika Adriana, een sloep van reder Kolff.
Op 27 januari 1883 werd dochter Cornelia geboren, gevolgd door Jan, Hendrik, Neeltje en Jasper. Hendrik is met Pietertje van den Berg, een dochter van Pieter van den Berg getrouwd (zie tekst van 12 november 2012).

In december 1895 is de sloep Zeemanshoop met man en muis vergaan in de omgeving van de Doggersbank. Willem was toen 37 jaar oud. Mijn overgrootvader Gerrit Jongejan, 63 jaar oud, was stuurman/ouweman op deze sloep.
Drie maanden na de dood van Willem, op 13 maart 1896 ,werd de jongste dochter van Willem en Pietronella geboren. Ze werd Willemtje genoemd. Pietronella bleef met zes kinderen achter waarvan de oudste bijna dertien was. Wat mij opviel is dat Pietronella en haar gezin overgingen naar de Christelijk gereformeerde kerk.

Het bestaande Vissersfonds was niet toereikend om in de behoeften van de nabestaanden te voorzien. Er werd daarom op allerlei manieren geld ingezameld. Onderstaande advertentie verscheen op  o.a. op 4 januari in de Gooi- en Eemlander en op 10 januari in het Rotterdamsch Nieuwsblad en het Algemeen Handelsblad.

Gooi- en Eemlander, 4 januari 1896

Maas- en Scheldebode, 27 december 1895

Krijn Viskil, overleden 1916
Krijn Viskil (1864-1916) zoon van Hendrik en Cornelia, is op 19 januari 1916 verdronken toen hij samen met Kaspar Bonjoannij overboord sloeg van de stalen sloep MD 14 Paul Kruger, schipper Leen Koster. Zie tekst met bronvermelding op dit weblog van 1 november 2012.

Vooruit, 26 januari 1916

Fragment uit een interview uit 1970.
Kasper Bonjoannij en Krijn Viskil voeren bij de ouwe Leen Koster. Ze zijn verdronken bij het overhalen van de zeilen, waarschijnlijk handen tussen de blokken dat prakkezeren ze. We zaten de trein hierover te praten. Stopten in Leiden, Leen Koster werd gevraagd door een mede-passagier waarom hij moest overhalen. Koster zei dat hij uit de vaargeul wilde blijven. Toen kregen deze weduwen ook een uitkering, omdat het ongeval verband hield met de oorlog. Dus uitkering voor oorlogsslachtoffer (1e wereldoorlog) daar gingen ze werk van maken. Ze kregen pensioen als oorlogsweduwen, 16 gulden in de week.

Interview van Kees Koster en Gerrit Langbroek met J. Boomsma uit 1970. ZB 1903 A 07 

Jan Viskil (1884-1938)
Begin september 1938 berichtte de IJmuider Courant dat de stoomtrawler IJM 60 Catharina Duyvis de visvangst moest afbreken omdat de schipper, Jan Viskil, ernstig ziek was geworden. Hij werd overgebracht naar het Antonius Ziekenhuis te IJmuiden, waar hij op 2 september 1938 overleed, 53 jaar oud. Jan Viskil werd op 26 december 1884 geboren te Middelharnis. Hij was de oudste zoon van Willem Viskil, schipper van de MD18 Zeemanshoop en Pieternella Hollaar. Hij trouwde op 10 juni 1910 met Annetje van Groningen, geboren op 6 maart 1885, dochter van Laurus van Groningen (1838-1917) en Bastiana Jordaan (1840-1927). In 1918 was Jan Viskil stuurman (ouweman) van de MD 11 Oranje Nassau en na de verkoop aan de rederij Klinge en Poortman te Maassluis werd hij schipper van deze vissloep tot eind 1925. Op 11 april 1931 vestigde Jan zich met vrouw en zoon in IJmuiden. Bij zijn begrafenis werd gememoreerd dat met hem de IJmuider vissersvloot een van haar meest geziene schippers had verloren. Zoon Willem werd huisschilder. Annetje Viskil-van Groningen overleed op 10 juni 1955 te Velsen, 70 jaar oud.

Gerrit Jongejan Gzn. en Cornelia Viskil
Een zoon van Gerrit Jongejan (verdronken in 1910, aan boord van de Luctor et Emergo) en Geertrui Witvliet (zie tekst van 13 februari 2012) heette ook Gerrit, geboren in 1887. Hij was visser en trouwde met Cornelia Viskil, eveneens in 1887 geboren. Cornelia was een dochter van Jaspert  Viskil en Sara Pietertje Sprong.

foto van de site online-begraafplaatsen

Arie Jongejan (1827-1898) en Cornelia Kalle (1840-1898)

Ouders, broers en zussen
Arie Jongejan was de oudste zoon van Jakob Jongejan en Geertrui Touw. Zie de tekst op dit weblog van 5 februari 2012.
Mijn overgrootvader Gerrit Jongejan was een broer van Arie. Gerrit was bijna vijf jaar jonger en is in 1895 omgekomen met de scheepsramp van de sloep Zeemanshoop.
De tweede zoon van Jakob en Geertrui was Willem die in 1859 naar Antwerpen is verhuisd.
Arie had ook een jongere broer, Hendrik. Zie bericht op dit weblog van 29 oktober 2012.
De twee zussen van Arie heetten, Bastiana Maria (1841-1872) gehuwd met Hubrecht van den Doel en Lijntje (1845- ) gehuwd met Abraham Beket.

In het bevolkingsregister 1861-1890 zien we dat Arie een tijdlang met zijn moeder bij  Abraham Beket en Lijntje heeft ingewoond. Het gezin Beket is in 1877 naar Rotterdam vertrokken maar ook weer teruggekeerd. Het spoor van dit gezin heb ik niet terug kunnen vinden. Wanneer en waar zijn Lijntje en Abraham overleden ?

Cornelia Kalle was een dochter van Aart Kalle, arbeider, en Magdalena Hartensveld. De oudste dochter uit dit gezin heette Magdalena; ze was twee jaar oud toen ze in 1834 overleed. Zoon Pieter (1835-1914) was de tweede in het gezin. Hij is in 1858 gehuwd met Sietje Kattestaart. Adam uit 1842 is maar dertien jaar oud geworden, op 2 juni 1856 overleden.
Cornelia is in 1840 in Sommelsdijk geboren. Toen ze 33 jaar oud was, op 22 februari 1873 ,kreeg ze een dochter Cornelia. De vader van Cornelia is niet bekend, grootvader Aart deed aangifte en moeder en kind woonden bij de (groot)ouders in.


Huwelijk en kinderen
Arie Jongejan en Cornelia Kalle trouwden op 10 april 1876 in Sommelsdijk, hij was toen 48 jaar en zij 36 jaar. Dochter Cornelia werd bij het huwelijk gewettigd en heette dus voortaan Cornelia Jongejan (aantekening bij geboorteakte Sommelsdijk, 1873/18)
Bij het huwelijk getuigden: vader Aart Kalle, Pieter Arie Dalm herbergier, Jacob Bakelaar de Vogel visser en Gleijn Langbroek visser.
Op 10 juli 1878 werd Jacob geboren. Arie was toen op zee en de aangifte werd gedaan door baker Maria Looij, de weesvader en de schoenmaker die vaak te hulp werden geroepen om te tekenen.  Op 2 augustus 1882 volgde Aart. Ook toen was Arie op zee en de aangifte werd door baker Jannetje Looij gedaan, de kleermaker en de schoenmaker tekenden ook. Aart is maar een jaar en zeven maanden oud geworden (overleden 25 maart 1884). De schoenmaker en de metselaar deden aangifte.
Op 27 januari 1887 werd opnieuw een zoon Aart geboren. Beide echtelieden waren toen al behoorlijk op leeftijd: Arie was 59 en Cornelia 46. Deze keer was Arie wel thuis; hij deed zelf aangifte en bracht twee getuigen mee, Willem Prins en Gerrit van den Hoek, beiden arbeider.

Overlijden van Arie en Cornelia
Cornelia Kalle overleed op 18 januari 1898, 57 jaar oud. De aangifte werd gedaan door Gerrit Leendert Hartman, visser en Barend Dubbeld, schipper.
In hetzelfde jaar op 31 augustus 1898 overleed Arie, 71 jaar oud. Van zijn overlijden deden de veldwachter en de gemeentebode aangifte.
Toen Arie overleed was Cornelia 25 jaar oud, Jacob was twintig en Aart was elf jaar.

De nabestaanden
Cornelia Jongejan trouwde ruim een half jaar na het overlijden van Arie in Sommelsdijk met Cornelis Brouw, een bouwknecht die in Stavenisse was geboren. Dit echtpaar ging in Stad aan 't Haringvliet wonen waar dochter Adriana Petronella in 1900 werd geboren*. De tweede dochter Cornelia werd in 1901 geboren, zij is in 1910 in Middelharnis overleden toen ze acht jaar oud was. Of er meer kinderen in dit gezin zijn geboren weet ik niet.
Jacob was touwslager. Hij verbleef korte tijd in het burgerweeshuis en is op 28 juli 1900 naar Rotterdam vertrokken. Hij is in 1901 in Sommelsdijk getrouwd met Sietje Nelis. De oudste zoon Arij is in 1901 in Rotterdam geboren, ook de andere zeven kinderen zijn in Rotterdam geboren. Sietje is hier in 1932 overleden en Jacob in 1966.

De jongste zoon Aart, die elf was toen zijn beide ouders overleden, werd in het burgerweeshuis opgenomen en verbleef daar tot 27 augustus 1906. Hij is toen naar Oude-Tonge verhuisd.
Op 2 mei 1906 had hij zijn diploma aan de ambachtsschool gehaald als smid. De ambachtsschool was in september 1903 geopend, de onderstaande leerlingen vormden de eerste lichting die met diploma de school verliet.

Ik neem aan dat hij in Oude-Tonge als smidsknecht ging werken maar heb niet kunnen vinden bij welke smid. Uit de Maas- en Scheldebode van 13 oktober 1906 blijkt dat Aart vrijgesteld was van de nationale militie wegens broederdienst.
Op 14 februari 1914 trouwde hij in Stad aan 't Haringvliet met Annetje Trommel. Zijn beroep was toen smidsknecht. 
Een van de getuigen was zwager Cornelis Brouw die met zijn gezin ook op Stad woonde.
Annetje en Aart kregen zeven kinderen. Aart is in 1959 in Stad overleden.




* Adriana Petronella Brouw is in 2001 overleden, 101 jaar oud.

Cornelis Smit (1821-1872), Jannetje van der Put (1821-1846) en Adriaantje Boon (1827-1908)

Ouders
Cornelis Smit is een zoon van Jakob Smit (visser) en Tannetje Witvliet. De vader van Jakob heette Cornelis (zie berichten van 14 november 2014 en 12 januari 2016). De vader van Tannetje was Mattheus Witvliet, hij is in 1811 overleden. Haar moeder heette Geertruij van der Daf, ze was dagwerkster.

Mattheus Smit (1825-1850)  was ook een  zoon van Jakob en Tannetje, geboren op 23 april 1825.  Hij is op 27 december 1850 overboord geslagen en verdronken op 53 graden NB (1).
Jannetje van der Put is een dochter van Cornelis van der Put en Arentje de Bloeme. Hun zoon Laurens van der Put (1828-1889) is in 1889 verdronken. De vader van Cornelis heette ook Laurens van der Put (1775-1803). Hij is bij de haven van Middelharnis overboord gevallen van een bezaanschuit waar hij mee uit vissen ging.

Huwelijk van Cornelis Smit en Jannetje van der Put
Het huwelijk is gesloten op 12 april 1843. Op 14 augustus 1843 is Tannetje Witvliet Smit geboren en op 18 december 1844 Cornelis Smit. 

Jannetje van der Put is op 4 oktober 1846 overleden.

Huwelijk van Cornelis Smit en Adriaantje Boon

Ruim een jaar later, op 26 december 1847, is Cornelis hertrouwd met Adriaantje Boon (geb. 17 oktober 1827)  Met Tannetje en Cornelis uit het eerste huwelijk van Cornelis woonden ze op de Oostdijk in Middelharnis. 

Huwelijksakte Middelharnis 1847 nr. 15

Adriaantje Boon is een dochter van Gerrit Boon (visser, geboren 1773) en Maria van den Berg.

Kinderen uit het huwelijk van Cornelis Smit en Adriaantje Boon: Gerrit in 1849, Jacob in 1852, Mattheus in 1854, Marinus in 1857, Maria in 1859, Hendrik in 1861, Leendert in 1863, Magdalena in 1865 en Maartje in 1867.
Bij elkaar had Cornelis Smit elf kinderen die allemaal in leven bleven wat voor deze tijd heel bijzonder was. Temeer daar het gezin op de Oostdijk woonde, een ongezonde woonomgeving waar de cholera in 1866 veel slachtoffers maakte.

Tannetje Witvliet Smit (1843-1912) en Arend de Waard (1842-1872)

De oudste dochter van Cornelis uit zijn eerste huwelijk trouwde op 17 oktober 1866 met Arend de Waard, visser. De vader van Arend was schipper en heette Simon.Ze kregen drie kinderen: Simon in 1868, Cornelis in 1870 en Lena in 1872. In de geboorteakte van Simon is per ongeluk een andere vader ingevuld, dit is in 1887 gecorrigeerd op verzoek van Tannetje.
Op 12 november 1872 is Arend de Waard verdronken toen de sloep Middelharnis verging.

Cornelis Smit (1844-1868) en Elizabeth Lodder (1847-1875)
Cornelis, zoon uit het eerste huwelijk van Cornelis Smit met Jannetje van der Put, trouwde op 23 april 1868 met Elizabeth Lodder uit Sommelsdijk. Ze waren 23 en twintig jaar oud. Cornelis was visser.
Op 25 mei 1868, dus een maand na de het huwelijk, is Cornelis verdronken. Hij is overboord gevallen van de vissloep Middelharnis op 56 NB. Vermoedelijk de sloep waarop ook zijn vader voer (2). Elizabeth was toen nog maar net in verwachting want op 19 januari 1869 is dochter Adriaantje Cornelia geboren. Ze is deels vernoemd naar haar vader. 

Op 27 september 1872 is Elizabeth Lodder hertrouwd met Jan Wittekoek, arbeider. Samen kregen ze in maart 1873 een zoon Leendert Wittekoek die maar een half jaar oud geworden is. Ze woonden in de Nieuwstraat.
Elizabeth overleed in 1875 toen ze 28 jaar oud was. Jan Wittekoek is weer bij zijn ouders (Leendert Wittekoek en Hendrina de Koning) gaan wonen. Hij werd slager en later, net als zijn vader, nachtwaker. Na het overlijden van zijn ouders bleef hij met zijn halfbroer Leendert Buurveld in de Nieuwstraat wonen. Op 22 april 1898 trouwde hij met Cornelia Groen (1864-1948). Jan Wittekoek is op 19 juni 1934 overleden.
Adriaantje Cornelia Smit is na het overlijden van haar moeder in het Burgerweeshuis opgenomen en in 1891 getrouwd met Simon Verhage (3). Simon is een zoon van Neeltje de Waard, Neeltje is een zus van bovenvermelde Arend de Waard die ook in 1872 verdronk.
Adriaantje Cornelia Smit en Simon Verhage woonden in de 3e Weistraatje.

Adriaantje Cornelia Smit (1869-1933)

Simon Verhage (1867-  )

Gerrit Smit (1849-1872) en Adriaantje Schilperoord (1849-1928)

Huwelijksakte Middelharnis 1872 nr.10

Het gezin van Gerrit en Adriaantje (geboren 13 februari 1849) trof vier jaar later precies hetzelfde lot als het gezin van Cornelis en Elizabeth. Ze zijn gehuwd op 24 april 1872. Gerrit was visser.  Op 12 november 1872 is hij verdronken, 22 jaar oud, toen de sloep Middelharnis met man en muis verging.
Twee maanden na het overlijden van Gerrit werd zoon Gerrit Cornelis Marinus Smit op 14 januari 1873 geboren. Hij is genoemd naar de beide overleden broers en naar zijn grootvader.
Op 6 november 1875 is er een zoon van Adriaantje geboren die als Klaas Smit werd aangegeven. Dit is in 1877 veranderd in Klaas de Jong, toen Adriaantje hertrouwde met Klaas de Jong. Samen kregen ze negen kinderen.

Scheepsramp met de Middelharnis 1872, overlijden van 4 familieleden

Op 12 november 1872 is de sloep Middelharnis van reder Johannes Meijer Veerman ter hoogte van Terschelling vergaan. Doordat een andere sloep in de buurt voer is de toedracht vrij nauwkeurig bekend. De Middelharnis werd aangevaren door een bark tijdens een sneeuwstorm. Alle opvarenden verloren het leven.
Cornelis Smit (1821-1872) schipper 50 jaar oud, Gerrit Smit (1849-1872) 22 jaar oud en Marinus (1857-1872) 15 jaar oud waren onder de slachtoffers. Ook Arend de Waard, de man van Tannetje was aan boord, hij was 30 jaar.
Daarmee was het gezin van de schipper zeer zwaar getroffen.

Zierikzeesche Nieuwsbode, 7 december 1872

De nabestaanden
Adriaantje Boon was 45 jaar oud toen haar man en haar zonen Gerrit en Marinus verdronken zijn. Haar stiefzoon Cornelis was vier jaar daarvoor verdronken. Ze had twee jonge schoondochters en een stiefdochter die weduwe geworden waren.
Jacob was toen met 20 jaar de oudste zoon, Mattheus was 17, Maria was 13, Hendrik 11. Leendert, Magdalena en Maartje waren nog beneden de 10 jaar.
Er is in december 1872 een grootscheepse liefdadigheidsactie gehouden met een oproep in het Algemeen Handelsblad en tal van inzamelpunten in het land. De opbrengst was wellicht voldoende om de eerste jaren door te komen en een nieuwe start te maken.

Rouwklacht, gedicht van Ds. W.C. Huizer

Adriaantje staat als "zonder beroep" geregistreerd in de huwelijksaktes van Mattheus in 1877 en Maria in 1880. Dochter Maria is op jonge leeftijd winkelierster geworden. Vermoedelijk werd het gezin door de oudste kinderen onderhouden.
Jacob werd machinist, hij is vertrokken naar Hellevoetsluis en later naar Den Haag. Mattheus trouwde op 22-jarige leeftijd in Hellevoetsluis, zijn beroep was stuurman. Hendrik trok naar Opmeer in 1878 en later naar Hellevoetsluis. Hij was onderwijzer.
In oktober 1883 is een groot deel van het gezin naar Den Haag (Scheveningen ?) verhuisd: zoon Jacob met moeder Adriaantje en de dochters Magdalena en Maartje. Leendert verhuisde eerst naar Rotterdam en later ook naar Den Haag waar hij kleermaker werd.
Maria Smit was ten tijde van haar huwelijk winkelierster, ze trouwde in 1880 op 21-jarige leeftijd met timmerman Nicolaas van der Slik (ook vermeld als koopman in aardappelen).
De weduwe van Arend de Waard, Tannetje Witvliet Smit, woonde voor haar vertrek naar Vlaardingen op 6 september 1882 op de Westdijk B324. Zoon Simon trouwde in 1893 in Vlaardingen. Cornelis is in 1897 in Maassluis getrouwd met Willemina Mostert. Hij is in 1930 in Rotterdam overleden. Tannetje is in 1912 in Rotterdam overleden. Ze woonde daar met dochter Lena en schoonzoon Hendrik Johannes Schoon.

1. Akte 101, overlijden Middelharnis 1850, overlijden aangegeven door visser-stuurman Maarten Langbroek 24 jaar en Abraham Trommel, visser 52 jaar.

2. Akte 27, overlijden Middelharnis 1868, 25 mei overleden, overlijden aangegeven op 30 mei 1868 door Rokus de Groot, visser 33 jaar en Adrianus van der Poel, visser 51 jaar.

3. Bevolkingsregister 1861-1890. scan 8, 1080,1081 via genver.nl idem 1890-1921, scan 1837.
Foto's met dank aan Kees van Groningen, Doetinchem.